Bảo vệ rừng gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp ở Văn Nho

Xã Văn Nho đã và đang chủ động tuyên truyền, vận động người dân tập trung bảo vệ rừng (BVR) gắn với nâng cao hiệu quả kinh tế lâm nghiệp, tạo thêm việc làm tại chỗ, tăng thu nhập, thúc đẩy Chương trình XDNTM trên địa bàn.

UBND xã Văn Nho, chủ rừng phối hợp với Hạt Kiểm lâm Bá Thước kiểm tra rừng trên địa bàn.

Chúng tôi đến thăm trang trại rừng của gia đình ông Hà Văn Niệm, ở thôn Pặt. Ông phấn khởi cho biết: "Gia đình tôi được UBND xã Văn Nho, Hạt Kiểm lâm Bá Thước giao đất, giao rừng để bảo vệ và phát triển kinh tế lâm nghiệp; cán bộ xã Văn Nho hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc và BVR. Ngoài diện tích rừng bảo vệ là 6,78ha (trong đó có 3,3ha rừng tự nhiên), gia đình tôi đã trồng 3,48ha rừng sản xuất (trong đó có 1ha gỗ lớn, 2,48ha rừng luồng). Hầu hết diện tích rừng luồng đã được thâm canh phục tráng. Sau khi trồng, tôi chủ động tỉa cành nhánh, phát cỏ, dọn thực bì để phòng cháy và bón phân cho cây phát triển. Để trang trải cuộc sống trước mắt khi rừng gỗ lớn chưa đến kỳ khai thác, gia đình nuôi hàng chục bọng ong mật và phát triển đàn gia súc, gia cầm dưới tán rừng. Hằng tháng, tôi cùng với chính quyền địa phương và kiểm lâm làm việc tại địa bàn thường xuyên tuần tra rừng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý những hành vi vi phạm pháp luật về BVR. Toàn bộ diện tích rừng do gia đình làm chủ luôn phát triển xanh tốt, không để xảy ra tình trạng cháy rừng, rừng được bảo vệ an toàn...".

Trao đổi với cán bộ thôn Pặt, chúng tôi được biết: Thôn Pặt có 386,24ha rừng, trong đó có 150ha rừng trồng sản xuất, chủ yếu là cây luồng, keo... Được cán bộ UBND xã Văn Nho tuyên truyền, hướng dẫn, người dân trong thôn đã chủ động bón phân, chăm sóc rừng luồng. Kết quả rừng luồng sinh trưởng tốt, ra măng sớm, nhiều, cây to và thẳng, dóng dài, cho năng suất và thu nhập cao hơn trước. Hằng tháng, đại diện ban quản lý thôn, chủ rừng, đại diện UBND xã cùng với kiểm lâm viên làm việc tại địa bàn tuần tra rừng nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý những hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp. Diện tích rừng của thôn Pặt được bảo vệ, luôn phát triển xanh tốt, không để xảy ra tình trạng cháy rừng, chặt phá rừng trái quy định. Thôn Pặt có 114ha rừng luồng đã được thâm canh, phục tráng. Nhiều hộ dân trong thôn có nguồn thu nhập ổn định từ phát triển kinh tế rừng...

