Hạ viện Nhật Bản thông qua ngân sách tài khóa 2026 kỷ lục

Liên minh cầm quyền tại Nhật Bản do Thủ tướng Sanae Takaichi lãnh đạo vừa thông qua dự thảo ngân sách lớn nhất từ trước tới nay tại Hạ viện với đa số áp đảo. Động thái này nhằm đảm bảo Quốc hội Nhật bản kịp ban hành ngân sách trước khi năm tài khóa mới bắt đầu vào tháng 4, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ từ phe đối lập.

Liên minh cầm quyền Nhật Bản thông qua ngân sách tài khóa 2026 tại Hạ viện với đa số áp đảo. Ảnh: Asian Wanderlust.

Dự thảo ngân sách trị giá 122,31 nghìn tỷ yên (khoảng 769 tỷ USD) đã được thông qua sau 59 giờ thảo luận, khoảng thời gian ngắn bất thường. Các đảng đối lập chỉ trích liên minh cầm quyền đang cố “áp đặt” ngân sách, đồng thời tiến hành nỗ lực cuối cùng nhưng không thành nhằm bãi nhiệm Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ viện.

Sau khi được Hạ viện thông qua, cuộc tranh luận về ngân sách sẽ được chuyển sang Thượng viện vào ngày 16/3 tới đây. Tại đây, liên minh cầm quyền gồm Đảng Dân chủ Tự do (LDP) và Đảng Đổi mới Nhật Bản không nắm đa số ghế. Tuy vậy, với ưu thế áp đảo tại Hạ viện, kế hoạch ngân sách vẫn có thể được thông qua ngay cả khi Thượng viện bác bỏ.

Thủ tướng Sanae Takaichi đã khẳng định quyết tâm thông qua ngân sách trước cuối tháng 3. Bà cũng tìm kiếm sự ủng hộ của phe đối lập để thúc đẩy các chính sách chủ chốt của chính phủ, bao gồm đầu tư mạnh vào các lĩnh vực chiến lược. Theo bà, mục tiêu của chính phủ là “tránh gây ra bất kỳ khó khăn nào cho đời sống người dân.”

Thủ tướng Sanae Takaichi phát biểu tại quốc hội hôm 13 tháng 3 năm 2026. Ảnh: JIJI.

Nếu ngân sách không được thông qua trước cuối tháng 3, việc giải ngân cho năm tài khóa mới có thể bị trì hoãn, buộc chính phủ phải ban hành ngân sách tạm thời chỉ để duy trì các hoạt động cơ bản của bộ máy nhà nước.

Trong khi đó, tình hình quốc tế cũng đang gây thêm áp lực đối với nền kinh tế Nhật Bản. Cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran trong những tuần gần đây đã khiến giá dầu tăng và đồng yên suy yếu, làm gia tăng rủi ro đối với quốc gia vốn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng này.

Ngân sách được nội các phê chuẩn vào tháng 12 phản ánh lập trường tài khóa mở rộng của chính phủ của Thủ tướng Takaichi nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng chi tiêu quốc phòng, bất chấp những lo ngại về tình trạng tài chính công.

Ngân sách tổng thể tiếp tục lập kỷ lục năm thứ hai liên tiếp, vượt mức 115,20 nghìn tỷ yên của ngân sách năm tài khóa 2025, khi lạm phát làm tăng chi phí nhân sự và các khoản chi cố định khác, đồng thời dân số già hóa khiến chi tiêu phúc lợi xã hội gia tăng. Trong đó, 9,04 nghìn tỷ yên được dành cho các mục đích liên quan đến quốc phòng, mức cao kỷ lục từ trước đến nay.

Xe tăng chiến đấu chủ lực Type 10 của Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (JGSDF) khai hỏa trong một cuộc tập trận bắn đạn thật tại trường bắn tại Gotemba, tỉnh Shizuoka, vào tháng 5 năm 2025. Ảnh: Bloomberg.

Để bù đắp thiếu hụt ngân sách, chính phủ dự kiến phát hành 29,58 nghìn tỷ yên trái phiếu mới, động thái cho thấy Nhật Bản vẫn phụ thuộc lớn vào vay nợ trong bối cảnh tình trạng tài chính công của nước này được đánh giá là tồi tệ nhất trong nhóm các nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới G7.

Thúy Hà

Nguồn: Japan Today