Đưa truyền thông cộng đồng đến gần người dân Trung Lý

Bằng cách đưa những vấn đề về bình đẳng giới, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bạo lực gia đình... vào những câu chuyện gần gũi với đời sống, các tổ truyền thông cộng đồng (TTCĐ) ở xã Trung Lý đang từng bước trở thành cầu nối giữa chủ trương, chính sách với người dân, góp phần thay đổi nếp nghĩ, cách làm ngay từ mỗi gia đình, thôn bản.

Giao lưu, chia sẻ kỹ năng thông qua hỏi đáp, xử lý tình huống giữa các tổ TTCĐ xã Trung Lý.

Bản Tung là một trong những bản xa trung tâm, còn nhiều khó khăn của xã biên giới Trung Lý. Trong đời sống cộng đồng nơi đây vẫn tiềm ẩn những vấn đề như tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, bạo lực gia đình và những quan niệm chịu ảnh hưởng của tập quán cũ. Bởi vậy, việc Tổ TTCĐ bản Tung được thành lập cuối năm 2025 không chỉ tạo thêm một kênh tuyên truyền ở cơ sở, mà quan trọng hơn là hình thành một lực lượng thường xuyên có mặt ngay trong cộng đồng. Những thành viên hiểu phong tục, hoàn cảnh, tâm lý của bà con có thể lựa chọn cách nói gần gũi để đưa các quy định, kiến thức về bình đẳng giới, bảo vệ phụ nữ và trẻ em đến từng gia đình, từng nhóm đối tượng. Từ đó, những vấn đề vốn được coi là chuyện riêng trong mỗi nhà dần được đưa ra trao đổi, nhận diện và cùng tìm cách phòng ngừa.

Toàn xã Trung Lý hiện có 13 tổ TTCĐ với 130 thành viên. Đây là lực lượng nòng cốt được xây dựng ngay tại cơ sở trong khuôn khổ Dự án 8 “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em”, thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030. Điểm nhấn của mô hình là người làm truyền thông cũng chính là người sinh sống tại địa bàn, hiểu phong tục, hoàn cảnh và tâm lý của người dân. Vì thế, thay cho những khái niệm có phần xa với đời sống, câu chuyện bình đẳng giới được cụ thể hóa bằng những việc rất gần gũi: vợ chồng cùng chia sẻ trách nhiệm trong gia đình, tôn trọng ý kiến của nhau; con trai và con gái đều được quan tâm, tạo điều kiện học tập, phát triển; phụ nữ được tham gia hoạt động xã hội, đóng góp ý kiến vào công việc gia đình và cộng đồng. Từ những việc nhỏ trong mỗi nếp nhà, nhận thức về bình đẳng giới từng bước được thay đổi.

Nội dung hoạt động của các tổ cũng không bó hẹp trong bình đẳng giới mà được lồng ghép với những vấn đề thiết thực đang đặt ra tại thôn, bản như phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, phòng, chống bạo lực gia đình, bảo vệ môi trường, XDNTM. Cách làm này giúp người dân thấy rõ mối liên hệ giữa những vấn đề được tuyên truyền với chất lượng cuộc sống, quyền lợi của phụ nữ, trẻ em cũng như sự phát triển bền vững của mỗi gia đình và cộng đồng.

Một trong những cách làm thiết thực là tổ chức các hoạt động giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa các tổ TTCĐ trên địa bàn xã. Thông qua việc trình bày tham luận, tiểu phẩm, hỏi - đáp, xử lý tình huống các thành viên có thêm kiến thức, kỹ năng giao tiếp, lựa chọn nội dung và hình thức truyền thông phù hợp. Những kinh nghiệm, cách làm hiệu quả cũng được chia sẻ để các tổ vận dụng linh hoạt vào thực tế từng thôn, bản, qua đó nâng cao chất lượng hoạt động truyền thông tại cơ sở.

Hiệu quả của mô hình còn nằm ở việc các thành viên trong tổ không chỉ “nói” mà phải biết “nghe”. Qua tiếp xúc thường xuyên, họ có điều kiện nắm bắt những vấn đề nảy sinh trong đời sống để lựa chọn nội dung và cách tiếp cận phù hợp. Với tảo hôn, bên cạnh tuyên truyền quy định pháp luật và những hệ lụy, điều cần thiết là giúp cha mẹ nhận ra lợi ích của việc để con tiếp tục học tập, trang bị kiến thức, kỹ năng và trưởng thành trước khi xây dựng gia đình. Với bạo lực gia đình, người dân cần được giúp nhận diện hành vi bạo lực, hiểu trách nhiệm pháp lý và biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Còn với bình đẳng giới, thay đổi có thể bắt đầu từ chính việc phân công công việc, quyền quyết định và sự tôn trọng giữa các thành viên.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Trung Lý Ngân Văn Lon, các tổ TTCĐ đã góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần người dân, nhất là trong thực hiện bình đẳng giới, phòng, chống tảo hôn, bạo lực gia đình và các tập tục lạc hậu. Xã tiếp tục củng cố hoạt động của các tổ, chú trọng nội dung thiết thực, cách truyền đạt gần gũi và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, qua đó từng bước tạo chuyển biến từ nhận thức đến hành động, xây dựng gia đình tiến bộ, cộng đồng an toàn, văn minh.

Bài và ảnh: Trần Hằng