Đổi mới phương thức lãnh đạo ở Chi bộ Tòa án Nhân dân khu vực 2

Bám sát tính chất, đặc thù vụ, việc thụ lý, Chi bộ Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, tổ chức thực hiện toàn diện các giải pháp, chú trọng vào các loại án khó và đồng hành với thẩm phán trong quá trình giải quyết từng vụ, việc cụ thể.

Một phiên tòa hình sự trực tuyến ở Tòa án Nhân dân khu vực 2.

Địa bàn phụ trách thụ lý, giải quyết đơn, án của Tòa án Nhân dân khu vực 2 thuộc các xã của huyện Quảng Xương và Nông Cống cũ. Quá trình phát triển kinh tế - xã hội kéo theo tất yếu phát sinh, gia tăng các loại tranh chấp dân sự trong đời sống xã hội. Thực tế, trong số vụ, việc mà tòa án thụ lý, giải quyết thì tranh chấp về hôn nhân - gia đình chiếm chủ yếu. Thứ đến là tranh chấp tài sản là quyền sử dụng đất và thừa kế quyền sử dụng đất. Nhiều vụ, việc trong số này phát sinh mâu thuẫn kéo dài, đã qua nhiều lần hòa giải ở cơ sở.

Trong khi đó, quá trình giải quyết các loại án này, thẩm phán, thẩm tra viên phải đến trực tiếp nơi phát sinh tranh chấp để thẩm định, định giá tài sản, tìm hiểu nguyên nhân mâu thuẫn. Từ khi đi vào hoạt động theo mô hình mới, thẩm quyền và yêu cầu về chất lượng giải quyết, xét xử các loại án ngày càng cao.

Bám sát thực tiễn địa bàn và chức năng, nhiệm vụ, ngoài triển khai toàn diện các giải pháp cải cách tư pháp theo quy định của ngành, Chi ủy, lãnh đạo Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt công tác hòa giải để giải quyết tranh chấp dân sự, hôn nhân - gia đình. Từ đó yêu cầu thẩm phán, thư ký, hòa giải viên tòa án chủ động dành thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng hồ sơ và trực tiếp về nơi cư trú của các bên đương sự tìm hiểu cặn kẽ nguyên nhân phát sinh, bản chất của mâu thuẫn. Quá trình hòa giải vừa phải tuân thủ các bước quy trình, thủ tục tố tụng, vừa phải kiên trì giải thích, vận động các đương sự tự định đoạt tranh chấp.

Bí thư Chi bộ, Chánh án Tòa án Nhân dân khu vực 2, Thẩm phán Lê Thị Phong cho biết: “Nếu phải qua phiên tòa xét xử, sẽ có bên thắng, bên thua, thậm chí các bên đương sự đều thua. Thông qua quá trình hòa giải, các bên thống nhất tự nguyện giải quyết tranh chấp, không những tiết kiệm tối đa chi phí xét xử, thi hành án, mà còn hóa giải triệt để mâu thuẫn, hàn gắn tình cảm trong gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư”.

Theo thống kê, từ 1/10/2025 đến 15/9/2026, Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã tổ chức hòa giải thành 748 vụ việc dân sự chung, đạt tỷ lệ 61,3%. Trong đó, thông qua công tác hòa giải theo quy trình tố tụng, tòa đã hòa giải thành, giúp nhiều cặp vợ chồng tự nguyện rút đơn khởi kiện, trở lại chung sống.

Đáng chú ý, thực hiện đợt thi đua cao điểm “90 ngày giải quyết đơn, án” do Tòa án Nhân dân tối cao phát động từ ngày 15/6 đến 15/9, Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã tổ chức rà soát toàn bộ các vụ án dân sự tồn đọng từ năm 2021 đến nay và phân loại theo mức độ phức tạp. Đồng thời khôi phục các vụ việc tạm đình chỉ để tập trung giải quyết.

Trên cơ sở đánh giá khách quan tính chất, mức độ phức tạp các vụ việc tồn đọng, tạm đình chỉ, chi ủy, lãnh đạo Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, tiến độ cho từng cán bộ, đảng viên giữ chức danh tư pháp. Thường xuyên nắm bắt tiến độ, đồng hành với thẩm phán trong quá trình tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, đánh giá tài liệu, chứng cứ, thống nhất áp dụng pháp luật, sớm đưa vụ việc ra xét xử, giải quyết.

Thẩm phán Lê Thị Phong cho biết thêm: Quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao, chi ủy, lãnh đạo Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã chú trọng giám sát việc thực hiện các bước, quy trình thủ tục tố tụng của thẩm phán, nhất là trong giải quyết các vụ án tồn đọng, có tính chất phức tạp. Định kỳ hoặc đột xuất tổ chức sinh hoạt chuyên môn, thống nhất giải pháp nâng cao chất lượng giải quyết theo vụ, việc cụ thể. Thông qua đó vừa góp phần đảm bảo tiến độ, nâng cao chất lượng giải quyết án, vừa hạn chế tối đa tình trạng bản án, quyết định phải hủy, sửa do lỗi chủ quan của thẩm phán.

Với việc đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành gắn với tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, Chi bộ Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã hoàn thành hầu hết các kế hoạch, chỉ tiêu được giao. Cụ thể, từ ngày 1/10/2025 đến 15/9/2026, đơn vị đã giải quyết 1.232 vụ, việc trong tổng số 1.337 vụ, việc thụ lý, đạt tỷ lệ 92%. Trong số này, tòa đã giải quyết 768 vụ án hôn nhân - gia đình trong số 808 vụ thụ lý, đạt tỷ lệ 95%, vượt xa chỉ tiêu được giao.

Đáng chú ý, trong 2 tháng gần đây, Tòa án Nhân dân khu vực 2 đã giải quyết thành công hơn 60 vụ án phức tạp tồn đọng kéo dài và khôi phục thành công 2 vụ án tạm đình chỉ. Thông qua đó đã góp phần đảm bảo thượng tôn pháp luật, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và công lý, công bằng xã hội.

Bài và ảnh: Đồng Thành