Ông Trump hé lộ chiến thuật "phủ quyết" tất cả trước kịch bản mất Quốc hội

Trước nguy cơ Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Quốc hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11 tới, Tổng thống Donald Trump sẵn sàng kích hoạt “quyền phủ quyết” nhằm vô hiệu hóa sức ép lập pháp và bảo vệ chương trình nghị sự của Nhà Trắng.

Chỉ còn ít ngày nữa, cử tri Mỹ sẽ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ mang tính bước ngoặt. Kết quả của đợt bỏ phiếu ngày 3/11 không chỉ phân định lại cơ cấu quyền lực tại Đồi Capitol trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Donald Trump, mà còn định hình trực tiếp cục diện kinh tế - chính trị của nước Mỹ trước thềm cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028.

Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống rơi xuống mức thấp, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy Đảng Dân chủ đang nắm lợi thế lớn để giành lại quyền kiểm soát Hạ viện, trong khi cuộc đua tại Thượng viện vẫn ở thế bám đuổi sít sao.

Trước kịch bản xấu nhất khi Đảng Dân chủ có thể chiếm đa số ở cả hai viện, Tổng thống Donald Trump đã công khai “Kế hoạch B” nhằm đối phó với một Quốc hội đối lập. Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, ông khẳng định sẽ không ngần ngại sử dụng quyền phủ quyết tuyệt đối đối với các dự luật do phe Dân chủ thúc đẩy.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nói: "Đó sẽ là chuỗi bác bỏ, bác bỏ và bác bỏ. Sau đó, họ (phe Dân chủ tại Quốc hội) sẽ phải chủ động tìm đến và hỏi 'Làm thế nào để ông chấp thuận điều này? Đó chính là cách thức đàm phán."

Theo Hiến pháp Mỹ, mọi dự luật được Quốc hội thông qua đều phải trình Tổng thống ký duyệt. Để đảo ngược quyền phủ quyết của Tổng thống, Quốc hội cần đạt được tỷ lệ siêu đa số 2/3 số phiếu ủng hộ ở cả Hạ viện (290/435 ghế) và Thượng viện (67/100 ghế) – một con số gần như bất khả thi đối với Đảng Dân chủ trong bối cảnh phân cực chính trị sâu sắc hiện nay.

Giới phân tích nhận định, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ đưa chính trường Washington vào một trong ba viễn cảnh chính:

Đảng Dân chủ giành lại Hạ viện, Thượng viện giữ nguyên: Đây là kịch bản dễ xảy ra nhất. Phe Dân chủ sẽ nắm quyền chủ trì các ủy ban tại Hạ viện, mở hàng loạt cuộc điều tra và phát lệnh triệu tập đối với giới quan chức chính quyền. Tuy nhiên, khả năng tác động đến chính sách vĩ mô bị hạn chế do Thượng viện phe Cộng hòa và quyền phủ quyết của Tổng thống vẫn đóng vai trò là “lá chắn”.

Đảng Dân chủ kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện: Bế tắc chính trị đỉnh điểm sẽ diễn ra. Phe Dân chủ có thể đóng băng toàn bộ tiến trình bổ nhiệm nhân sự thẩm phán và bộ trưởng của ông Trump, đồng thời siết chặt ngân sách. Mặc dù vậy, Tổng thống vẫn sở hữu quyền lực hành pháp rộng lớn thông qua các sắc lệnh và quyền phủ quyết dự luật.

Đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát kép: Dù kịch bản này khó xảy ra hơn, nhưng nếu thành công, ông Trump sẽ nhận được đòn bẩy chính trị vô cùng mạnh mẽ để tiếp tục đẩy mạnh chính sách thuế, nhập cư và thương mại trong 2 năm cuối nhiệm kỳ mà không gặp cản trở lớn từ Đồi Capitol.

Dù kịch bản nào xảy ra, các chuyên gia kinh tế cảnh báo nguy cơ xảy ra tranh cãi nảy lửa xung quanh việc nâng trần nợ công và phê duyệt ngân sách chính phủ vào năm 2027 là khó tránh khỏi.

Nhật Lệ