Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD làm gia tăng sức ép lên thị trường tài chính toàn cầu

Khoản nợ công của Mỹ vượt 40.000 tỷ USD đang làm gia tăng sức ép lên thị trường tài chính toàn cầu, trong bối cảnh chi phí vay của nhiều chính phủ tăng mạnh do những lo ngại về chiến tranh, già hóa dân số và tác động khó lường của tiến bộ công nghệ.

Nợ công Mỹ vượt 40.000 tỷ USD, thị trường tài chính toàn cầu, trong đó có châu Âu khó tránh khỏi tác động lan tỏa. Ảnh: Yeshiva.

Sức ép đặc biệt rõ tại châu Âu, nơi các chính phủ phải cạnh tranh với Washington để thu hút nguồn vốn trên thị trường quốc tế. Cuộc cạnh tranh này càng gay gắt khi các tập đoàn công nghệ Mỹ đã vay hàng trăm tỷ USD để đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Tại Đức, lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm, mức tham chiếu quan trọng đối với thị trường châu Âu, trong tuần này đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2011. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm cũng lên mức cao nhất trong 19 năm, do lo ngại lạm phát và thâm hụt ngân sách Mỹ gia tăng.

Diễn biến này có thể khiến nhiều nước Liên minh châu Âu (EU) phải cân nhắc tăng thuế hoặc cắt giảm chi tiêu khi xây dựng ngân sách năm tới, trong khi vẫn chịu sức ép gia tăng đầu tư quốc phòng. Tại Pháp, Tây Ban Nha và Italy, vấn đề tài chính công nhiều khả năng cũng trở thành chủ đề đáng chú ý trong các cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào năm tới.

Trong 20 năm qua, nhiều nước châu Âu đã tích lũy lượng nợ lớn, trong khi đại dịch COVID-19 và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 làm tình hình tài chính công thêm khó khăn. Tỷ lệ nợ khu vực công so với GDP của Khu vực đồng euro đã tăng từ 66% năm 2007 lên gần 88% vào năm ngoái. Ủy ban châu Âu dự báo tỷ lệ này tiếp tục tăng trong thời gian tới khi thâm hụt ngân sách gia tăng.

Ngân hàng trung ương Châu Âu được dự đoán sẽ có thêm hai đợt tăng lãi suất 0,25% nữa vào cuối năm. Ảnh: Getty.

Trong giai đoạn Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) duy trì lãi suất gần 0% từ năm 2009-2022, chi phí phục vụ nợ vẫn tương đối thấp. Tuy nhiên, lạm phát trở lại đã làm thay đổi tình hình. ECB đã tăng lãi suất một lần trong năm nay trong bối cảnh xung đột tại Iran đẩy giá dầu và khí đốt tăng cao. Giới chuyên gia dự báo ECB có thể tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay.

Dù vậy, giới phân tích cho rằng châu Âu vẫn còn cách khá xa một cuộc khủng hoảng nợ mới. Thâm hụt ngân sách tổng hợp của Khu vực đồng euro chỉ bằng khoảng một nửa Mỹ. EU và ECB cũng đã cải thiện những hạn chế về thể chế và quy định từng góp phần dẫn tới cuộc khủng hoảng nợ công năm 2010. Các cải cách gần đây của Chính phủ Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz được kỳ vọng hỗ trợ tăng trưởng của nền kinh tế lớn nhất châu Âu và toàn EU.

Thúy Hà

Nguồn: Politico