Cam kết khí hậu chưa đủ để hạn chế mức tăng nhiệt độ toàn cầu

Trong Báo cáo Khoảng cách phát thải năm 2026 công bố ngày 21/10, Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) cảnh báo các cam kết khí hậu hiện nay chưa đáp ứng mức cắt giảm khí thải cần thiết để hạn chế những tác động nghiêm trọng của biến đổi khí hậu.

Theo báo cáo, để đưa mức tăng nhiệt độ toàn cầu trở lại ngưỡng 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp vào cuối thế kỷ này, lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu cần giảm 18% vào năm 2030, 45% vào năm 2035 và 69% vào năm 2040 so với mức năm 2025. Tuy nhiên, ngay cả khi các quốc gia thực hiện đầy đủ những cam kết khí hậu hiện có, lượng phát thải cũng chỉ giảm khoảng 5-8% vào năm 2030 và 11-15% vào năm 2035.

UNEP nhận định nếu các chính sách khí hậu hiện hành tiếp tục được duy trì, nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể tăng khoảng 2,8 độ C trong thế kỷ này. Việc thực hiện đầy đủ các cam kết khí hậu quốc gia có thể hạn chế mức tăng ở khoảng 2,6 độ C. Ngay cả khi tính thêm các mục tiêu phát thải ròng bằng 0, mức tăng nhiệt độ vẫn có thể lên tới 2,1 độ C.

Giám đốc điều hành UNEP Inger Andersen cảnh báo mỗi phần nhỏ mức tăng nhiệt độ và mỗi năm Trái Đất tiếp tục nóng lên vượt ngưỡng 1,5 độ C đều làm gia tăng tác động và rủi ro khí hậu. Những nguy cơ này thể hiện qua các đợt lũ lụt chết người, nắng nóng cực đoan và cháy rừng đã ảnh hưởng đến nhiều quốc gia trong năm nay.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh việc nhiệt độ toàn cầu tạm thời vượt ngưỡng 1,5 độ C không đồng nghĩa với việc từ bỏ mục tiêu hạn chế sự nóng lên. Ông kêu gọi các quốc gia nỗ lực giảm mức độ và thời gian vượt ngưỡng, hướng tới đưa nhiệt độ toàn cầu trở lại dưới 1,5 độ C vào cuối thế kỷ.

Báo cáo cũng cho biết để đạt mục tiêu này sau giai đoạn nhiệt độ vượt ngưỡng, thế giới có thể phải loại bỏ và lưu trữ lâu dài khoảng 320 tỷ tấn khí CO2 khỏi khí quyển trong thế kỷ này. Tuy nhiên, quy mô cần thiết cùng những hạn chế về công nghệ và chi phí đang đặt ra thách thức lớn đối với việc triển khai các giải pháp loại bỏ carbon.

Vân Bình