Thiệu Quang bảo tồn và phát huy các giá trị di tích lịch sử, văn hóa

Thiệu Quang là vùng đất có nhiều di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng. Tự hào về mảnh đất quê hương mình, người dân nơi đây đã và đang có những việc làm thiết thực để bảo tồn và phát huy giá trị di tích trên địa bàn.

Chùa Thái Bình, xã Thiệu Quang được tu bổ, tôn tạo khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân.

Chùa Thái Bình, tọa lạc ở thôn Nam Bằng 1, xã Thiệu Quang. Đây là ngôi chùa linh thiêng mang đậm dấu ấn tâm linh. Theo sử cũ ghi lại, thôn Nam Bằng 1 là vùng đất cổ, nơi đây đã chứng kiến nhiều trận đánh chống lại quân xâm lược giữa Đông Hán với thời kỳ Hai Bà Trưng và các trận quyết chiến giữa quân Mạc và quân Trịnh ở thế kỷ XVI. Chùa được xây dựng vào khoảng niên hiệu Chính Hòa (1680-1705), đời vua Lê Hy Tông. Đây là một di tích nằm ở vùng thắng tích nổi tiếng được người xưa ca tụng về quy mô, ngoài chùa chính là nơi thờ Phật, chùa còn có tháp cửu phẩm Liên Hoa. Loại hình kiến trúc gồm có cả chùa và tháp cửu phẩm Liên Hoa trong các công trình tín ngưỡng trước đây thường nói lên quy mô to lớn của ngôi chùa.

Trải qua thời gian cũng như những biến động của lịch sử, chùa Thái Bình đã bị phá bỏ hoàn toàn. Năm 2002, bằng sự đóng góp của Nhân dân địa phương và du khách thập phương, chùa đã được xây dựng lại nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng của người dân. Năm 2008, chùa Thái Bình được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Vừa qua, Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam đã chứng nhận “Việt Nam linh thiêng cổ tự” cho chùa Thái Bình.

Ông Đỗ Hữu Hùng, thôn Nam Bằng 1 - người dân có nhiều đóng góp vận động người dân tham gia xây dựng chùa Thái Bình, cho biết: "Chùa Thái Bình không chỉ là nơi thờ Phật, mà còn là nơi để Nhân dân đến tham quan, chiêm bái, cầu phúc, cầu an. Tôi luôn tự hào nơi mình sinh sống có di tích cấp tỉnh. Vì vậy, tôi đã tích cực tuyên truyền, vận động con cháu trong dòng họ tham gia gìn giữ, phát huy giá trị của di tích, đóng góp xây dựng chùa Thái Bình ngày càng khang trang, đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của Nhân dân".

Từ 1/7/2025, xã Thiệu Quang mới được thành lập trên cơ sở hợp nhất các xã: Thiệu Duy, Thiệu Hợp, Thiệu Thịnh, Thiệu Giang và xã Thiệu Quang (cũ). Sau sáp nhập, không gian văn hóa được mở rộng, giá trị văn hóa được hội tụ khiến Thiệu Quang trở thành địa phương có nhiều di tích lịch sử, văn hóa. Hiện nay, xã Thiệu Quang có 8 di tích lịch sử, văn hóa được xếp hạng cấp tỉnh.

Để bảo tồn, phát huy các giá trị của di tích, xã Thiệu Quang đã tiến hành rà soát, kiểm kê toàn bộ các di tích, đánh giá hiện trạng, lập hồ sơ đề nghị hỗ trợ kinh phí trùng tu, xây dựng đối với các di tích xuống cấp. Chỉ đạo đoàn thanh niên xã xây dựng nội dung giới thiệu di tích, biển chỉ dẫn, bảng thông tin di tích; tăng cường giáo dục truyền thống văn hóa cho học sinh, đoàn viên, thanh niên. Tiến hành tu bổ, tôn tạo di tích đền thờ Ngũ Vị Đại Vương - Đương cảnh Thành Hoàng (thôn 1) và Nghè Thượng (thôn Nhân Cao). Đồng thời, có báo cáo đề xuất danh mục bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích trên địa bàn xã giai đoạn 2026-2030 đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề xuất với UBND tỉnh Thanh Hóa hỗ trợ kinh phí tu bổ, tôn tạo các di tích đền thờ Trần Lựu, đình làng Chí Cường.

Ông Ngô Xuân Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Thiệu Quang, cho biết: Thời gian qua, được sự quan tâm của Nhà nước và với sự chung tay góp sức của các nhà hảo tâm và Nhân dân, trên địa bàn xã Thiệu Quang có 4 di tích được xây dựng, tu bổ, tôn tạo, gồm: Nhà thờ Vũ Như Du (thôn Trí Cường 2), chùa Thái Bình (thôn Nam Bằng 1), đình làng Đa Lộc (thôn Đa Lộc), nhà thờ tiến sĩ Nguyễn Tất Dục (thôn Quyết Thắng). Các di tích được xây dựng, tu bổ, tôn tạo khang trang, đáp ứng được nguyện vọng của Nhân dân trong xã. Thời gian tới, xã Thiệu Quang tiếp tục tăng cường công tác quản lý các di tích; huy động mọi nguồn lực để tu bổ, tôn tạo các di tích, trong đó chú trọng tới nguồn lực xã hội hóa. Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm của Nhân dân trong việc bảo vệ và phát huy các giá trị di sản.

Bài và ảnh: Mạnh Hải