Phát huy vai trò của các ban HĐND cấp xã

Thời gian qua, các ban HĐND cấp xã trong tỉnh đã bám sát các yêu cầu, nhiệm vụ và tình hình thực tế của địa phương, chủ động xây dựng kế hoạch, chương trình giám sát, thẩm tra, nỗ lực hoàn thành các mặt công tác, góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND cấp xã.

Kỳ họp thứ 5, HĐND xã Yên Thọ, nhiệm kỳ 2021-2026.

Thực hiện quy định của pháp luật, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND xã Yên Thọ đã thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp. Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND xã Ngô Xuân Vinh cho biết: "Hoạt động thẩm tra của ban được thực hiện bảo đảm đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và từng bước đổi mới theo hướng chuyên sâu vào từng nội dung, lĩnh vực. Ban đã kết hợp giữa hoạt động khảo sát, giám sát, nắm tình hình, thu thập thông tin và nghiên cứu tài liệu để phục vụ công tác thẩm tra, hơn nữa giúp cho các thành viên của ban có đủ cơ sở để lập luận, phản biện đối với những nội dung còn nhiều ý kiến khác nhau, ý kiến trái chiều. Trong quá trình thẩm tra, ban đã nêu lên được những vấn đề chưa phù hợp giúp HĐND xã có những quyết định đúng đắn, mang tính khả thi. Quá trình thẩm tra, ban đi sâu phân tích những vấn đề trọng tâm để đại biểu HĐND tập trung thảo luận, cân nhắc, chú trọng làm rõ những khả năng và điều kiện để triển khai thực hiện nghị quyết trong thực tiễn. Từ kiến nghị của ban, các phiên thảo luận tại kỳ họp được các đại biểu tích cực tham gia và có kết quả thiết thực, góp phần giúp đại biểu có cơ sở để thảo luận, xem xét tính hợp pháp và tính khả thi của các báo cáo, tờ trình... tại kỳ họp.

Đơn cử như tại Kỳ họp thứ 5, HĐND xã Yên Thọ, nhiệm kỳ 2021-2026, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND xã đã tiến hành thẩm tra các tờ trình và dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp, như: kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026; phương án phân bổ dự toán chi ngân sách địa phương; báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh năm 2025; kế hoạch đầu tư công trung hạn và năm 2026; dự kiến thu, chi ngân sách xã năm 2026 cùng các tờ trình có liên quan. Tại các báo cáo thẩm tra, tờ trình và dự thảo nghị quyết, ban đều đưa ra căn cứ pháp lý, sự cần thiết phải ban hành nghị quyết, nhận xét về tính khả thi của nghị quyết và đề nghị HĐND xã quyết nghị.

Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đến nay, nhìn chung hoạt động của các ban HĐND cấp xã, phường trên địa bàn tỉnh có những chuyển biến rõ rệt, từng bước được đổi mới và nâng cao chất lượng, góp phần phát huy vai trò người đại biểu Nhân dân. Trong đó, các ban HĐND xã, phường đã phát huy tinh thần trách nhiệm, quyền hạn của mình trong hoạt động thẩm tra các báo cáo, dự thảo nghị quyết trình tại kỳ họp và văn bản của UBND xã phát sinh giữa các kỳ họp HĐND đảm bảo theo quy định. Qua đó, chất lượng hoạt động thẩm tra được nâng lên, đáp ứng kịp thời sự chỉ đạo của Thường trực HĐND xã, tạo chuyển biến tích cực trong công tác chỉ đạo và điều hành của chính quyền, là kênh thông tin quan trọng cho các đại biểu HĐND cấp xã xem xét, thảo luận và quyết định các vấn đề tại kỳ họp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND xã và bộ máy chính quyền địa phương.

Cùng với hoạt động thẩm tra, các ban HĐND xã, phường trong tỉnh đã chú trọng hoạt động giám sát thường xuyên và giám sát theo chuyên đề. Để các cuộc giám sát đạt hiệu quả, các ban HĐND cấp xã đã nghiên cứu hồ sơ, tài liệu liên quan đến nội dung giám sát, xây dựng kế hoạch và xác định rõ nội dung cụ thể cần tập trung giám sát. Trước mỗi cuộc giám sát, các thành viên trong ban đều chủ động tìm hiểu trước về tình hình triển khai chính sách, pháp luật ở đơn vị, ngành chịu giám sát, để chọn ra nhiều địa điểm khảo sát thực địa. Các đợt giám sát không dàn trải, mà tập trung vào những nơi đang có vấn đề cần xem xét hoặc nơi tiêu biểu; tiếp cận theo nhiều khía cạnh khác nhau để thu thập thông tin minh chứng, nhận diện, phân tích rõ cái được, cái chưa được.

Với sự chuẩn bị kỹ, cộng với quá trình giám sát có trọng tâm, trọng điểm, thông tin được thu thập và phân tích đầy đủ, sâu sắc, đến nay việc giám sát của ban HĐND cấp xã đã góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND xã.

Phát huy những kết quả đạt được, các ban HĐND xã, phường trong tỉnh tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, cụ thể hóa bằng kế hoạch giám sát hằng quý, hằng tháng phù hợp với tình hình thực tế. Trong đó, tổ chức các đoàn giám sát, khảo sát phù hợp với từng nội dung giám sát. Hoạt động giám sát của các ban sẽ đi sâu vào từng vấn đề cụ thể, những vấn đề mà dư luận đang quan tâm.

Bài và ảnh: Quốc Hương