Thâm hụt ngân sách 2.000 tỷ USD phủ bóng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ

Thâm hụt ngân sách liên bang của Mỹ trong tài khóa 2026 tăng 12%, lên gần 2.000 tỷ USD, mức cao nhất kể từ năm 2021, bất chấp cam kết của Tổng thống Donald Trump về cắt giảm chi tiêu công.

Theo số liệu Bộ Tài chính Mỹ công bố ngày 16/10, thâm hụt ngân sách liên bang trong tài khóa kết thúc ngày 30/9 đạt 1.990 tỷ USD, tăng mạnh so với mức 1.780 tỷ USD của năm trước. Thâm hụt gia tăng trong bối cảnh nợ công Mỹ đã lên tới khoảng 40.300 tỷ USD và chi phí vay vốn ngày càng tăng. Đáng chú ý, chi phí trả lãi cho nợ công tăng thêm 144 tỷ USD, lên mức kỷ lục 1.360 tỷ USD trong tài khóa vừa qua.

Trong những năm gần đây, chi phí lãi vay đối với khoảng 32.000 tỷ USD nợ do các nhà đầu tư bên ngoài Chính phủ Mỹ nắm giữ liên tục tăng. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng tăng trong năm nay, kéo theo chi phí vay mua nhà và ô tô cao hơn, tạo thêm áp lực đối với người dân trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.

Nguồn thu từ chính sách thuế quan trên diện rộng của Tổng thống Trump cũng không đạt như kỳ vọng. Số liệu Bộ Tài chính cho thấy tổng tiền hoàn thuế hải quan trong năm qua lên tới 145 tỷ USD, chủ yếu liên quan đến các khoản thuế, qua đó làm giảm đáng kể nguồn thu từ chính sách thuế của ông Trump. Trong tài khóa 2026, tổng thu ngân sách của Chính phủ Mỹ tăng 3%, lên 5.400 tỷ USD. Tuy nhiên, chi tiêu tăng tới 6%, lên 7.400 tỷ USD.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, chính quyền Tổng thống Trump đã cam kết cắt giảm thâm hụt và chi tiêu chính phủ. Chính quyền đã cắt giảm nhân sự liên bang và viện trợ nước ngoài, trong khi Quốc hội do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua các biện pháp cắt giảm chương trình bảo hiểm y tế Medicaid và thu hẹp chương trình hỗ trợ lương thực liên bang.

Số liệu mới cho thấy nguồn thu tăng từ thuế thu nhập cá nhân và thuế hải quan không đủ bù đắp mức hoàn thuế tăng và nguồn thu thuế doanh nghiệp giảm.

Chi tiêu cho các chương trình quốc phòng và quân sự cũng tăng 48 tỷ USD, tương đương 6%, lên 917 tỷ USD trong tài khóa 2026.

Theo một quan chức Bộ Tài chính Mỹ, tỷ lệ thâm hụt ngân sách so với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã tăng lên khoảng 6,2%, so với 5,8% của năm trước. Mức này cao hơn đáng kể so với mục tiêu 3% GDP mà Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent từng đặt ra.

Số liệu ngân sách được công bố chưa đầy 3 tuần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, trong đó đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump đang nỗ lực duy trì quyền kiểm soát Quốc hội.

Cả hai đảng đều đưa ra những đề xuất có nguy cơ làm gia tăng thâm hụt. Mới đây, Tổng thống Trump cam kết sẽ trao 5.000 USD cho mỗi người trưởng thành Mỹ nếu đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát Quốc hội. Theo ước tính, kế hoạch này có thể tiêu tốn hơn 1.000 tỷ USD. Trong khi đó, đảng Dân chủ muốn đảo ngược các biện pháp cắt giảm Medicaid và khôi phục các ưu đãi thuế liên quan đến chăm sóc y tế.

Thúy Hà