Theo bóng cờ bay

Cách mạng Tháng Tám 1945 “đó là một cuộc đổi thay cực kỳ to lớn trong lịch sử nước ta”! (Hồ Chí Minh). Để đến hôm nay, dưới bóng cờ hoa, chúng ta được thong dong và hân hoan ngắm nhìn những đổi thay của dân tộc.

Công trình biểu tượng Cây đa làng Si, xã Quảng Chính - nơi ghi dấu sự kiện treo cờ Đảng ngày 1/5/1931. Ảnh: Chi Anh

1. Đời người bắt đầu từ mùa xuân. Vì thế mà mùa xuân luôn là mùa hy vọng, mùa đâm chồi nảy lộc. Kể từ khi có Đảng vào mùa xuân năm 1930, dưới bóng cờ, người dân bắt đầu nhìn thấy ánh sáng của những ngày tự do. Người làng Si (thôn Ngọc Diêm, xã Quảng Chính) hôm nay dẫu không biết đến nạn đói năm 1945 “chưa từng có trong lịch sử” nhưng chắc chắn đều khắc ghi trong tâm khảm hình ảnh cây đa làng mình. Bởi chính nơi đây, cây đa vươn mình tỏa bóng - biểu tượng cho sức mạnh của phong trào đấu tranh cách mạng sôi nổi, nhiệt huyết của Nhân dân xã Quảng Chính tiến tới khởi nghĩa giành chính quyền (1930-1945).

Ngược dòng lịch sử, ngày 1/5/1931, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Phạm Tiến Năng - Tỉnh ủy viên lâm thời Tỉnh ủy Thanh Hóa, các đồng chí Nguyễn Văn Giảng, Đới Xuân Lữ cùng một số đồng chí khác đã bí mật treo lá cờ đỏ búa liềm trên Cây đa làng Si, xã Quảng Chính. Sự kiện này đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong phong trào cách mạng của địa phương. Đây cũng là một trong hai địa điểm đầu tiên trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa được treo lá cờ đỏ búa liềm, thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh và khát vọng giành độc lập của Nhân dân Thanh Hóa dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Hình ảnh lá cờ đỏ búa liềm tung bay trên Cây đa làng Si mãi là biểu tượng sáng ngời về chủ nghĩa anh hùng cách mạng và ý chí bất khuất, kiên cường của Nhân dân xã Quảng Chính nói riêng, tỉnh Thanh Hóa nói chung. Hơn tất thảy, sự kiện này mang ý nghĩa quốc tế: Trong màn đêm nô lệ, những chiến sĩ cộng sản đầu tiên và quần chúng cách mạng ở vùng đất Quảng Xương, Thanh Hóa đã bất chấp hiểm nguy và tù đày, không tiếc thân mình để cất cao tiếng nói ủng hộ, đoàn kết giai cấp vô sản toàn thế giới nhằm tạo ra sức mạnh đấu tranh, quyết chiến quyết thắng với quân thù.

Cùng ngày, cờ đỏ búa liềm đã tung bay trên nóc nhà ga Thanh Hóa. Truyền đơn cách mạng được rải ở một số địa phương, như: Thọ Xuân, Vĩnh Lộc, Yên Định... góp phần thức tỉnh tinh thần cách mạng trong quần chúng Nhân dân. “Mặc dù trên phạm vi toàn tỉnh lúc đó Đảng bộ chưa tổ chức được các cuộc đấu tranh biểu tình mạnh mẽ, nhưng với việc treo cờ, giải truyền đơn ở thị xã Thanh Hóa và một số phủ huyện đã có tác dụng, gây được tiếng vang lớn, ảnh hưởng và uy tín của đảng lan rộng trong quần chúng Nhân dân” (90 năm Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa (1930-2020):

Những dấu ấn và thành tựu nổi bật, NXB Thanh Hóa, 2020).

Theo bóng cờ bay, giai đoạn 1936-1939, phong trào vận động dân chủ ở Thanh Hóa nhanh chóng phát triển thành cao trào mạnh mẽ. Đến năm 1940-1941, phong trào phản đế cứu quốc với đỉnh cao là sự ra đời và hoạt động của chiến khu du kích Ngọc Trạo. Và năm 1943-1945, nổi bật là phong trào Việt Minh đuổi giặc cứu nước và gấp rút chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền về tay Nhân dân, góp phần vào thắng lợi cuộc Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền, chấm dứt chế độ thực dân, phong kiến ở nước ta. Nhắc về những ngày thu năm 1945, không ai trong chúng ta không nghĩ đến ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á. Đó cũng là điểm khởi đầu cho một cuộc trường chinh dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX và tiếp nối mạnh mẽ trong thế kỷ XXI!

