EU và Canada thúc đẩy liên minh mới trước sức ép từ Mỹ

Ngày 29/10, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Thủ tướng Canada Mark Carney đã thúc đẩy kế hoạch nâng cấp quan hệ Canada - EU, hướng tới quy chế “thành viên liên kết” đầu tiên cho Canada và thành lập một liên minh rộng mở về thương mại, quốc phòng, công nghệ và khoáng sản chiến lược.

Động thái diễn ra trong bối cảnh Canada và EU tăng cường khả năng ứng phó trước những biến động trong quan hệ thương mại quốc tế và các sức ép kinh tế từ chính sách của Mỹ.

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh Canada - EU ở Montreal, bà Ursula von der Leyen cho biết Canada và EU sẽ giữ vai trò nòng cốt trong sáng kiến mang tên “Liên minh vì tương lai”, đồng thời hoan nghênh các quốc gia có cùng định hướng tham gia.

Bà cảnh báo những quan hệ kinh tế từng được xem là nguồn bảo đảm ổn định đang ngày càng bị sử dụng như công cụ gây sức ép, khiến chủ quyền của các quốc gia đứng trước thách thức.

Về phần mình, Thủ tướng Mark Carney khẳng định việc củng cố các mối quan hệ đối tác chiến lược sẽ giúp Canada đứng vững trước những biến động địa chính trị và bảo vệ quyền tự chủ về kinh tế.

Sáng kiến hợp tác sâu rộng này diễn ra trong bối cảnh Ottawa đang tìm cách đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và giảm thiểu sự phụ thuộc thương mại truyền thống, đặc biệt khi vấp phải những bất đồng về thuế quan và các biện pháp trừng phạt kinh tế từ phía chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bên cạnh khuôn khổ liên kết với EU, Thủ tướng Mark Carney cũng thông báo các khoản đầu tư chiến lược lớn nhằm phát triển công nghệ trí tuệ nhân tạo và bảo đảm nguồn cung khoáng sản quan trọng.

Dù kế hoạch trao quy chế thành viên liên kết vẫn vấp phải một số ý kiến trái chiều từ một số quốc gia thành viên EU do lo ngại về địa lý và thể chế, giới lãnh đạo hai bên kỳ vọng hội nghị thượng đỉnh lần này sẽ tạo bước đột phá thực chất. Hai bên dự kiến sẽ ký kết các thỏa thuận hợp tác công nghệ, siêu máy tính và quốc phòng nhằm củng cố năng lực tự cường trong dài hạn.

Thanh Giang