Truyền thông - “chìa khóa” mở rộng bao phủ BHXH, BHYT

Trong hệ thống an sinh xã hội, bảo hiểm xã hội (BHXH) và bảo hiểm y tế (BHYT) giữ vai trò trụ cột, góp phần bảo đảm an toàn cuộc sống cho người dân, ổn định xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững. Tuy nhiên, để các chính sách nhân văn này thực sự đi vào cuộc sống, được người dân chủ động tham gia và thụ hưởng đầy đủ, công tác truyền thông chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nhận thức rõ điều đó, những năm qua, ngành BHXH Thanh Hóa đã coi truyền thông là “chìa khóa” then chốt, từng bước tạo chuyển biến rõ nét trong việc mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT trên địa bàn.

Cán bộ BHXH cơ sở Như Thanh “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tuyên truyền để chính sách đi vào cuộc sống.

Đưa chính sách đến gần người dân từ cơ sở

Với quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu phát triển người tham gia trong năm 2025, BHXH cơ sở Hoằng Hóa đã chủ động triển khai nhiều hình thức truyền thông linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tiễn tại địa phương. Từ tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở, tư vấn trực tiếp tại thôn, khu phố, đến truyền thông nhóm nhỏ theo hộ gia đình, cụm dân cư; đặc biệt là tổ chức các hội nghị tuyên truyền vào buổi tối - thời điểm thuận lợi để người lao động tham gia sau giờ làm việc.

Cách làm này không chỉ mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin mà còn tạo không gian gần gũi, cởi mở để người dân trao đổi, chia sẻ thẳng thắn những băn khoăn, thắc mắc liên quan đến chính sách BHXH, BHYT. Tại các buổi tuyên truyền, những câu hỏi cụ thể như điều kiện hưởng lương hưu, lựa chọn mức đóng BHXH tự nguyện phù hợp, quyền lợi khi khám, chữa bệnh bằng thẻ BHYT hay thủ tục tham gia lần đầu... đều được cán bộ BHXH giải thích rõ ràng, dễ hiểu, sát với thực tế đời sống.

Nhờ sự tương tác trực tiếp, nhiều người dân đã hiểu rõ hơn ý nghĩa lâu dài của việc tham gia BHXH, BHYT. Kết quả, ngay tại các hội nghị, đã có 25 hộ gia đình đăng ký tham gia BHYT hộ gia đình và 12 người đăng ký tham gia BHXH tự nguyện; nhiều trường hợp khác tiếp tục đề nghị được tư vấn sâu hơn để xem xét tham gia trong thời gian tới.

Thực hiện chỉ đạo của BHXH tỉnh Thanh Hóa về đẩy mạnh phát triển người tham gia BHXH, BHYT trong những tháng cuối năm, BHXH cơ sở Như Thanh đã triển khai đợt cao điểm tuyên truyền với quy mô rộng khắp. Trong tháng 11, đơn vị đã tổ chức 8 lễ ra quân tuyên truyền tại các xã: Như Thanh, Mậu Lâm, Xuân Du, Yên Thọ, Thanh Kỳ, Xuân Thái, Hợp Tiến và Thọ Bình, đưa chính sách an sinh xã hội đến với hơn 80 thôn, bản trên địa bàn.

Điểm nổi bật của đợt cao điểm là công tác tuyên truyền được triển khai bài bản, thống nhất theo định hướng chung của BHXH tỉnh. Tại các lễ ra quân, BHXH cơ sở phối hợp chặt chẽ với UBND các xã và các tổ chức đoàn thể để tổ chức truyền thông tập trung; giới thiệu cụ thể về quyền lợi, mức đóng, phương thức tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; trình chiếu video minh họa sinh động; đồng thời bố trí bàn tư vấn, giải đáp và hướng dẫn đăng ký tham gia ngay tại chỗ.

Một trong những yếu tố mang lại hiệu quả rõ nét là việc rà soát, lập danh sách đối tượng tiềm năng, mời đúng, đủ thành phần tham gia các buổi tuyên truyền. Cùng với đó, công tác truyền thông trực quan thông qua pano, áp phích, băng rôn, hệ thống loa truyền thanh cơ sở được tăng cường; truyền thông trên nền tảng số như fanpage, các nhóm zalo cộng đồng cũng được đẩy mạnh, góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin chính sách.

