Iraq tuyên bố không còn binh sĩ Mỹ, kể cả cố vấn quân sự

Trong một phát biểu mới đây, Thủ tướng Iraq Ali Faleh Al-Zaidi khẳng định nước này không còn binh sĩ Mỹ, kể cả lực lượng cố vấn, đồng thời cam kết đưa toàn bộ vũ khí về dưới quyền kiểm soát của nhà nước trước ngày 30/6/2027.

Thủ tướng Ali Faleh Al-Zaidi cho biết không còn binh sĩ Mỹ hiện diện tại Iraq. Theo ông, việc lực lượng nước ngoài rút đi đã loại bỏ lý do mà các nhóm vũ trang trước đây viện dẫn để duy trì vũ khí.

Ông Al-Zaidi nhấn mạnh quyết định đưa vũ khí về dưới quyền kiểm soát của các cơ quan nhà nước là dứt khoát và không thể đảo ngược. Chính phủ đã đạt thỏa thuận về vấn đề này với ba nhóm vũ trang, đồng thời đang đàm phán với bốn nhóm khác nhằm hoàn tất tiến trình. Ông tuyên bố: “Đến ngày 30/6/2027, sẽ không còn vũ khí nào nằm ngoài khuôn khổ nhà nước”. Thủ tướng Iraq khẳng định: “Iraq là một nhà nước có các phe phái, chứ không phải các phe phái sở hữu một nhà nước”.

Theo ông Al-Zaidi, Iraq từng đứng trước nguy cơ bị cô lập quốc tế, khi một số nước phương Tây cho rằng các nhóm vũ trang đã kiểm soát trên thực tế bộ máy nhà nước. Kịch bản này có thể dẫn đến việc các đại sứ quán nước ngoài rút khỏi Iraq và những biện pháp hạn chế được áp đặt. Tuy nhiên, ông cho biết chính phủ đã vượt qua nguy cơ đó.

Dù khẳng định không còn binh sĩ Mỹ tại Iraq, ông Al-Zaidi cho biết Baghdad vẫn coi Washington là đối tác chiến lược và muốn tăng cường hợp tác song phương. Theo Thủ tướng Iraq, nước này lựa chọn Mỹ nhờ thế mạnh về công nghệ và kinh tế. Các doanh nghiệp Mỹ đã bắt đầu hoạt động và triển khai dự án tại Iraq trong những lĩnh vực hợp tác giữa hai nước.

Ông Al-Zaidi nhận định quan hệ đối tác với Washington, cùng với việc phát triển ngành năng lượng, sẽ góp phần nâng cao vị thế của Iraq trong khu vực và trên trường quốc tế.

Về tình hình khu vực, Thủ tướng Al-Zaidi khẳng định Iraq sẽ không tham gia bất kỳ cuộc chiến nào và tiếp tục đóng vai trò là địa điểm đối thoại giữa các bên đối địch. Ông cho rằng cuộc khủng hoảng khu vực cuối cùng cần được giải quyết thông qua một thỏa thuận, bất kể diễn biến trên thực địa. Thủ tướng Iraq đồng thời bác bỏ khả năng đóng cửa biên giới với Iran, cảnh báo động thái này sẽ gây thiệt hại cho cả hai nước. Ông Al-Zaidi nói: “Đóng cửa biên giới với Iran đồng nghĩa với việc tự bao vây kinh tế chính mình”.

Bên cạnh những thách thức an ninh, Iraq đang tìm cách giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động vận chuyển dầu mỏ toàn cầu. Ông Al-Zaidi cho biết chính phủ đang thúc đẩy xây dựng mạng lưới đường ống xuất khẩu dầu, đồng thời tìm cách khôi phục tuyến vận chuyển qua cảng Ceyhan của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm đa dạng hóa các cửa ngõ tiếp cận thị trường quốc tế.

Iraq đặt mục tiêu nâng công suất khai thác dầu lên 10 triệu thùng/ngày vào năm 2032. Đây là một phần trong định hướng phát triển ngành năng lượng và củng cố vai trò của nước này trên thị trường dầu mỏ quốc tế.

Thúy Hà