Tưng bừng lễ hội đầu xuân

Miền Tây xứ Thanh, nơi sinh sống của các dân tộc Thái, Mường, Thổ, Mông, Dao, Khơ Mú, không chỉ nổi tiếng bởi thiên nhiên hùng vĩ mà còn bởi những lễ hội truyền thống đặc sắc diễn ra mỗi dịp đầu năm. Những lễ hội ấy không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn phản ánh sâu sắc đời sống văn hóa, phong tục tập quán và tinh thần đoàn kết của cộng đồng các dân tộc nơi đây.

Rước kiệu trong Lễ hội khai hạ suối cá thần ở xã Cẩm Lương.

Một trong những lễ hội tiêu biểu, đó là Lễ hội văn hóa - du lịch Bàn Bù (xã Ngọc Lặc) được tổ chức vào ngày 18 - 19 tháng Giêng âm lịch hàng năm tại Khu di tích danh thắng hang Bàn Bù. Lễ hội văn hóa - du lịch Bàn Bù là nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Mường xã Ngọc Lặc được tổ chức vào dịp đầu xuân mới nhằm phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc, đồng thời ghi nhớ công lao to lớn, sự hy sinh cao cả của vua Lê Thái Tổ và các vua Lê, tướng sĩ, Nhân dân có công trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Lễ hội với các nghi thức truyền thống, như: Rước kiệu nước thần, dâng hương, tế lễ, lễ hiến nước... Trong phần hội, người dân và du khách được tham gia, thưởng thức các tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống, như: múa Pồn Pôông, hát xường giao duyên (Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia), múa cây bông, phường chúc... Ngoài ra, trong khuôn khổ lễ hội còn có trò chơi, trò diễn văn hóa dân gian, các môn thể thao truyền thống...

Tại xã Linh Sơn, vào các ngày mùng 6 và 7 tháng Giêng hằng năm, người dân trong xã và các vùng lân cận lại nô nức tổ chức Lễ hội chùa Mèo. Chùa Mèo hay còn gọi là đỉnh Miêu Thiền tự được xây dựng từ thế kỷ XIII trên địa bàn xã Linh Sơn. Chùa được hình thành từ thời Trần, có tên là chùa Chu và được mệnh danh là một trong 3 ngôi chùa lớn nhất xứ Thanh lúc bấy giờ. Tương truyền một lần Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn vào chùa Chu thắp hương khấn Phật, cầu nguyện cho sự nghiệp kháng chiến thắng lợi. Sau khi chống giặc Minh thắng lợi, Lê Lợi đã sắc chỉ đổi tên chùa Chu thành chùa Mèo.

Chủ tịch UBND xã Linh Sơn Nguyễn Ngọc Sơn, cho biết: Lễ hội chùa Mèo được tổ chức quy mô, với nhiều hoạt động tâm linh, tín ngưỡng, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao phong phú mang đậm nét văn hóa của các dân tộc trong xã. Thông qua lễ hội để người dân tri ân, tưởng nhớ những người có công với đất nước, đồng thời cầu cho nhân khang, vật thịnh, mùa màng tươi tốt và giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, từ đó động viên tinh thần các tầng lớp Nhân dân xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh. Hiện chùa Mèo là di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh cấp tỉnh và là điểm du lịch văn hóa tâm linh hấp dẫn khách du lịch và đông đảo người dân.

Ngoài ra, còn rất nhiều lễ hội đầu xuân ở miền Tây xứ Thanh, như: Lễ hội Phủ Na (xã Xuân Du); Lễ hội Nàng Han (xã Vạn Xuân); Lễ hội Đình Thi (xã Như Xuân); Lễ hội khai hạ suối cá thần (xã Cẩm Lương); Lễ hội Mường Khô (xã Điền Lư)... Hầu hết các lễ hội thường gắn liền với các sự kiện lịch sử, tưởng nhớ người có công trong công cuộc dựng nước và giữ nước, nên các trò chơi, trò diễn thường mang tinh thần thượng võ. Cùng với đó, là dịp để Nhân dân vui chơi, tranh tài, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, cuộc sống của ng­­ười dân no ấm, hạnh phúc.

Bài và ảnh: Thiện Nhân