Bộ sách quý: “40 năm Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 1986-2026”

“40 năm Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 1986-2026” là bộ sách được Nhà xuất bản Văn học ấn hành nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Hội Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội. Đây là bộ sách quý, công phu, phong phú, sâu sắc về nội dung và đẹp về hình thức, tổng kết toàn bộ thành tựu 40 năm qua của giới văn nghệ sĩ - nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội. Sách dày 430 trang, giấy tốt, khổ 24x24cm. Đặc biệt, bộ sách có sự tham gia biên soạn của nhà thơ Lê Tuấn Lộc (chủ biên), nhà văn dịch giả Lê Bá Thự, nhà báo Phạm Công Thắng, NSND Tâm Chính, NSND Hương Thơm, họa sĩ Mai Xuân Chung, nhạc sĩ Phạm Anh Thông, NSND Thiếu Hoa. Cố vấn nội dung có sự đóng góp của NSND Lê Tiến Thọ, PGS.TS. họa sĩ Lê Anh Vân, PGS.TS. Lê Huyên, nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo.

Trang đầu tiên của bộ sách in trang trọng Lời giới thiệu sách “Với quê Thanh” của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu, xuất bản nhân dịp 990 năm Danh xưng Thanh Hóa (2019).

Tiếp theo, trang 4 - 5 là lời giới thiệu sách “Quê mình Xứ Thanh” của TS. Phạm Quang Nghị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội. Lời giới thiệu giàu tâm huyết đã biểu đạt trọn vẹn toàn bộ hồn cốt của bộ sách: “Những ngày tháng 7 năm 2026, giữa lúc cái nắng nóng như nung chảy, tôi được nhà thơ đồng hương Lê Tuấn Lộc gọi điện. Và sau đấy tôi nhận được tập bản thảo “40 năm Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 1986-2026” gửi tới qua email và cả bản in qua bưu điện cùng với lời đề nghị thân tình, muốn tôi viết cho mấy lời giới thiệu.

Tôi nâng niu tập hợp các sáng tác, các bài viết, trong đấy hiện lên tên tuổi các tác giả như nâng niu tấm lòng của những người con cùng uống nguồn nước sông Chu, sông Mã; cùng được ru bằng câu hát “Ăn cơm bằng đèn đi cấy sáng trăng” mà lớn lên.

Trong khi lần giở các trang sách, tôi cảm thấy như có một làn gió mát tràn về làm cho cái nắng dịu bớt. Nói như dân gian, tôi như người bị bỏ bùa mê. Mà nếu có là như thế, mê quê hương ai mà chả mê! Thế nên tôi đã ngồi vào bàn viết.

Tôi thử nhẩm tính, chỉ là thử nghĩ trong đầu, trong hơn một trăm cái tên, mà chắc chắn trong tập sách này còn chưa tập hợp đủ, thử xướng danh chừng mười cái tên tiêu biểu. Lướt qua trong trí nhớ, tôi thấy hiện lên hằng mấy chục tên tác giả: Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Hà Minh Đức, một tấm gương lao động đầy tâm huyết và tài năng; ông là hiện thân một nhà văn hóa cao niên mẫn tiệp, là “cây cao bóng cả” mà vẫn cho “hoa trái” quanh năm. Nhà thơ Nguyễn Duy (trong tập bản thảo này tôi không thấy có tên, nhưng nhớ đến thì vẫn nhớ). Nhà điêu khắc Tạ Quang Bạo, nhà nghiên cứu Chu Văn Sơn, nhà văn Lê Minh Khuê, nhà báo Xuân Ba, đạo diễn phim Hải Ninh, Nguyễn Thanh Vân,... cùng rất nhiều “nhà” rất tên tuổi. Có người còn sống, có người đã mất. Đã mất nhưng tên tuổi, tác phẩm của họ sẽ trường tồn”...

Bộ sách cũng nhấn mạnh: Từ rất lâu, trong trường kỳ lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, đất và người Thanh Hóa, như là một sự thừa nhận mặc nhiên là một vùng địa linh nhân kiệt. Địa linh sinh nhân kiệt. Và rồi nhân kiệt làm đất thêm linh. Một đất nước trải dài từ Bắc chí Nam, nhưng chỉ có mấy nơi được gọi bằng “xứ”: xứ Thanh, xứ Nghệ, xứ Quảng... Đều là “xứ”, nhưng xứ có tới tam Vương - nhị Chúa thì chỉ có xứ Thanh mới có. “Thanh cậy thế, Nghệ cậy thần”... Một vùng đất núi cao, biển rộng, sông dài được khai phá, dựng xây bởi những con người tài trí. Bởi thế nên mới là “Thanh kỳ khả ái”.

