Nỗi lo chợ “tự phát” dọc quốc lộ

Nhiều tuyến quốc lộ (QL) trọng điểm trên địa bàn tỉnh như QL45, QL47, QL217... đang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông do sự hình thành tự phát của các chợ “cóc”, chợ tạm, nơi có các nhà máy, khu công nghiệp...

Hoạt động mua bán hàng hóa trên Quốc lộ 47 đoạn qua xã Thọ Phú tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Chiều muộn, trên QL47, đoạn từ đường vào Cảng Lễ Môn đến ngã ba Môi, thuộc phường Quảng Phú, không khó để bắt gặp từng tốp xe máy của công nhân ùn ùn đổ về sau giờ tan ca. Đây cũng là thời điểm dọc hai bên đường xuất hiện những sạp hàng di động, xe ba gác chất đầy rau, củ, hoa quả, thức ăn nhanh... được đẩy ra sát mép đường, thậm chí tràn cả xuống lòng đường. Cảnh tượng chợ cóc, chợ tạm hình thành hàng ngày sau thời điểm hàng chục nghìn công nhân rời nhà xưởng. Đến khoảng 18h30, tuyến đường huyết mạch trở nên hỗn loạn với nhiều loại phương tiện dừng đỗ tùy tiện, xe máy của công nhân luồn lách tìm chỗ đậu mua hàng. Em Lê Minh Huyền, một học sinh lưu thông qua đây cho biết: “Bạn cháu mới bị ngã xe máy điện cách đây hơn 10 ngày. Một người đi xe máy vừa mua hàng xong tạt ra mà không xin nhan, không quan sát, đâm vào xe bạn cháu. May mà chỉ bị trầy xước nhẹ, nhưng bạn ấy nói từ nay không đi tuyến đường đó nữa”.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra trên QL47, đoạn qua xã Thọ Phú. Cứ vào khoảng 17h30, đoạn đường dài hơn 200m lại bị hàng chục tiểu thương bày bán đủ các loại hàng hóa từ nông sản đến thực phẩm chế biến dọc hai bên đường. Khi công nhân tan ca, lưu lượng người và xe tăng đột biến, nhiều thời điểm ùn ứ xảy ra, nguy cơ tai nạn luôn thường trực. Anh Nguyễn Văn Đông, ở phường Quảng Phú, thường xuyên lái xe tải lưu thông qua tuyến này lo lắng: “Tầm cuối buổi chiều là tôi phải cho xe chạy chậm, vì người chen xe, xe chen hàng... Có hôm suýt tông phải một công nhân đột ngột băng qua đường mà hú hồn, hú vía”.

Tình trạng các chợ “tự phát” hình thành ngay gần các khu công nghiệp, nhà máy, dọc các tuyến QL đang nảy sinh nhiều bất cập. Không chỉ trong công tác quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm mà nguy hiểm hơn là ùn tắc giao thông, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Theo anh Nguyễn Văn Minh, ở xã Thắng Lợi, cho biết: Tuyến QL45 đoạn qua địa bàn lâu nay thông suốt, tuy nhiên, kể từ khi có các nhà máy may về hoạt động thì tình trạng chợ cóc, chợ tạm dọc hai bên QL hình thành. Các chủ phương tiện bán hàng không chỉ lấn chiếm lòng, lề đường mà công nhân cũng dừng, đỗ xe một cách vô tội vạ gây ách tắc giao thông. Theo anh Minh, cần phải có giải pháp, xây dựng chợ đủ tiêu chí, điều kiện đi kèm để công nhân ra vào, mua bán có trật tự.

Thực tế, để hạn chế tình trạng trên, lực lượng chức năng đã nhiều lần ra quân xử lý. Gần đây nhất, tháng 6/2025, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh đã phối hợp với các đơn vị liên quan và chính quyền sở tại kiểm tra, xử lý nhiều trường hợp họp chợ lấn chiếm vỉa hè, lòng lề đường; đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân. Tuy nhiên, theo báo cáo từ các địa phương, việc xử lý chỉ là tạm thời, vừa ra quân xong thì đâu lại vào đấy. Vấn đề cố hữu là cần phối hợp đồng bộ giữa nhiều lực lượng, như cảnh sát giao thông, UBND các xã, phường, Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh...

Bên cạnh xử lý, cần có chủ trương quy hoạch các điểm chợ tạm gần khu công nghiệp, nhà máy để người bán hàng có không gian hợp pháp, ngăn nắp. Một tiểu thương kinh doanh buôn bán gần khu Công ty giày Kim Việt, trên QL45, đoạn qua xã Thắng Lợi, cho rằng: “Không ai muốn bán hàng giữa đường, nguy hiểm, không chỗ che mưa nắng. Nhưng không có chợ, không được bán trong khu quy hoạch của nhà máy nên phải liều mưu sinh”.

Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định mức phạt liên quan đến hành vi lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, họp chợ. Đối với cá nhân bán hàng rong, hàng hóa nhỏ lẻ trên vỉa hè mức phạt từ 200.000 - 250.000 đồng; đối với hành vi sử dụng trái phép vỉa hè để họp chợ, kinh doanh mức phạt đối với cá nhân có thể bị phạt từ 2.000.000 - 3.000.000 đồng, tổ chức có thể bị phạt từ 4.000.000 - 6.000.000 đồng.

Với sự phát triển nhanh của các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, nhà máy tại nhiều địa phương, bên cạnh việc đảm bảo an toàn giao thông cho công nhân ra vào thì câu chuyện chợ “tự phát” không chỉ là bài toán nan giải về công tác quản lý, mà cần có giải pháp căn cơ từ cơ quan chức năng.

Bài và ảnh: Đình Giang