Theo đồng chí Đỗ Chí Thành, Giám đốc BHXH cơ sở Như Thanh, bên cạnh tuyên truyền tập trung, đơn vị đặc biệt chú trọng phương thức “đi từng ngõ, gõ từng nhà” thông qua tuyên truyền nhóm nhỏ tại thôn, bản; vận động trực tiếp theo hộ gia đình; lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt của hội phụ nữ, nông dân, đoàn thanh niên, cựu chiến binh... Cách làm này giúp thông tin chính sách được truyền tải phù hợp với từng nhóm đối tượng, tạo sự gần gũi, dễ tiếp cận, dễ thuyết phục.

Nhờ triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp, chính sách BHXH, BHYT đã thực sự “thấm” đến từng thôn, bản, từng hộ dân. Kết thúc tháng 11, BHXH cơ sở Như Thanh đã phát triển mới trên 700 người tham gia BHYT hộ gia đình và hơn 200 người tham gia BHXH tự nguyện - con số thể hiện rõ sự chuyển biến về nhận thức và ý thức chủ động tham gia an sinh xã hội của người dân.

Đổi mới truyền thông trong bối cảnh chuyển đổi số

Thực tế cho thấy, một bộ phận người dân, nhất là lao động khu vực phi chính thức, nông dân, tiểu thương... vẫn còn tâm lý e ngại khi tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình, chủ yếu do chưa hiểu đầy đủ về quyền lợi, mức đóng - mức hưởng và ý nghĩa lâu dài của chính sách. Trong bối cảnh đó, truyền thông không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin mà còn giữ vai trò định hướng nhận thức, thay đổi hành vi.

Trao đổi về vấn đề này, ông Trịnh Văn Hà, Trưởng Phòng Tuyên truyền và hỗ trợ người tham gia, BHXH tỉnh Thanh Hóa, cho biết: Cùng với sự phát triển của công nghệ số, công tác truyền thông về BHXH, BHYT đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ cả về nội dung và hình thức. Từ các kênh truyền thống như hội nghị, tờ rơi, loa truyền thanh, truyền thông đã mở rộng sang mạng xã hội, cổng thông tin điện tử, video ngắn, infographic, livestream tư vấn chính sách... giúp thông tin lan tỏa nhanh hơn, tiếp cận đa dạng nhóm đối tượng, đặc biệt là người trẻ. Tuy nhiên, điều quan trọng là nội dung phải chính xác, kịp thời, dễ hiểu và phù hợp với từng đối tượng. Truyền thông ngày nay không còn là “nói cho dân nghe” mà là đối thoại hai chiều, lắng nghe và kịp thời giải đáp những băn khoăn từ cơ sở.

Theo báo cáo tại Hội nghị tổng kết năm 2025 của BHXH tỉnh Thanh Hóa, các chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT đều đạt và vượt kế hoạch giao. Đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có khoảng 478.415 người tham gia BHXH bắt buộc, tăng hơn 6% so với năm trước, đạt 102,18% kế hoạch; tỷ lệ dân số tham gia BHYT đạt khoảng 94,49%, với hơn 3,3 triệu người có thẻ BHYT.

Những con số trên cho thấy hiệu quả rõ nét của công tác truyền thông chính sách được triển khai đồng bộ, sáng tạo và sát thực tiễn. Truyền thông không chỉ giúp người dân hiểu đúng, hiểu đủ về chính sách, mà còn tạo niềm tin, thúc đẩy sự chủ động tham gia, qua đó góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH, BHYT - mục tiêu quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Có thể khẳng định, tại Thanh Hóa, truyền thông chính sách BHXH, BHYT đã và đang trở thành “chìa khóa” mở cánh cửa an sinh, đưa chính sách nhân văn của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với người dân, vì cuộc sống an toàn, ổn định và phát triển lâu dài của mỗi gia đình và toàn xã hội.

Bài và ảnh: Tô Hà