Xây dựng “ngôi nhà thứ hai” cho học sinh vùng biên Sơn Thủy

Có cơ sở vật chất khang trang, trang thiết bị đồng bộ, hiện đại, Ban Giám hiệu Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy đang nỗ lực từng ngày để vừa nâng cao chất lượng giáo dục, vừa xây dựng nhà trường thành “ngôi nhà thứ hai” cho mỗi học sinh vùng biên.

Quang cảnh Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy (xã Sơn Thủy).

Thực hiện Thông báo kết luận số 81-TB/TW, ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, Dự án Trường Nội trú liên cấp TH&THCS Sơn Thủy được đầu tư xây dựng, cải tạo và mở rộng trên diện tích hơn 25.000m2. Dự án có đầy đủ các hạng mục công trình khang trang, kiên cố từ phòng học, nhà đa năng, khu nội trú, bán trú, nhà ở công vụ, đến trang thiết bị hiện đại. Thuận lợi về cơ sở hạ tầng, năm học 2026-2027, Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy chỉ còn duy trì 1 điểm lẻ tại bản Mùa Xuân, phục vụ nhu cầu học tập, bán trú của học sinh từ lớp 1 đến lớp 3 ở các bản lân cận - do khu vực này cách xa trường chính, cá biệt có bản cách trường hơn 25 cây số. Còn lại, toàn bộ số học sinh từ khối lớp 4 đến khối lớp 9 trên địa bàn xã được về trường chính học tập nội trú.

Năm học này, nhà trường có 24 lớp với 665 học sinh (248 học sinh học tập nội trú, số còn lại là học sinh bán trú). Tuy có nhiều thuận lợi, song trong năm đầu tiên thực hiện mô hình trường mới cũng đòi hỏi yêu cầu cao về quy trình quản trị nội trú, bán trú, an toàn trường học, y tế, dinh dưỡng, tài sản và cơ sở vật chất. Trình độ đầu vào, tiếng Việt, kỹ năng tự học và điều kiện học tập tại gia đình không đồng đều, dẫn đến nguy cơ chênh lệch kết quả giữa các nhóm học sinh...

Trước yêu cầu ngày càng cao về nâng cao chất lượng giáo dục, ngay từ đầu năm học 2026-2027, Ban Giám hiệu Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy đã xác định rõ mục tiêu, lượng hóa từng nhiệm vụ, phần việc thành chỉ tiêu cụ thể. Từ đó phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và động viên cán bộ, giáo viên phát huy cao tinh thần trách nhiệm nhà giáo để tổ chức thực hiện.

Thầy giáo Phạm Văn Thành, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy, cho biết: “Ngoài đặt mục tiêu tập trung đổi mới phương pháp dạy và học, tạo chuyển biến thực sự rõ nét về chất lượng giáo dục ngay từ năm học này, chúng tôi còn đề ra mục tiêu xây dựng nhà trường thành “ngôi nhà thứ hai” cho học sinh vùng biên. Để từ đó trao cho các cháu tri thức, có thêm niềm tin, động lực để vững bước vào tương lai”.

Theo đó, trong công tác giảng dạy, nhà trường đã khuyến khích tính chủ động của tổ chuyên môn và giáo viên trong xây dựng kế hoạch và tổ chức dạy học. Trong đó chú trọng tổ chức dạy học phân hóa và đa dạng hóa hình thức tổ chức học tập. Học theo nhiệm vụ, dự án, trải nghiệm, thực hành, thảo luận nhóm, vận dụng kiến thức vào tình huống thực tiễn, giáo viên tăng cường câu hỏi, bài tập phát triển tư duy và năng lực giải quyết vấn đề. Những học sinh chậm tiếp thu kiến thức, hoặc học lực kém được giáo viên nhà trường phụ đạo vào những buổi cuối ngày, hoặc buổi tối ở khu nội trú.

Riêng với cấp tiểu học, nhà trường chú trọng giáo dục hình thành phẩm chất, năng lực nền tảng, đọc, viết tiếng Việt và tính toán cho học sinh dân tộc thiểu số. Tổ chức đa dạng hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng tự phục vụ và thói quen học tập. Quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống, pháp luật, văn hóa ứng xử, trách nhiệm cộng đồng gắn với xây dựng trường học an toàn, thân thiện, không bạo lực. Việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ còn được thực hiện ở khu nội trú.

Công tác nội trú, bán trú được nhà trường tổ chức thực hiện khoa học, dần đi vào nền nếp. Ở đây, việc đảm bảo an toàn thực phẩm đang được tổ chức thực hiện nghiêm theo quy định của pháp luật. Bàn ăn được đánh số và đề tên từng học sinh, phù hợp với giới tính và khu vực dân cư, đảm bảo dinh dưỡng và tạo sự thân thiện cho học sinh. Nhà trường cũng đã xây dựng nội quy phòng ở, phòng ăn và phân công giáo viên phụ trách giám sát.

Bên cạnh đó, Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy đã tổ chức đa dạng các hoạt động trải nghiệm, hình thành các câu lạc bộ văn nghệ, thể thao, toán học, văn học, khoa học - kỹ thuật... nhằm tạo thêm sân chơi bổ ích cho học sinh. Đồng thời duy trì thời gian tự học tại khu nội trú.

Đáng chú ý, Ban Giám hiệu Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy đã thành lập tổ tư vấn tâm lý học đường, nhằm phát hiện sớm học sinh có khó khăn về tâm lý, quan hệ bạn bè, gia đình hoặc thích nghi nội trú. Tổ hoạt động trên nguyên tắc bảo mật thông tin, tôn trọng và phối hợp hỗ trợ phù hợp. Ngoài ra, thông qua quá trình giảng dạy và các hoạt động phong trào, giáo viên chủ động nắm bắt tâm lý học sinh để kịp thời trao đổi, động viên, uốn nắn.

Em Lữ Huyền My, học sinh lớp 4C, Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy, cho biết: “Nhà cách trường hơn 10 cây số, những ngày đầu ở khu nội trú cháu rất nhớ nhà. Các bạn cùng phòng cũng khóc vì nhớ bố mẹ. Được thầy, cô giáo động viên và được tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa, nên cháu cùng các bạn đã vơi đi nỗi nhớ nhà, tự động viên nhau và dần bắt nhịp với cuộc sống mới ở trường”.

Mục tiêu xây dựng trường phổ thông nội trú vừa là nơi học tập vừa là ngôi nhà thứ hai cho học sinh vùng biên là nhiệm vụ không hề dễ dàng và phải cần thời gian. Song, cách làm ở Trường Phổ thông Nội trú TH&THCS Sơn Thủy đang là hướng đi đúng, từng bước tạo dựng nền nếp, nền tảng để mỗi học sinh có thêm điểm tựa niềm tin, nỗ lực học tập, vươn lên trong cuộc sống.

Bài và ảnh: Đỗ Đức