Gỡ vướng từ dữ liệu, nâng hiệu quả quản lý thuế đất phi nông nghiệp

Những sai lệch trong thông tin người nộp thuế, thửa đất đã chuyển nhượng nhưng chưa được cập nhật hay khoản tiền đã nộp vẫn hiển thị nợ trên hệ thống đang gây không ít phiền hà cho người dân trong thực hiện nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Thực tế này đòi hỏi ngành thuế Thanh Hóa không chỉ tập trung đôn đốc thu nộp mà còn phải rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, xử lý dứt điểm những bất cập phát sinh từ cơ sở, bảo đảm nghĩa vụ thuế được xác định đúng, thu đúng và minh bạch.

Người dân đến làm thủ tục nộp thuế đất phi nông nghiệp tại Thuế cơ sở 3.

Thay vì chỉ căn cứ vào thông báo thuế, nhiều người dân đã chủ động đến cơ quan thuế để kiểm tra, đối chiếu thông tin trước khi thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đây cũng là cách để kịp thời phát hiện những sai lệch có thể phát sinh trong quá trình quản lý, cập nhật dữ liệu. Ông Lê Văn Hùng, tổ dân phố Minh Trường, phường Nam Sầm Sơn, chia sẻ: “Những năm trước gia đình vẫn duy trì việc nộp thuế đầy đủ. Năm nay, sau khi nhận được thông báo nghĩa vụ thuế qua mã QR, ông đã đến Thuế cơ sở 2 để kiểm tra và được cán bộ hướng dẫn cụ thể các bước tra cứu, thực hiện thủ tục”.

Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, không ít trường hợp phát hiện thông tin trên hệ thống chưa phản ánh đúng tình trạng sử dụng đất. Chị Lương Thị Oanh, tổ dân phố Bình Hòa, phường Sầm Sơn, cho biết: “Một số thửa đất gia đình đang sử dụng không xuất hiện trong dữ liệu quản lý, trong khi những thửa đất đã chuyển nhượng từ nhiều năm trước vẫn hiển thị tên chủ cũ. Điều này khiến tôi gặp khó khăn khi xác định chính xác trách nhiệm nộp thuế đối với từng thửa đất. Sau khi phản ánh, tôi được cán bộ thuế hướng dẫn tập hợp giấy tờ liên quan để kiểm tra, đối chiếu và điều chỉnh thông tin. Việc được hướng dẫn cụ thể giúp gia đình hiểu rõ hơn nghĩa vụ của mình, đồng thời tránh những nhầm lẫn có thể phát sinh từ dữ liệu chưa được cập nhật”.

Từ những trường hợp trên có thể thấy, vướng mắc trong quản lý thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện nay không chỉ nằm ở ý thức chấp hành của người nộp thuế. Đằng sau những thông báo chưa chính xác còn là bài toán về chất lượng dữ liệu, sự liên thông thông tin giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý đất đai và việc cập nhật kịp thời các biến động về quyền sử dụng đất. Khi thông tin về chủ sử dụng, diện tích, địa chỉ thửa đất chưa thống nhất, việc xác định nghĩa vụ tài chính dễ phát sinh sai sót, ảnh hưởng đến cả người dân và hiệu quả quản lý thu ngân sách.

Áp lực xử lý những bất cập này đang đặt ra yêu cầu lớn đối với các đơn vị thuế trực tiếp quản lý địa bàn. Ông Lê Xuân Ý, công chức Thuế cơ sở 2, cho biết: “Trong những ngày cao điểm, đơn vị tiếp nhận khoảng 1.000 lượt người mỗi ngày đến tra cứu, rà soát và đề nghị điều chỉnh thông tin. Trước khối lượng công việc lớn, cán bộ, công chức phải tập trung cao độ, ưu tiên giải quyết những trường hợp phát sinh vướng mắc, hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần. Có những ngày, sau giờ tiếp dân, cán bộ vẫn tiếp tục rà soát, cập nhật dữ liệu đến 22h”.

Được biết, để đáp ứng nhu cầu của người dân, Thuế cơ sở 2 đã chủ động bố trí cán bộ phụ trách từng khu vực, tổ chức phân luồng tại trụ sở, đồng thời thành lập các tổ công tác xuống tổ dân phố, khu dân cư tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế. Ông Thịnh Văn Phúc, Trưởng Thuế cơ sở 2, cho biết: “Đơn vị tập trung tiếp nhận từng phản ánh, đối chiếu thông tin với hồ sơ thực tế để hướng dẫn bổ sung, điều chỉnh theo đúng quy định. Những trường hợp còn tồn đọng tiếp tục được ưu tiên xử lý, với mục tiêu giải quyết ngay từ cơ sở, không để người dân phải mất nhiều thời gian, công sức đi lại”.

Theo tổng hợp của Thuế tỉnh Thanh Hóa, tổng số nợ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2026 trên địa bàn hiện còn hơn 30 tỷ đồng. Tuy nhiên, để xử lý khoản nợ này một cách hiệu quả, việc đầu tiên không chỉ là tăng cường thông báo, đôn đốc mà cần phân loại, xác minh rõ nguyên nhân của từng khoản nợ. Bởi trong số liệu nợ thuế có thể bao gồm cả những trường hợp chưa thực hiện nghĩa vụ, những khoản đã nộp nhưng chưa được cập nhật hoặc những trường hợp thông tin về người sử dụng đất đã thay đổi nhưng chưa được điều chỉnh trên hệ thống. Do đó, yêu cầu đặt ra đối với ngành thuế là phải rà soát toàn diện dữ liệu quản lý, bảo đảm thông tin người nộp thuế gắn với đúng thửa đất và tình trạng sử dụng đất thực tế. Các biến động như chuyển nhượng, thay đổi diện tích, mục đích sử dụng đất cần được cập nhật kịp thời, hạn chế tình trạng một thửa đất nhưng thông tin quản lý không còn phù hợp. Cùng với đó là tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn về đất đai để đối chiếu, xác minh, xử lý những trường hợp dữ liệu chưa thống nhất.

Một vấn đề khác cần được quan tâm là công tác ủy nhiệm thu và đối soát các khoản tiền người dân đã nộp. Việc thu tiền phải đi đôi với chuyển nộp đầy đủ, đúng thời hạn vào ngân sách; thông tin thanh toán cần được cập nhật chính xác trên hệ thống. Những trường hợp người dân đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng vẫn bị ghi nhận nợ phải được kiểm tra, xử lý kịp thời, tránh để sai sót trong khâu cập nhật trở thành nguyên nhân gây bức xúc...

Bài và ảnh: Khánh Phương