Hướng đi tiềm năng cho kinh tế nông thôn

Du lịch nông nghiệp đang trở thành xu hướng phát triển bền vững ở nhiều địa phương, bởi mô hình này không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ sản xuất nông nghiệp mà còn mở ra hướng đi mới trong khai thác du lịch trải nghiệm, kết nối người tiêu dùng với quy trình sản xuất nông nghiệp xanh, sạch, an toàn. Tại Thanh Hóa, mô hình này đang dần khẳng định hiệu quả rõ nét, điển hình là nông trại tuần hoàn của chị Lê Thị Trang ở xã Hợp Tiến.

Du khách thích thú trải nghiệm hái dâu tây tại Nông trại tuần hoàn Trang Farm của chị Lê Thị Trang tại xã Hợp Tiến.

Dạo quanh khu nông trại rộng hơn 1ha với nhiều loại cây rau theo mùa, dâu tây, nho sữa và trang trại nuôi nhím, ít ai có thể tưởng tượng rằng nơi đây từng là khu đất trồng lúa bỏ hoang. Quyết tâm hiện thực hóa niềm đam mê xây dựng một nông trại hữu cơ kết hợp du lịch trải nghiệm, chị Trang đã mất 3 năm “vừa học, vừa làm". Kết quả là mô hình nông nghiệp tuần hoàn khép kín ra đời, vận hành theo nguyên tắc tận dụng tối đa nguồn tài nguyên sẵn có và giảm thiểu chất thải ra môi trường. Trong khuôn viên trang trại, chị Trang bố trí các khu vực sản xuất gồm: 4.000m2 trồng nho sữa, 3.500m2 trồng dâu tây, xen kẽ là khu rau sạch luân canh theo mùa, ao cá và khu nuôi nhím. Tổng mức đầu tư hơn 4 tỷ đồng được phân bổ khoa học, bảo đảm vừa phục vụ sản xuất, vừa tạo không gian cho du khách tham quan, trải nghiệm.

"Các loại cây trồng được chăm sóc theo quy trình hữu cơ, không sử dụng hóa chất độc hại. Rau, quả sau thu hoạch không chỉ cung ứng ra thị trường mà còn được tận dụng làm thức ăn cho vật nuôi, tạo nên một chu trình khép kín và tiết kiệm chi phí", chị Trang cho biết.

Sau 3 năm hoạt động, mô hình nông trại của chị Trang đã hòa vốn và bắt đầu mang lại lợi nhuận ổn định. Mỗi ngày, nông trại đón hàng chục lượt khách, đặc biệt vào dịp cuối tuần hoặc các kỳ nghỉ lễ. Khách đến đây không chỉ được tự tay hái và thưởng thức các loại quả tươi ngon ngay tại vườn mà còn có thể câu cá, chăm sóc nhím hoặc tham gia vào các hoạt động trồng trọt, thu hoạch cùng nông dân. Các trường mầm non, tiểu học cũng thường tìm đến trang trại của chị để tổ chức các buổi ngoại khóa cho học sinh trải nghiệm, học hỏi kiến thức về nông nghiệp và môi trường sống.

Chị Trang chia sẻ: “Du lịch nông nghiệp là mô hình rất tiềm năng, mang lại nguồn thu ổn định và phát triển bền vững. Không chỉ giúp nông dân tăng thêm thu nhập, mà còn lan tỏa lối sống xanh, gần gũi với thiên nhiên”.

Thực tế cho thấy, mô hình du lịch nông nghiệp không chỉ là hướng đi mới cho những vùng đất canh tác kém hiệu quả, mà còn là cách giúp người dân chuyển đổi tư duy làm nông nghiệp truyền thống sang hướng sản xuất kết hợp dịch vụ. Ở đó, nông sản không chỉ dừng lại ở giá trị vật chất, mà còn trở thành nơi trải nghiệm xanh cho du khách.

Tại phường Đông Tiến, một mô hình tương tự đang được chị Tống Thị Hiền ấp ủ và triển khai. Với diện tích nông trại 7ha, chị Hiền có thể kiểm soát toàn bộ quy trình sản xuất, từ gieo trồng đến thu hoạch. Hiện nay, nông trại của chị là một vườn rau quả phong phú với hơn 30 loại nông sản như rau ngót, mồng tơi, su su, bí đỏ, dưa vàng, nho hạ đen... Bên cạnh đó là khu chăn nuôi lợn đen, gà Mông và các loại rau thơm phục vụ thị trường.

Theo chị Hiền, nông trại đang cung ứng thực phẩm cho các siêu thị và bếp ăn tập thể, nhờ vậy giúp ổn định đầu ra và đảm bảo chất lượng hàng hóa. Tuy nhiên, chị mong muốn được mở rộng mô hình sang hướng du lịch nông nghiệp để lan tỏa giá trị nông sản sạch đến nhiều người tiêu dùng hơn. Khi đó, không chỉ sản phẩm nông nghiệp địa phương được quảng bá rộng rãi mà còn tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Nếu như trước đây sản xuất nông nghiệp thường đối mặt với rủi ro về thị trường, giá cả và đầu ra, thì nay, khi kết hợp với du lịch, nông dân có thêm nguồn thu từ dịch vụ, đồng thời nâng cao giá trị nông sản nhờ yếu tố trải nghiệm và thương hiệu. Không chỉ dừng lại ở lợi ích kinh tế, du lịch nông nghiệp còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo sinh kế mới cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và lao động lớn tuổi. Nhiều người sẽ không còn phải rời quê đi làm ăn xa, mà có thể tham gia vào các hoạt động tại nông trại như hướng dẫn viên, chăm sóc cây trồng, chế biến nông sản hay phục vụ khách du lịch.

Từ những mô hình thành công ban đầu, có thể thấy việc phát triển du lịch nông nghiệp gắn với sản xuất hữu cơ, bảo vệ môi trường là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Khi người nông dân biết cách kể câu chuyện của chính mình qua từng luống rau, từng trái dâu, từng khu vườn, họ không chỉ đang làm nông mà còn đang làm du lịch, đang tạo ra những giá trị kinh tế, văn hóa và tinh thần cho cộng đồng. Với sự hỗ trợ của chính quyền và ngành chức năng trong việc quy hoạch, cấp phép, đào tạo kỹ năng du lịch cộng đồng, những nông trại thân thiện với môi trường sẽ trở thành những điểm đến hấp dẫn, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân và quảng bá hình ảnh địa phương.

Bài và ảnh: Phương Đỗ