COP31: Thúc đẩy trách nhiệm chung trong ứng phó biến đổi khí hậu

Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo tại Hội nghị lần thứ 31 Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31) đã khai mạc tại thành phố Antalya của Thổ Nhĩ Kỳ, với trọng tâm thúc đẩy thực hiện các cam kết khí hậu, huy động nguồn tài chính và nâng cao khả năng thích ứng trước những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Phát biểu khai mạc ngày11/11, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh các quốc gia cần tăng cường hợp tác để giải quyết những thách thức chung mà không một nước nào có thể tự mình ứng phó. Ông cảnh báo lượng phát thải toàn cầu trong năm 2025 đã lên mức cao kỷ lục, trong khi bốn năm vừa qua là giai đoạn nóng nhất từng được ghi nhận. Theo ông, thế giới cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi khỏi nhiên liệu hóa thạch, đồng thời yêu cầu các tập đoàn dầu mỏ đóng góp nhiều hơn cho nỗ lực khắc phục hậu quả khí hậu, trong đó có thể thông qua việc đánh thuế các khoản lợi nhuận đột biến.

Đề cập triển vọng chuyển dịch năng lượng, người đứng đầu Liên hợp quốc cho biết điện mặt trời đã đáp ứng gần 3/4 mức tăng nhu cầu điện toàn cầu trong năm trước. Đây là minh chứng cho thấy năng lượng sạch đang trở thành nguồn cung điện mới có chi phí cạnh tranh tại phần lớn các khu vực trên thế giới.

Đại diện nước chủ nhà Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhấn mạnh trách nhiệm ưu tiên hỗ trợ các quốc đảo Thái Bình Dương – những cộng đồng đang chịu tác động trực tiếp từ tình trạng nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Ông kêu gọi xây dựng cơ chế tài chính khí hậu dễ tiếp cận, có tính ổn định và đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tế. Theo nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, các nước phát triển, vốn đã sử dụng phần lớn ngân sách carbon toàn cầu trong lịch sử, cần gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong cả cắt giảm phát thải và hỗ trợ tài chính.

Cũng tại hội nghị, nhiều nhà lãnh đạo đã nhấn mạnh trách nhiệm của các nước phát triển trong việc cắt giảm phát thải và thực hiện các cam kết tài chính khí hậu. Tổng thống Maldives Mohamed Muizzu kêu gọi nguồn hỗ trợ phải mới, bổ sung, có thể dự đoán và ưu tiên hình thức viện trợ không hoàn lại, thay vì khiến các quốc gia dễ bị tổn thương phải gia tăng nợ để ứng phó với khủng hoảng mà họ ít góp phần gây ra.

Những lời kêu gọi tại Antalya được đưa ra trong bối cảnh tiến trình ứng phó biến đổi khí hậu toàn cầu vẫn đối mặt nhiều thách thức. Theo đánh giá của Climate Action Tracker nếu các quốc gia thực hiện đầy đủ những cam kết hiện nay, nhiệt độ trung bình toàn cầu vào cuối thế kỷ này vẫn có thể tăng khoảng 2,6 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Điều này cho thấy khoảng cách đáng kể giữa mục tiêu của Thỏa thuận Paris và những hành động thực tế.

Vân Bình