Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia mất nguồn điện bên ngoài lần thứ 27

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở miền Đông Nam Ukraine đã mất hoàn toàn nguồn cung cấp điện từ bên ngoài lần thứ 27 kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, buộc cơ sở này phải sử dụng các máy phát điện diesel dự phòng để duy trì hoạt động làm mát lò phản ứng và những chức năng an toàn thiết yếu. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cảnh báo tình trạng an toàn hạt nhân tại đây tiếp tục diễn biến đáng lo ngại.

Theo thông báo ngày 8/11 của IAEA, nhà máy mất kết nối với đường dây tải điện bên ngoài duy nhất còn hoạt động mang tên Ferosplavna-1 vào sáng cùng ngày. Nguyên nhân và vị trí xảy ra sự cố hiện chưa được xác định.

Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi nhấn mạnh sự cố mới nhất cho thấy tình trạng an toàn hạt nhân tại nhà máy vẫn rất bấp bênh. Theo thông tin do nhóm chuyên gia IAEA đang làm việc tại cơ sở cung cấp, lượng nhiên liệu dự trữ hiện có đủ để vận hành một số máy phát điện diesel khẩn cấp trong khoảng hai tuần.

Ông Grossi kêu gọi sớm khôi phục kết nối của nhà máy với lưới điện bên ngoài, đồng thời bổ sung nhiên liệu diesel nhằm bảo đảm các chức năng an toàn được duy trì liên tục. Việc mất điện bên ngoài có thể làm gia tăng rủi ro đối với hệ thống làm mát và các thiết bị thiết yếu, đặc biệt nếu nguồn điện dự phòng không thể hoạt động lâu dài.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cáo buộc Nga sử dụng vấn đề an toàn hạt nhân như một công cụ gây sức ép. Ông đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế có biện pháp ứng phó phù hợp, trong đó đề cập việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Tập đoàn Năng lượng nguyên tử quốc gia Nga Rosatom. Ông Sybiha cho rằng giải pháp lâu dài là đưa nhà máy trở lại quyền quản lý và vận hành của Ukraine. Đây là những tuyên bố từ phía Ukraine; Moskva chưa đưa ra phản hồi về các cáo buộc mới nhất này.

Đáng chú ý, theo hãng tin Reuters, chỉ vài giờ sau sự cố, IAEA thông báo nguồn điện bên ngoài đã được khôi phục cho nhà máy. Ban quản lý do Nga bổ nhiệm cho biết đường dây Ferosplavna-1 bị ngắt do hệ thống bảo vệ tự động kích hoạt và mức phóng xạ tại nhà máy cũng như khu vực giám sát vẫn ở mức bình thường. Tuy nhiên, nguyên nhân và vị trí xảy ra sự cố vẫn chưa được IAEA xác định.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia có 6 lò phản ứng, được xem là cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu. Nga kiểm soát nhà máy từ tháng 3/2022. Các chuyên gia IAEA đã có mặt thường trực tại đây từ ngày 1/9/2022 nhằm giám sát tình hình an toàn hạt nhân trong bối cảnh xung đột tiếp diễn.

Lê Hà.