Trồng măng lục trúc cho hiệu quả kinh tế cao

Tận dụng những diện tích đất sản xuất kém hiệu quả, một số hộ dân ở Thanh Hóa đã mạnh dạn chuyển sang trồng măng lục trúc, bước đầu mang lại nguồn thu nhập đáng kể. Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả bền vững, cần chú trọng kỹ thuật canh tác, tính toán hợp lý chi phí đầu tư và chủ động liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Vườn măng lục trúc của ông Nguyễn Văn Sự, thôn Định Long, xã Yên Định.

Trên diện tích đất ruộng trước đây bị bỏ hoang nhiều năm, đầu năm 2021, ông Nguyễn Văn Sự ở thôn Định Long, xã Yên Định đã dồn đổi, thuê thêm để tích tụ tập trung 3ha trồng măng lục trúc. Mỗi ha trồng khoảng 1.000 khóm, với chi phí đầu tư ban đầu 250 triệu đồng. Do chưa có kinh nghiệm chăm sóc, lứa trồng đầu tiên gần như mất trắng, buộc ông phải trồng lại, khiến tổng mức đầu tư tăng gần gấp đôi.

Thất bại ban đầu là bài học về việc lựa chọn giống và áp dụng kỹ thuật canh tác đối với loại cây trồng còn khá mới ở địa phương. Sau hơn một năm chăm sóc, vườn măng bắt đầu cho thu hoạch với sản lượng khoảng 15kg/khóm, các năm sau đó tăng dần và duy trì ổn định 50kg/khóm trong hàng chục năm.

Ông Sự cho biết: “Cây măng lục trúc có ưu điểm là trồng một lần, có thể khai thác trong nhiều năm. Khi cây sinh trưởng ổn định, chi phí chăm sóc giảm đáng kể, chủ yếu tập trung vào phân bón và duy trì điều kiện sinh trưởng phù hợp. Hiện chi phí phân bón cho mỗi ha măng khoảng 30 triệu đồng/năm”.

Bên cạnh cung cấp măng tươi cho nhà hàng, thương lái, ông Sự còn chủ động nhân giống, cung ứng cây giống cho những hộ có nhu cầu phát triển mô hình. Việc mở rộng thêm nguồn thu từ cây giống không chỉ giúp gia đình đa dạng hóa hoạt động sản xuất mà còn góp phần đưa loại cây trồng này đến với nhiều hộ dân. Năm 2025, với 3ha măng, trừ mọi chi phí, gia đình ông Sự có lợi nhuận 700 triệu đồng.

Tại xã Minh Sơn, chị Đinh Thị Lệ cũng lựa chọn măng lục trúc để thay thế một phần diện tích keo kém hiệu quả. Sau khi tìm hiểu mô hình tại tỉnh Thái Nguyên và học hỏi kinh nghiệm canh tác, năm 2023 chị chuyển đổi 3ha rừng keo sang trồng hơn 2.000 cây măng lục trúc. Sau khoảng 14 - 15 tháng, vườn măng bắt đầu cho thu hoạch, sản lượng bình quân đạt 8 - 10 tấn/ha/năm. Với giá bán từ 40.000 - 50.000 đồng/kg măng tươi, mô hình bước đầu cho thấy khả năng tạo nguồn thu đáng kể trên cùng đơn vị diện tích.

Điểm đáng chú ý là từ sản xuất riêng lẻ, chị Lệ đã tập hợp các hộ có cùng hướng phát triển để hình thành liên kết sản xuất. Năm 2024, HTX dịch vụ nông nghiệp măng lục trúc Xuân Hanh được thành lập với 7 thành viên. Đến nay, diện tích trồng măng của HTX đã mở rộng lên khoảng 10ha. Không dừng lại ở bán nguyên liệu tươi, HTX từng bước đa dạng hóa sản phẩm với măng hấp chín, măng ngâm ớt, măng sấy khô; đầu tư thiết bị đóng gói, hút chân không và bảo quản. Sản phẩm măng lục trúc Xuân Hanh đạt OCOP 3 sao, từng bước tiếp cận các cửa hàng thực phẩm sạch trong và ngoài tỉnh. Hoạt động sản xuất, chế biến còn tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động và hàng chục lao động thời vụ, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Từ thực tế các mô hình cho thấy, măng lục trúc là loại cây trồng có tiềm năng, mang lại giá trị kinh tế cao, nhất là tại những khu vực có diện tích đất chưa được khai thác hiệu quả. Tuy nhiên, đây là cây trồng đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn, thời gian kiến thiết trước khi thu hoạch và kỹ thuật chăm sóc phù hợp. Chất lượng cây giống, điều kiện đất đai, nguồn nước và chế độ dinh dưỡng đều ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất. Vì vậy, người trồng cần nắm vững quy trình canh tác để hạn chế rủi ro, nâng cao hiệu quả đầu tư.

Bên cạnh kỹ thuật sản xuất, thị trường tiêu thụ là yếu tố quyết định khả năng duy trì và mở rộng mô hình. Măng tươi cần được thu hoạch, sơ chế và bảo quản kịp thời. Trong khi đó, các kênh tiêu thụ như nhà hàng, cửa hàng thực phẩm sạch đòi hỏi sản phẩm bảo đảm chất lượng và nguồn cung ổn định. Do đó, người trồng cần tăng cường liên kết với HTX, doanh nghiệp thu mua, đồng thời phát triển các sản phẩm chế biến để đa dạng hóa đầu ra, nâng cao giá trị sản phẩm.

Về lâu dài, việc mở rộng diện tích cần căn cứ vào điều kiện đất đai, khả năng đầu tư và nhu cầu thị trường. Người dân nên lựa chọn quy mô phù hợp, đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng sản xuất, đồng thời chủ động tiếp cận hướng dẫn kỹ thuật và xây dựng liên kết tiêu thụ. Khi được đầu tư đúng hướng, măng lục trúc có thể trở thành một lựa chọn trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng, góp phần nâng cao giá trị sử dụng đất và cải thiện thu nhập cho người dân.

Bài và ảnh: Thanh Tâm