Hòa bình Armenia - Azerbaijan mở ra “những cơ hội mới” cho Nam Caucasus

Phát biểu tại phiên họp thứ 81 của Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York, Mỹ, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan cho biết hòa bình giữa Armenia và Azerbaijan được thiết lập ngày 8/8/2025 với sự hỗ trợ và tham gia trực tiếp của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mở ra “những cơ hội mới” cho khu vực Nam Caucasus.

Theo ông Pashinyan, những cơ hội này bao gồm phát triển kết nối khu vực, mở rộng các tuyến vận tải và thúc đẩy hợp tác kinh tế. Thủ tướng Armenia nhấn mạnh rằng trong hai năm rưỡi qua không có người thiệt mạng hoặc bị thương do các cuộc đấu súng giữa Armenia và Azerbaijan. Ông mô tả đây là giai đoạn chưa từng có kể từ khi Armenia giành được độc lập.

Một trong những dự án được ông Pashinyan đề cập là Tuyến đường Trump vì Hòa bình và Thịnh vượng Quốc tế (TRIPP). Dự án nhằm mở các tuyến giao thông đi qua lãnh thổ Armenia, đồng thời kết nối Azerbaijan với vùng lãnh thổ tách biệt Nakhchivan của nước này. Ông Pashinyan cho rằng TRIPP sẽ tạo ra các tuyến vận tải mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và ổn định khu vực.

Liên quan đến kết nối đường sắt, Thủ tướng Armenia cho biết tuyến đường sắt giữa Armenia và Azerbaijan đã được khôi phục lần đầu tiên kể từ thời Liên Xô. Hai nước cũng đang phối hợp thiết lập tuyến đường sắt trực tiếp giữa Azerbaijan và Nakhchivan.

Về quan hệ với Nga, ông Pashinyan cho biết quan hệ Armenia - Nga đang trải qua “một quá trình chuyển đổi”. Theo ông, trước đây mối quan hệ này phần lớn được định hình bởi những quan ngại về an ninh của Armenia bắt nguồn từ cuộc xung đột với Azerbaijan. Việc Yerevan và Baku thiết lập hòa bình đang tạo ra những điều kiện cho một hình thức quan hệ khác.

Azerbaijan và Armenia là hai quốc gia thuộc Liên Xô cũ, từng vướng phải cuộc xung đột gần 40 năm liên quan tranh chấp quyền kiểm soát đối với khu vực Nagorno-Karabakh, một khu vực nằm sâu trong lãnh thổ phía Tây Nam của Azerbaijan. Tuy nhiên, khu vực này có phần lớn dân cư là người gốc Armenia sinh sống và muốn ly khai để sáp nhập Armenia. Dưới vai trò trung gian của Mỹ, Armenia và Azerbaijan đã ký thỏa thuận hồi tháng 8/2025, nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và chấm dứt vĩnh viễn mọi hành động thù địch.

Thanh Vân