“Đến tháng 1/2026, xã Văn Nho có 5.428,16ha rừng và đất lâm nghiệp, trong đó rừng tự nhiên 2.683,22ha, diện tích còn lại là rừng trồng sản xuất. Xã phát triển được trên 70ha rừng gỗ lớn. Năm 2025, Văn Nho trồng mới, trồng lại rừng đã khai thác theo quy định được hơn 74ha. Độ che phủ của rừng trên địa bàn xã đến ngày 31/12/2025 đạt 79,09%. Để BVR tận gốc, xã đã ban hành các văn bản nhằm thực hiện tốt Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/1/2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Rà soát, bổ sung phương án BVR và phòng cháy, chữa cháy rừng theo phư­ơng châm “4 tại chỗ”; xây dựng phương án tác chiến chữa cháy rừng, bản đồ tác chiến chữa cháy rừng nhằm chủ động ứng phó với các tình huống cháy rừng. Xây dựng các tổ, đội BVR tại thôn, xóm, đặc biệt chú trọng những vùng trọng điểm có nguy cơ mất an ninh rừng. Cùng với xã hội hóa công tác BVR, xã Văn Nho chủ động triển khai các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, sử dụng rừng, thu hút và tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân làm nghề rừng, bảo vệ môi trường sinh thái. Trọng tâm là thâm canh, phục tráng rừng luồng, trồng rừng bằng cây lâm nghiệp chất lượng cao. Nhìn chung, toàn bộ diện tích rừng trồng đã và đang được chăm sóc, bảo vệ, sinh trưởng phát triển tốt” - đồng chí Tống Minh Hóa, Chủ tịch UBND xã Văn Nho cho biết.

Để thay đổi nhận thức cũng như cách làm của bà con trong việc trồng và chăm sóc rừng luồng, UBND xã đã phối hợp với các ngành chức năng xuống thôn, bản phổ biến, tuyên truyền chính sách hỗ trợ phát triển vùng luồng thâm canh; tập huấn kỹ thuật chăm sóc, bón phân phục tráng rừng luồng; đấu mối với doanh nghiệp, xưởng chế biến lâm sản thu mua luồng đến kỳ khai thác để bà con yên tâm thâm canh rừng luồng. Kết quả, xã Văn Nho phát triển được 1.500ha rừng luồng, trong đó trên 1.000ha luồng đã thâm canh, phục tráng. Cây luồng được bón phân, hệ số sinh măng tăng gấp 1,5 lần, măng to hơn và gióng dài hơn, giá trị cây luồng đã được nâng lên. Hiệu quả của chính sách phát triển vùng luồng thâm canh đã giúp nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền và người dân địa phương trong việc quản lý, BVR gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp.

Hiện nay, xã Văn Nho đang chủ động triển khai một số giải pháp như tăng cường quản lý Nhà nước về bảo vệ, phát triển rừng; rà soát, đánh giá thực trạng các cơ sở chế biến luồng trên địa bàn để có giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh các sản phẩm từ luồng; cam kết không thu mua, tiêu thụ luồng non; xây dựng các mô hình HTX sản xuất, kinh doanh luồng tạo vùng nguyên liệu tập trung đủ lớn và là cầu nối để kêu gọi doanh nghiệp đầu tư vốn, khoa học - kỹ thuật thâm canh, phát triển rừng luồng bền vững, hiệu quả. An ninh rừng trên địa bàn xã Văn Nho được giữ vững, không xảy ra cháy rừng, phá rừng trái phép. Công tác khoanh nuôi BVR được các hộ, nhóm hộ và đại diện cộng đồng thôn xóm tích cực tham gia. Diện tích rừng tự nhiên nghèo kiệt được phục hồi, phát triển ổn định. Rừng được bảo vệ, sinh trưởng, phát triển tốt, không những đã phát huy tính năng phòng hộ bảo vệ tính đa dạng sinh học, tạo cảnh quan môi trường mà còn tạo nguồn sinh thủy cho các công trình thủy lợi. Chủ động BVR, trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc, người dân xã Văn Nho có thêm việc làm tại chỗ, tạo nguồn sinh kế bền vững, góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao đời sống, thúc đẩy Chương trình XDNTM. Màu xanh của rừng sản xuất trên địa bàn xã Văn Nho ngày càng lan rộng, đất trống, đồi núi trọc được phủ xanh cho thấy chuyển biến trong nhận thức của đồng bào các dân tộc, bảo vệ, trồng rừng gắn phát triển kinh tế lâm nghiệp đem lại lợi ích đa tác dụng, có giá trị kinh tế và môi trường đối với cuộc sống gia đình và cộng đồng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bài và ảnh: Thu Hòa