Thổ Nhĩ Kỳ trình Quốc hội thỏa thuận phòng thủ chung với Saudi Arabia và Pakistan

Ngày 20/10, Thổ Nhĩ Kỳ đã trình Quốc hội thỏa thuận phòng thủ chung với Saudi Arabia và Pakistan để phê chuẩn, tiến thêm một bước hướng tới thiết lập cam kết phòng thủ tương trợ chính thức với Riyadh, trong bối cảnh Saudi Arabia đối mặt với các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen.

Theo Reuters, ba nguồn tin trong Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ cho biết thỏa thuận mang tên Thỏa thuận Phòng thủ chung Mecca được ba nước ký hồi tháng 8/2026. Theo đó, cuộc tấn công vũ trang nhằm vào một nước thành viên sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào tất cả các thành viên.

Điều khoản đầu tiên của thỏa thuận quy định các bên sẽ sử dụng “mọi biện pháp cần thiết” để loại bỏ những mối đe dọa đối với toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và các đường biên giới được quốc tế công nhận của mỗi nước.

Theo Điều 2, nếu một bên bị quốc gia khác hoặc một nhóm quốc gia tiến hành tấn công vũ trang hoặc hành động gây hấn quân sự, các bên còn lại sẽ lập tức hỗ trợ bên bị tấn công bằng những biện pháp tương trợ sẵn có. Phạm vi và hình thức hỗ trợ sẽ được xác định trên cơ sở đánh giá khách quan nhu cầu thực tế, phù hợp với nguồn lực, trong đó có năng lực quân sự của mỗi nước.

Quy định này có nét tương đồng với Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), đồng thời viện dẫn Điều 51 của Hiến chương Liên hợp quốc về quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể của các quốc gia khi bị tấn công vũ trang.

Tại cuộc họp khẩn của liên minh ở Riyadh hồi đầu tháng 10, ba nước đã nhất trí bảo đảm khả năng triển khai nhanh lực lượng và năng lực quân sự tại Saudi Arabia. Thổ Nhĩ Kỳ cũng đã lên án các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào Saudi Arabia, bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ nước này đáp ứng nhu cầu về công nghệ quân sự và nhất trí tham gia liên minh do Riyadh dẫn dắt nhằm bảo đảm an toàn hàng hải trên Biển Đỏ.

Ngoài cơ chế phòng thủ tương trợ, thỏa thuận còn đề cập việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, chia sẻ tình báo, hỗ trợ hậu cần và phối hợp chống khủng bố, kể cả ở cấp độ tác chiến.

Theo các nguồn tin, Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus, hiện đang thăm Kyrgyzstan, sẽ chuyển thỏa thuận tới Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội sau khi trở về. Một nguồn tin cho biết ủy ban có thể bắt đầu thảo luận về văn bản này sớm nhất vào ngày 23/10. Nội dung chi tiết của thỏa thuận dự kiến được công khai khi văn bản được chuyển tới ủy ban.

Giám đốc Truyền thông của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan, ông Burhanettin Duran, nhận định việc trình thỏa thuận lên Quốc hội đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình thể chế hóa hợp tác chiến lược giữa ba nước. Theo ông, quan hệ đối tác này hướng tới tăng cường năng lực răn đe tập thể, nâng cao khả năng phối hợp trong lĩnh vực quốc phòng, đồng thời bảo đảm an ninh và ổn định khu vực.

Thanh Hằng