Thời khắc đó càng trở nên thiêng liêng hơn với ông Nguyễn Xuân Cừ (thôn Nam Thạch, xã Lĩnh Toại). Năm nay đã 96 tuổi nhưng mỗi khi có ai nhắc đến Cách mạng Tháng Tám là ông lại nghĩ về thời thiếu niên của mình, cơm không đủ ăn nhưng đã cùng thanh niên trong xã và bà con Nhân dân nhất tề đứng lên mít tinh, biểu tình, giành chính quyền về tay Nhân dân. “Cách mạng thành công, đã thay đổi cuộc đời chúng tôi, đem lại cơm ăn áo mặc, tự do và bình đẳng. Hình ảnh lá cờ lúc ấy thiêng liêng lắm, như Tổ quốc ngay bên cạnh, động viên và khích lệ mình”.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông Cừ đi học và trở thành giáo viên môn Văn cho đến khi nghỉ hưu. “Trong mỗi bài giảng liên quan đến phần văn học sử về giai đoạn 1945-1954 tôi thường kể lại cho học sinh nghe về không khí “Cuộc khởi nghĩa phá tan đời nô bộc/ Lần đầu tiên theo cờ đỏ sao vàng...” (Xuân Diệu). Tôi thật may mắn là “nhân chứng sống” chứng kiến thời khắc vận mệnh của dân tộc”, ông Nguyễn Xuân Cừ cho biết.

2. 81 năm đã trôi qua kể từ mùa thu năm ấy, nhưng ánh hào quang của Cách mạng Tháng Tám vẫn chưa hề nhạt phai. Người Việt Nam đã giành được độc lập không chỉ bằng vũ khí, mà bằng cả lòng kiên cường trong đói nghèo, bằng cả sự nhẫn nại trong xây dựng và hơn hết, bằng một niềm tin không bao giờ tắt vào con đường Đảng và Nhân dân đã chọn.

Tôi không quên hình ảnh Mẹ Việt Nam Anh hùng Phan Thị Mùi, mỗi khi kể về những ngày cách mạng là bà lại rơm rớm nước mắt. Mồ côi mẹ từ nhỏ, bố đi lấy vợ hai, rồi chính bản thân bà lại phải lấy chồng khi mới tròn 9 tuổi.

Ấy thế nhưng thời gian và nỗi nhọc nhằn đã khiến bà trưởng thành. Chính việc mẹ chồng bị giặc Pháp bắn chết, chồng tham gia hoạt động cách mạng mà bà quyết định lựa chọn đi theo cách mạng. Bà là thành viên hăng hái, nhiệt tình trong đội du kích nữ của địa phương, đã từng có lần bị giặc Pháp bắt.

Những ngày Tháng Tám năm 1945, bà đã ngoài 20 tuổi, đủ trưởng thành để nhìn thấy mọi sự kiện xảy ra. Đó là những ngày khổ mà vui, vì từ nay được sống trong cảnh nước nhà “tự do độc lập”.

Vì theo tiếng gọi của Tổ quốc, mà người em trai chồng đã hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, và con gái bà hy sinh khi đang làm nhiệm vụ trên công trường đắp đê sông Mã, ngày 14/6/1972.

Học sinh chăm chú lắng nghe Mẹ Việt Nam Anh hùng Phan Thị Mùi kể chuyện về những năm tháng chiến tranh. Ảnh: Phạm Hưng

Nỗi đau mất con để đổi lấy hòa bình độc lập cho dân tộc, vừa xót xa nhưng cũng đầy tự hào. Bởi thế mà Mẹ Việt Nam Anh hùng Phan Thị Mùi dù ở tuổi 102 vẫn còn nhớ để kể lại chuyện cũ.

Mùa thu lịch sử ấy, không chỉ là ký ức của một người, đó là lịch sử của dân tộc để chúng ta bước đến hôm nay, sống trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định, phải “tranh thủ tối đa thời cơ, thuận lợi, đẩy lùi nguy cơ, thách thức, đưa đất nước phát triển toàn diện, mạnh mẽ, bứt phá và cất cánh” để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, là một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Trước thời cơ và thách thức của đất nước, Thanh Hóa nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu được nêu tại Nghị quyết số 58 ngày 5/8/2020 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Thanh Hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, và thực hiện 8 nhiệm vụ trọng tâm, 3 khâu đột phá và 32 chỉ tiêu đề ra trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025-2030. Trong đó, Thanh Hóa phấn đấu tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 11% trở lên; GRDP bình quân đầu người năm 2030 đạt 7.900 USD trở lên; thu nhập bình quân đầu người năm 2030 đạt 90 triệu đồng trở lên.

Tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt trên 34,2 nghìn tỷ đồng, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 7,21% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù chưa đạt kịch bản tăng trưởng đề ra, song đây vẫn là mức tăng tích cực trong điều kiện nhiều ngành, lĩnh vực còn chịu tác động từ những biến động của thị trường trong nước và quốc tế. Đặc biệt, ngành du lịch Thanh Hóa tiếp tục là điểm sáng, khi đón gần 10 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt hơn 15,8 nghìn tỷ đồng, tăng trên 10% so với cùng kỳ.

“Mùa thu nay khác rồi”. Câu thơ trong bài “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi lại ngân rung trong tôi những ngày tháng tám rợp sắc đỏ của cờ hoa. Lịch sử là sức mạnh từ quá khứ của mỗi dân tộc. Để làm đẹp thêm những trang sử chói ngời của quá khứ là trách nhiệm lớp lớp các thế hệ đi sau. Trong hành trình ấy, có chúng ta, những người đang sống ở mùa thu của hòa bình và phát triển.

Kiều Huyền