Lên thác Mây khám phá đời sống người Mường

Về xã Thạch Quảng, du khách không chỉ được tham quan, tắm mát ở thác Mây - dòng thác vẫn giữ được những nét hoang sơ, mà còn được khám phá đời sống của đồng bào dân tộc Mường với những nếp nhà sàn truyền thống, làn điệu dân ca, dân vũ, trò chơi dân gian và các món ăn ẩm thực độc đáo...

Tiết mục văn nghệ của đồng bào dân tộc Mường, xã Thạch Quảng.

Từ sáng sớm, các thành viên trong gia đình ông Nguyễn Văn Khải, thôn Lâm Sơn đã tất bật sửa soạn, chế biến món ăn để phục vụ khách du lịch đang lưu trú tại homestay. Ông Khải cho biết: “Từ vài năm nay, gia đình tôi đã cải tạo lại nhà sàn để làm homestay phục vụ khách du lịch đến tham quan, lưu trú. Đến đây, du khách sẽ được trải nghiệm nhiều hoạt động hấp dẫn như: tham quan, tắm mát ở thác Mây; khám phá nhà sàn truyền thống và tìm hiểu phong tục, tập quán, nghề dệt thổ cẩm của người Mường. Ngoài ra, du khách còn được giao lưu văn hóa, văn nghệ, đánh cồng chiêng, hát giao duyên, đánh mảng, ném còn và thưởng thức các món ăn đặc sản như xôi nếp nương, gà đồi, thịt lợn bản địa, canh lá đắng, ốc đá, măng đắng...”.

Trong chuyến du lịch cộng đồng trải nghiệm tại thác Mây, chị Trần Thị Minh, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ: “Trong 2 ngày 1 đêm ở đây, ngoài việc tắm thác, chúng tôi còn đi bộ dạo quanh thôn Lâm Sơn để tham quan, trải nghiệm đời sống và mua sắm các sản phẩm đặc trưng của người Mường. Tối đến, chúng tôi lại được cùng bà con quây quần bên mâm cơm với các món ăn bản địa, trò chuyện về nghề dệt truyền thống, giao lưu văn nghệ, đánh cồng chiêng, nhảy sạp... Các hoạt động đó đã mang đến những trải nghiệm thú vị, để lại ấn tượng đẹp trong lòng du khách”.

Ông Bùi Văn Thuấn, trưởng thôn Lâm Sơn, cho biết: Thôn hiện có 371 hộ với 1.692 nhân khẩu, đa số là đồng bào dân tộc Mường sinh sống. Thời gian qua, thôn luôn khuyến khích bà con đầu tư cải tạo, xây dựng nhà sàn để làm homestay phục vụ du khách tham quan, lưu trú. Đến nay, thôn Lâm Sơn có 100 hộ tham gia làm du lịch cộng đồng. Để tạo sức hấp dẫn du khách, các homestay đều chú trọng xây dựng cơ sở vật chất, đa dạng hóa sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa và cảnh quan thiên nhiên. Đồng thời, đẩy mạnh công tác quảng bá, xây dựng hình ảnh điểm đến an toàn, thân thiện nhằm thu hút ngày càng nhiều du khách đến tham quan, lưu trú.

Thạch Quảng là địa phương có trên 80% dân số là đồng bào dân tộc Mường sinh sống. Với lịch sử hình thành và phát triển lâu đời, đồng bào Mường nơi đây đã sáng tạo nên những giá trị văn hóa phong phú, đặc sắc, được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Theo ông Bùi Văn Năng, chuyên viên Phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Thạch Quảng, xã luôn quan tâm tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng, truyền dạy văn hóa phi vật thể và trang bị kỹ năng, nghiệp vụ du lịch cho người dân địa phương, nhất là những hộ sống gần thác Mây. Hằng năm, xã cũng tổ chức chuỗi sự kiện văn hóa, thể thao vào dịp hè, với các nội dung như trò chơi dân gian đánh mảng, đẩy gậy, kéo co... góp phần tạo thêm sản phẩm trải nghiệm văn hóa cho du khách. Đồng thời, xã hỗ trợ, tạo điều kiện để người dân nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường kết nối với các công ty lữ hành nhằm mở rộng thị trường khách du lịch. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, xã đón được hơn 210 nghìn lượt khách du lịch đến tham quan, trải nghiệm.

Với tiềm năng di sản văn hóa phong phú của đồng bào dân tộc Mường, cùng định hướng phát triển du lịch gắn với khai thác giá trị văn hóa và cảnh quan, xã Thạch Quảng đang từng bước tạo dựng sức hút riêng trên bản đồ du lịch xứ Thanh. Qua đó, không chỉ mở rộng sinh kế cho người dân mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch- dịch vụ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của địa phương.

Bài và ảnh: Nguyễn Đạt