Xét xử sơ thẩm vụ án khai thác tài nguyên trái phép và trốn thuế

Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa vừa phối hợp với Tòa án nhân dân tỉnh mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với bị cáo Đỗ Quang Sơn về các tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Trốn thuế”; các bị cáo Đỗ Quang Chắt và Bùi Đình Hiền về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”.

Toàn cảnh phiên tòa xét xử.

Cáo trạng và kết quả xét hỏi công khai tại phiên tòa xác định: Công ty CP Thương mại Đức Lộc được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thanh Hóa (cũ) cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu ngày 5/7/2010, do Đỗ Quang Sơn, sinh năm 1982, trú tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa làm giám đốc, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh dược phẩm và khai thác, buôn bán khoáng sản.

Ngày 23/6/2014, Công ty Đức Lộc được UBND tỉnh Thanh Hóa cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 222/GP-UBND để khai thác cát làm vật liệu xây dựng tại mỏ cát số 30, bãi bồi sông Mã, xã Vĩnh Yên, huyện Vĩnh Lộc (nay là xã Tây Đô) với diện tích 64.584,5m², trữ lượng 272.615m³, công suất 20.000m³/năm.

Ngày 19/12/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa tiếp tục cấp Giấy phép khai thác khoáng sản số 243/GP-UBND điều chỉnh trữ lượng còn 135.686m³ và công suất 12.000m³/năm.

Quá trình điều tra xác định: Từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2025, trong quá trình khai thác cát tại mỏ được cấp phép, Đỗ Quang Sơn với vai trò giám đốc, đại diện theo pháp luật của Công ty Đức Lộc đã chỉ đạo Đỗ Quang Chắt (sinh năm 1942 - bố đẻ Sơn) và Bùi Đình Hiền (sinh năm 1982, trú tại xã Tây Đô, là quản lý mỏ cát) trực tiếp tổ chức, điều hành, giám sát hoạt động của các tàu hút cát khai thác vượt độ sâu cho phép theo giấy phép, với diện tích khoảng 3,2ha. Tổng khối lượng cát khai thác trái phép là 81.588m³, có giá trị 12.609.017.460 đồng.

Hành vi trên của các bị cáo Đỗ Quang Sơn, Đỗ Quang Chắt và Bùi Đình Hiền đã phạm vào tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên”, quy định tại điểm b khoản 2 Điều 227 Bộ luật Hình sự. Trong đó, bị cáo Đỗ Quang Sơn giữ vai trò chính; các bị cáo Đỗ Quang Chắt và Bùi Đình Hiền là đồng phạm.

Ngoài ra, đối với khối lượng cát khai thác trong phạm vi diện tích mỏ được cấp phép, từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2025, Đỗ Quang Sơn đã không kê khai, nộp thuế, không ghi chép trong sổ sách kế toán, không xuất hóa đơn bán hàng đối với 58.945m³ cát, gây thất thu cho Nhà nước trên 1,7 tỷ đồng thuế tài nguyên. Hành vi này cấu thành tội “Trốn thuế”, quy định tại khoản 3 Điều 200 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân đã phân tích toàn diện hành vi phạm tội của các bị cáo, đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi khai thác khoáng sản trái phép và trốn thuế, đồng thời xem xét các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự để đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng mức hình phạt nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật.

Trên cơ sở đề nghị của Viện Kiểm sát nhân dân, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt Đỗ Quang Sơn tổng hợp hình phạt 6 năm tù về các tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Trốn thuế”, đồng thời phạt tiền bổ sung 240 triệu đồng.

Bị cáo Bùi Đình Hiền bị xử phạt 3 năm tù về tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và phạt tiền bổ sung 50 triệu đồng; Đỗ Quang Chắt bị xử phạt 30 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách 5 năm về cùng tội danh.

Đối với vật chứng và các biện pháp tư pháp, Hội đồng xét xử đã quyết định tịch thu, truy thu các khoản tiền và phương tiện liên quan đến hành vi phạm tội theo quy định của pháp luật; trả lại các tài sản không liên quan cho chủ sở hữu hợp pháp, đồng thời đề nghị UBND tỉnh Thanh Hóa thu hồi Giấy phép khai thác khoáng sản số 243/GP-UBND ngày 19/12/2024 đã cấp cho Công ty Đức Lộc.

Quốc Hương