Biểu dương những thành tích xuất sắc mà giới văn nghệ sĩ - nhà báo xứ Thanh đã đạt được trong 40 năm qua, ThS. Nguyễn Ngọc Lâm, Chủ tịch Hội đồng hương Thanh Hóa tại Hà Nội, nguyên Phó Trưởng ban Tổ chức Trung ương có bài viết “Những văn nghệ sĩ - nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội là niềm tự hào của Hội đồng hương Thanh Hóa tại Hà Nội”, in trên các trang 6 - 7 của bộ sách.

Ông viết: “Tôi rất vui mừng khi cầm trên tay bộ sách “40 năm Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 1986-2026”. Thì ra, khi Hội đồng hương Thanh Hóa tại Hà Nội - mái nhà chung của những người con xứ Thanh xa quê được thành lập ngày 15/6/1986 với tên gọi ban đầu là “Ban liên lạc đồng hương”, sau đó 2 tháng, Ban liên lạc Văn nghệ sĩ, Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội cũng được thành lập. Trong suốt chặng đường 40 năm qua, Hội Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh luôn là thành viên tích cực đồng hành cùng Hội đồng hương tỉnh. Đây là nơi tập hợp, kết nối những người con quê hương là các văn nghệ sĩ, nhà báo đang công tác tại các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và TP Hà Nội vào tổ chức hội. Từ đó tăng cường đoàn kết, gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ nơi công tác và nơi cư trú, lan tỏa tình yêu quê hương và luôn hướng về nguồn cội”.

Đọc đến trang 9 - 12 có bài “Hội Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 40 năm, 1986-2026, hướng về quê nhà” của nhà thơ Lê Tuấn Lộc, Chủ tịch hội hiện nay. Nhà thơ Lê Tuấn Lộc đặc biệt nhấn mạnh những thành tựu nổi bật như: Các hoạt động văn học nghệ thuật gắn kết với tỉnh nhà nhiều hơn, nhất là 10 năm gần đây. Sản phẩm của văn nghệ sĩ là tác phẩm và hoạt động nghệ thuật. Nội dung các sản phẩm này đều hướng về quê nhà. Tiêu biểu như: “Tập ký Ngày về Xứ Thanh”, NXB Văn học, 2014; bộ sách chào mừng 990 năm Thanh Hóa “Văn nghệ sĩ nhà báo Xứ Thanh tại Hà Nội với quê Thanh”; bộ sách “Với quê Thanh” được chuẩn bị công phu trong thời gian 3 năm (2016-2019), đã có hầu hết gương mặt văn nghệ sĩ, nhà báo xứ Thanh tiêu biểu tại Hà Nội trong hơn 30 năm (1986-2019); “Tập ký Người xứ Thanh”, NXB Quân đội Nhân dân, 2020, tác giả Lê Tuấn Lộc, chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XIX (2020-2025); Tập hồi ký “Tôi và làng tôi” của nhà văn Lê Bá Thự đoạt giải Ba giải Văn học nghệ thuật Lê Thánh Tông...

Nhìn tổng diện, bộ sách “40 năm Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 1986-2026” là một kho tư liệu quý về các tác phẩm của các nhà văn, nhà thơ viết về quê nhà, về những gia đình nghệ sĩ đặc biệt của xứ Thanh tại Hà Nội, những người xứ Thanh đạt giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật. Đây chính là nội dung “hồn cốt” của bộ sách, với nhiều đóng góp trên nhiều lĩnh vực của 20 nhà văn, 29 nhà thơ, 18 nhà báo, 29 họa sĩ, 7 nhạc sĩ, 23 đạo diễn - nghệ sĩ biểu diễn. Tổng cộng là 126 văn nghệ sĩ - nhà báo đã có tác phẩm in trong bộ sách, kèm ảnh chân dung của mỗi người.

Vinh dự của đất và người xứ Thanh là tài sản chung của cả tỉnh. Bộ sách đã cho thấy những người con sống giữa lòng Thủ đô Hà Nội và ở khắp mọi miền đất nước đã và đang ra sức đóng góp, giữ gìn, bồi đắp và phát huy truyền thống hết sức đáng tự hào của quê hương. Trong đó có những đóng góp của các nhà văn, nhà báo, các văn nghệ sĩ xứ Thanh. Để rồi những đóng góp ấy nay được hội tụ, lan tỏa trong bộ sách “40 năm Văn nghệ sĩ - Nhà báo xứ Thanh tại Hà Nội, 1986-2026” và trở thành niềm tự hào của con người, quê hương xứ Thanh.

Lê Bá Thự