Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong thời đại mới

Trong bối cảnh xã hội không ngừng biến đổi, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và môi trường số, giáo dục học sinh không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức mà còn hướng tới hình thành những năng lực cần thiết để các em thích ứng với cuộc sống. Trong đó, giáo dục kỹ năng sống có vai trò quan trọng, giúp học sinh tự tin, chủ động, biết ứng xử phù hợp, bảo vệ bản thân và giải quyết hiệu quả những tình huống phát sinh trong học tập cũng như cuộc sống.

Trường Mầm non tư thục Hoa Hồng chú trọng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động cụ thể.

Tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, giáo dục kỹ năng sống ngày càng được quan tâm triển khai theo hướng thiết thực, gần gũi với từng lứa tuổi. Trường Mầm non tư thục Hoa Hồng, là một trong những “điểm sáng” của ngành giáo dục xã Triệu Sơn trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống phong phú, sinh động. Cô giáo Hoàng Thị Hương, hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Giai đoạn mầm non được coi là “thời điểm vàng” để hình thành những thói quen và nền tảng nhân cách ban đầu. Vì vậy, nhà trường tập trung rèn luyện cho trẻ các kỹ năng cốt lõi, gồm: tự phục vụ; giao tiếp và ứng xử; làm việc nhóm và hợp tác; nhận biết, quản lý cảm xúc; xử lý tình huống, giải quyết vấn đề; bảo vệ bản thân và bảo đảm an toàn. Các nội dung được triển khai thông qua những hoạt động cụ thể như tự mặc quần áo, cất dọn đồ dùng, chào hỏi lễ phép, chia sẻ đồ chơi, nhận biết người lạ, tránh xa những khu vực nguy hiểm và bước đầu làm quen với việc sử dụng công nghệ an toàn”.

Theo cô Hương, trong điều kiện xã hội hiện đại, trẻ em có nhiều cơ hội tiếp cận với môi trường sống và nguồn thông tin đa dạng, song cũng phải đối mặt với không ít nguy cơ tiềm ẩn. Do đó, trang bị kỹ năng sống từ sớm không chỉ giúp trẻ hình thành tính tự lập, mạnh dạn, tự tin mà còn tạo nền tảng để các em thích nghi tốt hơn với những thay đổi trong các cấp học tiếp theo.

Sau sáp nhập, Trường Mầm non Vĩnh Phúc, xã Vĩnh Lộc có 1 điểm trường chính và 2 phân hiệu, với tổng số 712 học sinh. Với quy mô trường lớp và số lượng học sinh tương đối lớn, nhà trường đặc biệt quan tâm, chú trọng giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, tạo điều kiện để trẻ được trải nghiệm, thực hành các kỹ năng phù hợp với độ tuổi.

Cô giáo Lê Thị Cúc, Hiệu trưởng Trường Mầm non Vĩnh Phúc, chia sẻ: “Nuôi dạy trẻ mầm non không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc, bảo vệ mà còn là quá trình chuẩn bị hành trang cho tương lai. Những kỹ năng cơ bản như tự lập, giao tiếp, hợp tác và bảo vệ bản thân sẽ giúp trẻ phát triển hài hòa cả về thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, nhà trường lồng ghép giáo dục kỹ năng sống xuyên suốt trong các hoạt động học tập và sinh hoạt hằng ngày, giúp trẻ không chỉ biết mà còn hiểu, thực hành và từng bước hình thành những hành vi tích cực”.

Không chỉ ở bậc học mầm non, giáo dục kỹ năng sống tại các trường tiểu học cũng được triển khai với những nội dung ngày càng đa dạng, gắn với yêu cầu thực tiễn.

Tại Trường Tiểu học Phú Xuân, xã Phú Xuân, với tổng số 379 học sinh học tập tại trường chính, 1 phân hiệu và 4 điểm lẻ, nhà trường chú trọng tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống theo chủ đề, chủ điểm, phù hợp với từng khối lớp. Trong đó, những nội dung thiết thực như tham gia giao thông an toàn; phòng, chống tai nạn thương tích; phòng, chống đuối nước; phòng, chống xâm hại trẻ em và kỹ năng giao tiếp, ứng xử được quan tâm triển khai.

Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên đề, hoạt động ngoại khóa, tình huống giả định và hướng dẫn thực hành, học sinh được trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện nguy cơ, chủ động phòng tránh và biết cách tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Việc tổ chức các hoạt động theo hướng trực quan, sinh động giúp các em dễ tiếp thu, ghi nhớ và vận dụng vào thực tế.

Thầy Đặng Xuân Viên, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phú Xuân cho biết: “Việc lồng ghép giáo dục kỹ năng sống trong các hoạt động dạy học giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên, không gò bó. Khi được trực tiếp tham gia trải nghiệm, thực hành và xử lý các tình huống cụ thể, các em hứng thú hơn, đồng thời dễ hình thành những thói quen, hành vi tích cực trong cuộc sống”.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, bên cạnh sự chủ động, tích cực của các nhà trường, cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Trong đó, nhà trường cần tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục, đa dạng hóa các hoạt động trải nghiệm và thực hành, đồng thời chú trọng bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên trong việc xây dựng và tổ chức các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, góp phần hình thành và phát triển những kỹ năng cần thiết cho học sinh trong thời đại mới.

Bài và ảnh: Linh Hương