Nâng cao chất lượng hoạt động ban giám sát đầu tư của cộng đồng

Nhằm bảo đảm cho các dự án đầu tư nói chung và dự án đầu tư xây dựng hạ tầng cơ sở nói riêng được triển khai hiệu quả, đúng mục đích, nâng cao đời sống của người dân, MTTQ các cấp đã phát huy vai trò của ban giám sát đầu tư của cộng đồng (GSĐTCCĐ) để động viên Nhân dân thực hiện quyền giám sát của mình ngay tại cơ sở.

Ban GSĐTCCĐ xã Vĩnh Phúc giám sát thi công đoạn Quốc lộ 45 đi vào đê sông Bưởi (đoạn qua xã Vĩnh Phúc, huyện Vĩnh Lộc).

Tuyến đường liên thôn Phúc Cường - Hùng Mạnh, xã Xuân Hồng (Thọ Xuân) có chiều dài hơn 1km được triển khai xây dựng từ hơn 1 tháng nay. Các thành viên ban GSĐTCCĐ thôn Phúc Cường đã phân công nhau thực hiện nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra việc tuân thủ các quy trình, các chủng loại vật tư hàng ngày. Nhờ vậy, tuyến đường đảm bảo chất lượng, quy cách lề đường, cống thoát nước chưa phát hiện sai sót. Bác Nguyễn Đức Minh, trưởng ban GSĐTCCĐ thôn Phúc Cường, cho biết: Bám vào thiết kế, dự toán, các thành viên ban GSĐTCCĐ phối hợp với nhà thầu đảm bảo tuyến đường thi công đúng theo thiết kế, yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật. Trong quá trình thực hiện, ban GSĐTCCĐ vừa đẩy mạnh các hoạt động giám sát, vừa tích cực vận động bà con góp tiền, hiến đất mở rộng đường nên hiệu quả tăng lên rõ rệt. Các hộ dân trong thôn đã đóng góp hơn 300 triệu đồng, tham gia hiến hơn 1.000m2 đất để địa phương mở rộng đường thôn từ 3,5m lên 5,5m mà không tính toán thiệt hơn.

Trên cơ sở chương trình giám sát được ban thường trực ủy ban MTTQ cấp xã xây dựng hàng năm, các ban GSĐTCCĐ xây dựng kế hoạch giám sát và tổ chức giám sát theo chức năng, nhiệm vụ. Trong quá trình hoạt động, các ban GSĐTCCĐ cử thành viên giám sát thường xuyên và tiếp nhận các thông tin phản ánh của người dân, có ý kiến trực tiếp với các chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị thi công để điều chỉnh, khắc phục đảm bảo chất lượng, tiến độ của dự án, công trình đầu tư. Thường xuyên, đột xuất hoặc khi có yêu cầu kịp thời báo cáo ủy ban MTTQ cấp xã về kết quả giám sát.

Nhằm tăng cường năng lực của các thành viên ban GSĐTCCĐ, năm 2024, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã chủ trì tổ chức 7 hội nghị tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho 1.400 cán bộ MTTQ các cấp, nhất là cán bộ MTTQ ở cơ sở, thành viên ban công tác mặt trận và ban GSĐTCCĐ ở khu dân cư về hoạt động của ban thanh tra Nhân dân, ban GSĐTCCĐ tại các huyện: Quan Hóa, Vĩnh Lộc, Thường Xuân, Hà Trung, Quảng Xương, Yên Định và TP Thanh Hóa về những nội dung liên quan tới công tác GSĐTCCĐ.

Theo đánh giá của Trưởng Ban Dân chủ - Pháp luật Ủy ban MTTQ tỉnh Nguyễn Văn Thuyết: “Ban GSĐTCCĐ các xã, phường, thị trấn đã thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ giám sát các công trình, dự án đầu tư trên địa bàn. Thông qua hoạt động GSĐTCCĐ, quyền dân chủ của Nhân dân ngày càng được phát huy, thường xuyên thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, phát huy vai trò của Nhân dân, góp phần thực hiện tốt quy chế dân chủ ở xã, phường, thị trấn. Qua đó, khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của hoạt động GSĐTCCĐ ở cơ sở trong đời sống xã hội, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn để khắc phục hạn chế, tồn tại, các vi phạm trong quá trình thi công các công trình, dự án”.

Hiện toàn tỉnh có 829 ban GSĐTCCĐ với 4.145 thành viên. Trong năm 2024, các ban GSĐTCCĐ đã triển khai các hoạt động giám sát 829 công trình, dự án được đầu tư, xây dựng theo tiến độ triển khai. Công tác giám sát tập trung vào các nội dung thuộc phạm vi, thẩm quyền giám sát, như theo dõi, kiểm tra chủ đầu tư chấp hành các quy định về chỉ giới đất, sử dụng đất; phương án kiến trúc, xây dựng; xử lý chất thải, bảo vệ môi trường; đền bù giải phóng mặt bằng, tái định cư; tiến độ, kế hoạch đầu tư; tác động tiêu cực của dự án đến môi trường; phát hiện những việc làm gây lãng phí, thất thoát vốn, tài sản của dự án...

Thông qua giám sát, đã phát hiện 447 công trình trong quá trình thi công có một số ảnh hưởng cộng đồng dân cư, như: gây hư hỏng hệ thống mương tiêu thoát, ngập úng cục bộ; hư hỏng các đường giao thông nông thôn, các tuyến đường do Nhân dân đóng góp, hư hỏng các tấm đan; một số dự án tiến độ thi công chậm; một số dự án phải thu hồi đất nhưng chưa phê duyệt mặt bằng tái định cư... Qua giám sát, các ban GSĐTCCĐ đã kịp thời đề xuất, kiến nghị đến chủ đầu tư các công trình, dự án khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong quá trình thi công gây ra. Đồng thời, tập hợp kiến nghị đến với cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnh, cấp huyện đối với những nội dung liên quan đến việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Hoạt động của các ban GSĐTCCĐ đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần hạn chế những tiêu cực ở cơ sở, minh bạch công tác quản lý đất đai, vốn, tài sản của Nhà nước, các dự án đầu tư tại cộng đồng; tạo lòng tin trong Nhân dân, được cấp ủy đảng, chính quyền đánh giá cao. Qua đó, khẳng định được vị trí, vai trò của MTTQ ở cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào cấp ủy đảng, chính quyền.

Bài và ảnh: Hoài Linh