IMF cảnh báo nguy cơ AI làm đứt gãy việc làm tại châu Á

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi nhu cầu tuyển dụng tại châu Á, đặt ra thách thức đối với khả năng tạo việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt tại các nền kinh tế có lực lượng lao động trẻ đông đảo.

Theo báo cáo công bố tháng 10/2026 của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), AI đang định hình lại nhu cầu lao động trên toàn khu vực châu Á, với nhu cầu tuyển dụng giảm gần 10% trong những ngành nghề áp dụng nhiều công nghệ này, tính từ thời điểm ra mắt ChatGPT tháng 11/2022.

Báo cáo của IMF dựa trên khoảng 40 triệu tin tuyển dụng tại 19 nền kinh tế trong khu vực. Số liệu cho thấy AI đang định hình lại thị trường lao động, khi doanh nghiệp thay đổi yêu cầu về kỹ năng và phương thức tổ chức công việc. Tuy nhiên, IMF nhận định tác động tiêu cực đối với nhu cầu tuyển dụng tại các nhóm nghề chịu ảnh hưởng nhiều đã có dấu hiệu ổn định, cho thấy công nghệ này đang làm thay đổi tính chất công việc nhiều hơn là loại bỏ hoàn toàn việc làm.

Theo IMF, AI đồng thời mở ra cơ hội việc làm mới, nhất là những vị trí đòi hỏi kỹ năng chuyên môn và khả năng ứng dụng công nghệ vào hoạt động sản xuất, kinh doanh. Doanh nghiệp ngày càng chú trọng tuyển dụng lao động có thể sử dụng AI để cải thiện năng suất. Tuy nhiên, lợi ích từ làn sóng công nghệ chưa được phân bổ đồng đều giữa các ngành nghề và nền kinh tế.

Tại Ấn Độ và một số nền kinh tế mới nổi ở châu Á, thách thức là tạo đủ việc làm có năng suất cao và trang bị kỹ năng mới cho người lao động. IMF cảnh báo AI có thể làm gia tăng tình trạng thiếu việc làm và chênh lệch kỹ năng nếu quá trình chuyển dịch lao động sang công nghiệp, dịch vụ diễn ra chậm.

Trước thực trạng này, IMF khuyến nghị chính phủ các nước châu Á cần nhanh chóng đưa công tác đào tạo lại kỹ năng cho người lao động thành trọng tâm chiến lược phát triển. Việc kết hợp đồng bộ giữa nâng cấp hạ tầng số, hoàn thiện thể chế thị trường và đổi mới giáo dục sẽ giúp khu vực biến thách thức từ bùng nổ công nghệ thành động lực gia tăng năng suất và phát triển bền vững.

Thanh Giang