Đưa nét đẹp bản Ngàm lên không gian số

Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, Lò Văn Như, bản Ngàm, xã Sơn Điện đã tự học quay, dựng video để đưa nét sinh hoạt bình dị của bà con vùng cao lên không gian mạng. Từ công việc sáng tạo nội dung, chàng trai người Thái không chỉ mở ra hướng sinh kế hiệu quả cho bản thân, mà còn truyền cảm hứng và chia sẻ kinh nghiệm cho nhiều thanh niên địa phương muốn lập nghiệp ngay tại quê hương.

Lò Văn Như giới thiệu sản phẩm chế tác từ đá qua mạng xã hội, tìm hướng phát triển sinh kế tại quê nhà.

Ở bản Ngàm, người dân cùng nhau khoanh vùng, bảo vệ một đoạn sông Luồng làm nơi cho các loài cá tự nhiên sinh trưởng. Việc đánh bắt chỉ diễn ra vào những dịp sinh hoạt chung của bản, người dân tuân thủ quy định để bảo tồn nguồn lợi thủy sản. Nếp sống cộng đồng độc đáo này chính là đề tài cho thước phim đầu tay, mở đầu cho hành trình sáng tạo nội dung số của Lò Văn Như.

Sinh năm 1993, Như đi làm thuê sau khi học hết THPT rồi trở về quê. Khoảng cuối năm 2021, anh dùng chiếc điện thoại Samsung cũ quay một cuộc bắt cá tập thể của bản. “Ban đầu, em chỉ nghĩ ghi hình cho bà con, lấy tư liệu làm kỷ niệm để sau này xem lại, sau này em đặt tên video là “ngày hội bắt cá” rồi đăng lên mạng, bất ngờ khi nhận được nhiều sự quan tâm", Lò Văn Như chia sẻ.

Sau khi video được nhiều người đón nhận, Như bắt đầu tự tìm hiểu cách quay, dựng để xây dựng kênh AE Vùng Cao. Anh vừa thực hành vừa rút kinh nghiệm, đồng thời tìm thêm những câu chuyện trong lao động, sinh hoạt và văn hóa của bà con để ghi hình, giới thiệu trên kênh.

Cùng với những bình luận, chia sẻ, một số người xem video bắt cá còn liên hệ hỏi mua. Nhận thấy nhu cầu ấy, Như trao đổi với ban quản lý bản về việc bán cá cho người có nhu cầu để góp thêm nguồn thu vào quỹ chung. Theo Như, bản đứng ra tổ chức bán và quản lý tiền thu được, còn anh hỗ trợ giới thiệu sản phẩm, kết nối người mua với bản.

Sự quan tâm của nhiều người khiến Như muốn ghi lại nhiều hơn những nét văn hóa quê mình. Ngoài hoạt động bắt cá, anh chú ý đến đám cưới, sinh hoạt cộng đồng, thói quen ăn trầu của người già và các nghề đan lát, dệt thổ cẩm. Khi đồ dùng công nghiệp đang dần phổ biến, người làm nghề thủ công trong bản cũng ít dần. Việc tìm người để ghi hình trở nên khó hơn, thôi thúc anh lưu lại cách làm và câu chuyện của họ cho lớp trẻ sau này tìm hiểu.

Lớn lên trong văn hóa Thái, Như còn mong người xem hiểu đúng hơn về những phong tục của bà con. Anh muốn giới thiệu cả nét sinh hoạt được gìn giữ lẫn những đổi thay trong cuộc sống, bởi hình ảnh vùng cao hôm nay có nhiều điều khác trước. Bản Ngàm phát triển du lịch cộng đồng càng tạo động lực để anh lựa chọn nội dung, giúp khách du lịch có thêm hình dung về vùng đất trước khi đến trải nghiệm.

Mạng xã hội còn giúp Như tìm được một nghề mới. Từ những video chế tác đá, anh nghĩ đến nguồn đá cuội ven sông Luồng, cách nhà chỉ chừng 50m, và muốn thử sức. Anh tìm hiểu cách làm, mua máy móc, nhặt đá về rồi tự mày mò chế tác.

Khi làm được sản phẩm, Như vận dụng kinh nghiệm quay, dựng để giới thiệu công việc trên trang facebook cá nhân Koach Kaka. Các video ghi lại quá trình chế tác từ viên đá thô đến thành phẩm giúp người xem hiểu cách anh làm, thu hút khách hàng liên hệ đặt mua. Theo Như, việc chế tác đá và bán sản phẩm qua facebook hiện mang lại nguồn thu chủ yếu cho anh.

Bên cạnh việc hướng dẫn chế tác đá, Như còn chia sẻ kinh nghiệm quay, dựng với những bạn trẻ muốn học làm nội dung. Anh chỉ lại cách làm video, giới thiệu sản phẩm và tiếp cận người xem từ những điều đã tự học, thực hành. Với các bạn muốn kinh doanh qua mạng, anh cho rằng mỗi người cần lựa chọn mặt hàng phù hợp với điều kiện và khả năng của mình.

Kinh nghiệm bán hàng cũng giúp Như nhận ra rằng việc giới thiệu sản phẩm mới chỉ là bước đầu. Anh từng có khách ở nước ngoài hỏi mua đồ đá nhưng chưa biết cách gửi. Khi kết nối bán cá cho bản, việc bảo quản và vận chuyển lại là trở ngại. Ngoài những khó khăn ấy, bà con còn lo sản phẩm làm ra không bán được. Nhiều gia đình cần tiền trang trải sinh hoạt, lo việc học của con nên phải cân nhắc trước khi dành vốn và công sức chuẩn bị hàng.

Những điều Như chia sẻ đều bắt đầu từ trải nghiệm của chính mình: tự học, thử làm rồi tìm cách bán sản phẩm. Anh mong có thêm bạn trẻ cùng bước qua những bỡ ngỡ ấy, để cơ hội từ công nghệ trở thành công việc, thu nhập ngay tại quê nhà.

Bài và ảnh: Tăng Thúy