Sử dụng, kinh doanh thuốc lá điện tử bị xử phạt như thế nào?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, mọi hành vi liên quan đến việc sử dụng, sản xuất, kinh doanh thuốc lá điện tử đều bị nghiêm cấm. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Thuốc lá điện tử được quảng cáo tràn lan trên mạng xã hội.

Thuốc lá điện tử là thiết bị hoạt động bằng pin, sử dụng cơ chế làm nóng dung dịch lỏng (thường chứa nicotine, hương liệu và nhiều hóa chất khác) để tạo ra hơi cho người sử dụng hít vào. Dù không đốt cháy thuốc lá như thuốc lá truyền thống, song thuốc lá điện tử vẫn gây nghiện nicotine và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.

Các nghiên cứu cho thấy, việc sử dụng thuốc lá điện tử có mức độ gây nghiện không kém thuốc lá điếu thông thường. Không chỉ người trực tiếp sử dụng, những người xung quanh cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng do hít phải hơi thuốc thụ động, làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp và tim mạch.

Hiện nay, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đang có xu hướng gia tăng trong xã hội, đặc biệt là trong giới trẻ. Các sản phẩm này thường được quảng bá với hình thức hiện đại, mẫu mã bắt mắt, nhiều mùi hương, giá bán rẻ, chỉ từ vài chục nghìn đồng. Chính sự dễ tiếp cận này khiến nhiều học sinh, thanh thiếu niên tò mò, sử dụng và dần hình thành thói quen lệ thuộc nicotine.

Các bác sĩ Bệnh viện Tâm thần Thanh Hóa cảnh báo, trong thuốc lá điện tử có chứa nicotine cùng nhiều chất phụ gia độc hại. Việc sử dụng có thể gây rối loạn tâm thần, ảo giác, kích động, loạn thần; đồng thời làm tăng nguy cơ tổn thương phổi, các bệnh tim mạch và ung thư. Đối với học sinh, thiếu niên – lứa tuổi đang trong giai đoạn hoàn thiện thể chất và tâm lý – thuốc lá điện tử có thể tác động trực tiếp đến não bộ, gây suy giảm khả năng chú ý, trí nhớ, thay đổi hành vi, cảm xúc và ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả học tập.

Trước thực trạng trên, tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV đã thông qua Nghị quyết số 173/2024/QH15, quy định cấm hoàn toàn việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng kể từ năm 2025.

Theo quy định này, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng được xác định là hàng cấm. Do đó, mọi hành vi buôn bán sẽ bị xem là buôn bán hàng cấm; hành vi sử dụng cũng bị xử lý theo các quy định pháp luật liên quan. Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả gây ra, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với hành vi sản xuất, kinh doanh, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hoặc giao nhận hàng cấm, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng, theo quy định tại khoản 2 Điều 7 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP. Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung theo quy định tại Điều 7 và Điều 8 Nghị định số 98/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Trường hợp vi phạm ở mức độ nghiêm trọng, người có hành vi sản xuất, buôn bán, tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điện tử có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 190 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017 về tội sản xuất, buôn bán hàng cấm. Theo đó, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, hoặc phạt tù từ 1 năm đến 15 năm, tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm.

Việc quy định cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và áp dụng các chế tài xử lý nghiêm khắc thể hiện quyết tâm của Nhà nước trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức, chủ động nói không với thuốc lá điện tử, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật để góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.

Tô Hà