Cai thuốc sớm, giảm nguy cơ bệnh tật

Không ít người chỉ quyết tâm cai thuốc khi sức khỏe đã suy giảm nghiêm trọng. Tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, những bệnh nhân mắc COPD, ung thư phổi có tiền sử hút thuốc lâu năm là lời cảnh báo về những tổn thương âm thầm và cái giá phải trả khi từ bỏ thuốc quá muộn.

Tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, bệnh nhân mắc COPD có tiền sử hút thuốc lâu năm chiếm tỷ lệ lớn.

Khi bệnh tật mới quyết tâm bỏ thuốc

Mới ngoài 50 tuổi nhưng sức khỏe của ông Phạm Hữu Cường, ở xã Lưu Vệ, đã giảm sút rõ rệt. Mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nặng, những năm gần đây ông thường xuyên phải đến bệnh viện điều trị. Điều đáng nói, ông Cường là một trong những bệnh nhân có tiền sử sử dụng thuốc lá trong nhiều năm. Dù biết thuốc lá có hại cho sức khỏe và hiểu rằng thói quen này là một trong những yếu tố nguy cơ đối với bệnh phổi, ông Cường vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc từ bỏ. “Tôi biết thuốc lá có hại nhưng bỏ không dễ. Những lần bệnh nặng phải vào viện điều trị kéo dài khiến tôi càng thấy rõ sức khỏe bị ảnh hưởng thế nào. Được các bác sĩ tư vấn, lần này tôi quyết tâm bỏ thuốc lá”, ông Cường chia sẻ.

Một trường hợp khác là ông Nguyễn Bá Mậm, ở xã Đông Thành. Nhìn lại quãng thời gian điều trị, ông Mậm không khỏi tiếc nuối vì đã không từ bỏ thuốc ngay khi phát hiện bệnh. “Đến khi mắc ung thư phổi tôi mới thấy thuốc lá ảnh hưởng đến sức khỏe nghiêm trọng như thế nào. Sau khi mổ, thấy sức khỏe ổn định nên tôi lại hút thuốc. Đến lúc sức khỏe giảm sút nhiều mới bỏ hẳn. Tôi rất hối tiếc vì đã không bỏ thuốc sớm hơn. Tôi mong những người đang hút thuốc, nhất là người trẻ, đừng chủ quan trước tác hại của thuốc lá và hãy từ bỏ càng sớm càng tốt”, ông Mậm chia sẻ.

Tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, những trường hợp như ông Cường, ông Mậm không phải là cá biệt. Nhiều bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi, viêm phế quản mạn tính... có tiền sử hút thuốc lá, thuốc lào trong thời gian dài. Đáng lo ngại, không ít người chỉ tìm đến cơ sở y tế khi xuất hiện những triệu chứng rõ rệt như ho kéo dài, khó thở, đau tức ngực hoặc sức khỏe suy giảm. Khi đó, bệnh đã tiến triển, việc điều trị thường kéo dài, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Theo các bác sĩ, tác hại của thuốc lá không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay lập tức mà thường âm thầm tích lũy theo thời gian. Càng hút lâu, nguy cơ tổn thương phổi và mắc các bệnh lý nghiêm trọng càng tăng. Đặc biệt, với người đã có bệnh hô hấp mạn tính, tiếp tục hút thuốc có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn, các đợt cấp xuất hiện thường xuyên hơn và làm tăng nguy cơ phải nhập viện.

Cùng với điều trị, bác sĩ Bệnh viện Phổi Thanh Hóa tư vấn bệnh nhân bỏ thuốc để hạn chế nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Cai thuốc càng sớm, cơ hội bảo vệ sức khỏe càng lớn

Từ thực tế điều trị, bác sĩ CKII Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, khuyến cáo những người có thói quen hút thuốc trong thời gian dài cần chủ động từ bỏ thuốc và không nên chờ đến khi sức khỏe xuất hiện những dấu hiệu nghiêm trọng mới tìm cách cai thuốc. Khi xuất hiện các biểu hiện như ho kéo dài, khạc đờm dai dẳng, khó thở, đau tức ngực, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, phát hiện và điều trị sớm.

Cai thuốc không phải lúc nào cũng dễ dàng, bởi nicotine trong thuốc lá gây nghiện và khiến nhiều người khó từ bỏ sau nhiều năm sử dụng. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, khó cai không có nghĩa là không thể cai. Người hút thuốc có thể tìm kiếm sự tư vấn, hỗ trợ của nhân viên y tế, đồng thời cần có quyết tâm và kế hoạch phù hợp để từng bước từ bỏ thuốc. Đối với người đã mắc bệnh phổi, việc cai thuốc càng có ý nghĩa. Từ bỏ thuốc giúp người bệnh loại bỏ một yếu tố nguy cơ tiếp tục gây tổn thương cho hệ hô hấp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình điều trị và kiểm soát bệnh.

Quyết tâm cai thuốc càng sớm càng có ý nghĩa, đặc biệt trước khi những tổn thương sức khỏe trở nên nghiêm trọng. Bỏ thuốc không thể đảo ngược tất cả những hậu quả đã xảy ra, nhưng có thể giúp người bệnh tránh tiếp tục đưa thêm các chất độc hại vào cơ thể và hạn chế những nguy cơ về sau. Bên cạnh bảo vệ sức khỏe người hút, cai thuốc còn góp phần bảo vệ những người sống cùng khỏi khói thuốc thụ động. Trong gia đình, việc một người tiếp tục hút thuốc không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn khiến vợ, chồng, con cái và những người thân thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc có nguy cơ bị phơi nhiễm.

Vì vậy, xây dựng môi trường không khói thuốc cần bắt đầu từ những hành động cụ thể: không hút thuốc trong nhà, không hút thuốc tại nơi làm việc, trường học và những nơi công cộng; đồng thời động viên, hỗ trợ người thân đang hút thuốc thực hiện cai thuốc. Phòng, chống tác hại của thuốc lá cũng cần được thực hiện từ sớm, nhất là trong giới trẻ. Khi chưa bắt đầu hút thuốc, việc nói “không” với thuốc lá sẽ đơn giản hơn rất nhiều so với hành trình cai thuốc sau nhiều năm lệ thuộc nicotine.

Từ trường hợp của ông Cường, ông Mậm, có thể thấy cai thuốc không nên là quyết định chỉ được đưa ra khi bệnh tật đã trở thành gánh nặng. Chủ động từ bỏ thuốc khi sức khỏe còn tốt vẫn là cách thiết thực hơn để hạn chế nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh.

Tô Hà