Siết chặt quản lý hoạt động khai thác khoáng sản

Công ty TNHH Hoàng Tuấn là doanh nghiệp chuyên khai thác, chế biến đá vật liệu xây dựng (VLXD) phục vụ thi công các công trình giao thông, thủy lợi và xây dựng dân dụng. Ông Nguyễn Văn Tuấn, giám đốc công ty cho biết: Theo công suất được cấp phép, hằng năm, đơn vị khai thác khoảng 70.000m3 đá VLXD phục vụ thi công các dự án đầu tư công do đơn vị trực tiếp thi công. Do mỏ đá của đơn vị được cấp phép khai thác làm vật liệu xây dựng thông thường nên không cần phải đầu tư máy cắt dây mà khai thác bằng hình thức nổ mìn. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác, công ty luôn tuân thủ, chấp hành nghiêm túc nội quy, quy định về thời gian nổ mìn cũng như công tác đảm bảo an toàn trong quá trình khai thác. Bên cạnh đó, công ty tuân thủ và chấp hành nghiêm túc các quy định trong Luật Khoáng sản như khai thác đúng mốc giới, công suất đã được cấp phép và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước...

Chế biến đá tại Công ty TNHH Châu Quý, xã Tống Sơn.

Ông Lê Nguyên Vương, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Tống Sơn, cho biết: Sau sáp nhập chính quyền địa phương 2 cấp, xã Tống Sơn có 22 mỏ đá, 7 mỏ đất và có 27 doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản. Vào thời điểm trước khi sáp nhập, trên địa bàn các xã: Hà Lĩnh, Hà Tân, Hà Sơn đã xảy ra nhiều vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản. Chỉ tính 6 tháng đầu năm 2025, chính quyền các cấp, lực lượng chức năng đã kiểm tra, phát hiện và đã xử lý vi phạm hành chính đối với 7 tổ chức, cá nhân có liên quan với các lỗi vi phạm như: khai thác khoáng sản trái phép, khai thác ra ngoài mốc giới, khai thác không đúng thiết kế, với số tiền xử phạt gần 2,848 tỷ đồng. Để chấn chỉnh tình trạng này, ngay sau khi ổn định tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, ngoài đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các văn bản chỉ đạo của cấp trên về Luật Khoáng sản trên hệ thống truyền thanh, xã còn gửi văn bản yêu cầu các doanh nghiệp khai thác trong phạm vi mốc giới, khai thác theo thiết kế, công suất, trữ lượng... như đã được cấp phép. Mặt khác, có trách nhiệm bảo vệ mốc giới, kê khai thuế và chấp hành nghiêm túc nghĩa vụ nộp thuế. Đồng thời, không xả thải ra môi trường và đảm bảo vệ sinh môi trường, an toàn lao động cũng như tham gia đóng bảo hiểm cho người lao động...

Theo ông Vương, hiện 100% doanh nghiệp khai thác, chế biến ở các mỏ đá bazan và một số mỏ đá vôi có đá xẻ đã quan tâm đầu tư máy móc hiện đại vào hoạt động khai thác cắt tầng, theo phương pháp cắt dây. Việc đầu tư này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm, nâng cao giá trị tài nguyên mà còn giải quyết căn nguyên về nguy cơ mất an toàn lao động. Ngoài ra, để đảm bảo vệ sinh môi trường khu vực khai thác, chế biến khoáng sản, các doanh nghiệp còn xây dựng hệ thống xử lý nước thải, bột đá, trồng cây xanh tại các khu vực sản xuất, chế biến; thường xuyên quét dọn, phun nước giảm bụi trên tuyến đường vận chuyển; phối hợp cùng với địa phương khắc phục, tu sửa hệ thống đường giao thông do ảnh hưởng của hoạt động vận chuyển khoáng sản gây ra. Đặc biệt, việc khai thác theo đúng mốc giới, trữ lượng, công suất... như giấy phép khai thác được đa số các doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc.

Cũng theo ông Vương, để tiếp tục nâng cao vai trò quản lý Nhà nước trong hoạt động khai thác, bảo vệ tài nguyên khoáng sản trên địa bàn, ngoài tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về Luật Khoáng sản và các văn bản pháp luật khác có liên quan, xã sẽ phối hợp với các ngành, lực lượng chức năng của tỉnh tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời những trường hợp vi phạm. Tránh tình trạng khai thác vượt công suất so với giấy phép được cấp. Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan thực hiện kiểm tra, xác định trữ lượng khoáng sản đã khai thác thực tế, trữ lượng khoáng sản còn lại tại các mỏ để xử lý nghiêm và kịp thời vi phạm theo chỉ đạo của tỉnh. Đồng thời, tham mưu cho tỉnh chỉ cấp giấy phép cho những đơn vị có đủ điều kiện và năng lực thực hiện dự án, tránh tình trạng một số đơn vị được cấp giấy phép khai thác và thuê đất chậm triển khai thực hiện, khai thác không hiệu quả. Trong quá trình thăm dò khoáng sản đề nghị các đơn vị chức năng thực hiện đo đạc, thăm dò hiện trạng xung quanh khu vực mỏ được cấp phép. Tránh tình trạng trong quá trình xử lý hành vi khai thác vượt ngoài ranh giới khu vực được phép khai thác, không xác định được hiện trạng ban đầu dẫn đến không xác định được khối lượng khoáng sản đã khai thác... mà doanh nghiệp vi phạm trong hoạt động khai thác khoáng sản.

Bài và ảnh: Minh Xuyên