Hội nghị tổng kết toàn quốc thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

Sáng 24/12, Bộ Tư pháp đã tổ chức trực tuyến toàn quốc tổng kết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình (HNGĐ) năm 2014 và các văn bản quy định chi tiết để kịp thời đánh giá những tác động tích cực, nhận diện những vấn đề bất cập, vướng mắc, trên cơ sở đó đưa ra những giải pháp phù hợp về xây dựng, áp dụng pháp luật và nâng cao nhận thức của cơ quan, tổ chức, người dân về pháp luật HNGĐ.

Giám đốc Sở Tư pháp Mai Xuân Bình chủ trì hội nghị tại điểm cầu Thanh Hóa.

Chủ trì hội nghị tại điểm cầu Trung ương có các đồng chí: Nguyễn Thanh Tú, Thứ trưởng Bộ Tư pháp; NguyễnThị Kim Thuý , Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội.

Dự hội nghị tại điểm cầu Thanh Hoá có các đồng chí: Mai Xuân Bình, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp; đại diện các sở, ngành, đơn vị liên quan.

Luật HNGĐ được Quốc hội thông qua năm 2014, có hiệu lực từ ngày 1/1/2015 với 133 điều, 9 chương. Trong 10 năm thi hành, Luật HNGĐ đã được triển khai sâu rộng trên phạm vi toàn quốc, với sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan từ Trung ương đến địa phương.

Công tác triển khai Luật được thực hiện thông qua hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn cùng nhiều kế hoạch, đề án, chương trình hành động tại các bộ, ngành và địa phương. Các quy định của Luật HNGĐ đã đi vào đời sống, phát huy những giá trị tích cực, góp phần thể chế hóa nguyên tắc hiến định về quyền con người trong hôn nhân, xây dựng chế độ hôn nhân tiến bộ, bình đẳng.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Thanh Hóa..

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp về đăng ký kết hôn và hộ tịch, từ năm 2015 đến hết năm 2025, toàn quốc đã giải quyết hơn 6 triệu hồ sơ đăng ký kết hôn, trong đó 87,9% là đăng ký kết hôn lần đầu.

Về giải quyết ly hôn và tranh chấp tại Toà án, tổng số vụ án HNGĐ sơ thẩm thụ lý và giải quyết qua 10 năm đạt mức cao, chiếm tỷ lệ trung bình khoảng 22 - 25% tổng số án dân sự, hành chính, kinh tế, lao động mà các Tòa án phải giải quyết. Trong đó, các vụ án ly hôn chiếm tỷ lệ lớn nhất, trung bình từ 70 - 75% tổng số án HNGĐ. Tiếp theo là các vụ việc liên quan đến tranh chấp nuôi con, chia tài sản chung sau ly hôn, xác định cha, mẹ, con, mang thai hộ và các tranh chấp khác. Đối với công tác thi hành án dân sự, trong giai đoạn 2015-2025, có hơn 79.211 vụ việc liên quan tài sản vợ chồng được xử lý.

Công tác phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống giảm rõ rệt so với giai đoạn trước; tỷ lệ tảo hôn vùng dân tộc thiểu số giảm còn 11,8% (giảm bình quân 1,2%/năm); số trường hợp tảo hôn giảm từ 39.021 (2014-2018) xuống 24.023 (2021-2023); hôn nhân cận huyết giảm từ 1.004 xuống 596 trường hợp.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Thanh Hóa.

Thảo luận tại hội nghị, bên cạnh những kết quả đạt được, một số đại biểu đã thẳng thắn chỉ rõ các tồn tại, hạn chế trong quá trình thực thi Luật. Hội nghị cũng ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết của các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhà khoa học đóng góp các nội dung có giá trị lý luận và thực tiễn cao.

Phát biểu kết luận tại hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thúy và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, nhấn mạnh: Luật HNGĐ là một trong những đạo luật gần gũi, gắn bó với mỗi người, không chỉ gắn bó về quyền, nghĩa vụ pháp lý, quyền nhân thân, quyền tài sản mà còn chứa đựng đạo lý gia đình, văn hóa truyền thống của dân tộc. Do đó, cần tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc, đánh giá toàn diện, đầy đủ, kỹ lưỡng, từ đó đề xuất, tham mưu cấp có thẩm quyền về hoàn thiện pháp luật HNGĐ và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, tháo gỡ những vấn đề mang tính “điểm nghẽn”, rào cản cho sự phát triển của gia đình, nhằm thể chế hóa sâu sắc, cụ thể hơn quan điểm xây dựng hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người gắn với giữ gìn phát triển hệ giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới.

Việt Hương