Chuyển đổi cây trồng, làm giàu trên đất quê

Phát huy lợi thế về đất đai, những năm gần đây, người dân xã Ngọc Liên đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các loại cây có giá trị kinh tế vào sản xuất. Từ hiệu quả chuyển đổi, các hộ từng bước nâng cao thu nhập, vươn lên làm giàu trên chính quê hương.

Người dân xã Ngọc Liên thu hoạch dứa.

Gia đình ông Đào Đức Sáu ở khu dân cư số 4, thôn Kim Ngọc có 3ha đất trồng mía. Từng là trụ cột kinh tế của gia đình, song, nhận thấy loại cây trồng này chưa mang lại hiệu quả kinh tế tương xứng với tiềm năng đất đai, ông đã mạnh dạn chuyển toàn bộ diện tích sang trồng dứa. Gần 5 năm chuyển đổi cây trồng, 3ha dứa đã khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội.

Ông Sáu cho biết: “Từ năm 2022, tôi đã chuyển toàn bộ diện tích đất mía sang trồng dứa. Giống dứa được tôi ưu tiên lựa chọn là Queen. Ngay từ vụ đầu tiên, mặc dù còn thiếu kinh nghiệm sản xuất nhưng cây dứa đã đem lại cho gia đình tôi khoản lợi nhuận 360 triệu đồng/năm. So với trồng mía, lợi nhuận từ trồng dứa tăng 255 triệu đồng. Lợi nhuận thu được giúp gia đình tôi có điều kiện tái đầu tư nhằm bảo đảm điều kiện chăm sóc tốt hơn cho những vụ sau. Ngoài đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt, tôi còn trồng dứa rải vụ, tránh thu hoạch ồ ạt dẫn đến rớt giá. Do trồng rải vụ nên 3ha dứa gần như được thu hoạch quanh năm (trừ tháng 4), đem lại khoản lợi nhuận hiện đạt 600 triệu đồng/năm. Khoản lợi nhuận này đã đưa kinh tế gia đình tôi trở thành hộ khá của thôn”.

Cùng thôn, hộ ông Lê Quang Lịch ở khu dân cư số 1 đã mạnh dạn chuyển đổi hơn 3,5ha đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng sắn dây, dong riềng và các loại cây ăn quả. Hiện mô hình mang lại khoản lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng mỗi năm.

Ông Lịch cho biết: “Gia đình tôi có hơn 3,5ha đất, bao gồm đất đồi, đất vườn, đất trồng lúa và đất ao. Trước đây, toàn bộ diện tích này được sử dụng để trồng mía, trồng lúa và thả cá nước ngọt, mang lại thu nhập không cao. Nhận thấy trồng sắn dây, dong riềng và các loại cây ăn quả đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại cây trồng, vật nuôi trước đó, năm 2019, tôi đã chuyển 2ha đất đồi chuyên trồng mía sang trồng sắn dây; 1ha đất vườn sang trồng dong riềng. Diện tích đất lúa và đất ao còn lại (0,5ha), tôi đầu tư cải tạo, đưa các loại cây ăn quả như ổi, mít, dừa... vào trồng.

Gần 8 năm kiên trì vừa làm vừa học hỏi, đến nay, mô hình cho lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng mỗi năm, góp phần cải thiện đời sống và khẳng định hướng đi đúng đắn trong khai thác tiềm năng đất đai, phát triển kinh tế gia đình”.

Ông Phạm Bá Duy, Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Ngọc Liên, cho biết: Xã Ngọc Liên có gần 6.000ha đất sản xuất, trong đó có 3.500ha đất trồng các loại cây nông nghiệp và gần 2.500ha đất lâm nghiệp. Thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhiều diện tích trồng sắn, mía, cao su, keo... cho năng suất, hiệu quả thấp được chuyển sang trồng dứa, sắn dây, dong riềng với tổng diện tích 1.442,1ha (dứa 1.354,8ha; sắn dây 54,8ha; dong riềng 32,5ha). Thông qua chuyển đổi, giá trị thu nhập trên mỗi ha đất canh tác được nâng lên gấp nhiều lần so với trước. Hiện nay, 1ha dứa cho thu nhập từ 380 - 500 triệu đồng/ha/vụ; 1ha sắn dây đạt giá trị từ 140 - 160 triệu đồng/ha/năm và 1ha dong riềng từ 200 - 240 triệu đồng/ha/năm. Riêng sản phẩm sắn dây và dong riềng, một số hộ đã tham gia chế biến thành tinh bột sắn dây, miến dong và bánh canh dong. Các sản phẩm này được công nhận sản phẩm OCOP năm 2022 và được công nhận lại năm 2025.

Việc có 3 sản phẩm được công nhận OCOP không chỉ nâng giá trị các sản phẩm sau chế biến đạt 350 - 400 triệu đồng/ha/năm đối với diện tích sắn dây và dong riềng, mà còn góp phần nâng giá trị thu nhập trên mỗi ha đất canh tác của địa phương lên 172 triệu đồng/ha/năm; đồng thời góp phần đưa thu nhập bình quân của người dân xã Ngọc Liên hiện đạt 71,87 triệu đồng/người/năm.

Theo ông Phạm Bá Duy, thời gian tới, địa phương tiếp tục rà soát, chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả như cao su, sắn bị nhiễm bệnh, mía già cỗi sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao như dong riềng, sắn dây, cây ăn quả và cây dược liệu. Đồng thời, đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai, phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, quan tâm phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, gắn sản xuất với xây dựng sản phẩm OCOP, hướng tới thị trường xuất khẩu.

Từ việc mạnh dạn chuyển đổi cây trồng đến đầu tư chế biến và phát triển sản phẩm OCOP, Ngọc Liên đang từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Đây không chỉ là hướng khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai mà còn tạo động lực để người dân phát triển kinh tế, nâng cao đời sống và làm giàu trên quê hương.

Bài và ảnh: Minh Lý