Đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Bảo tồn, tôn tạo Khu di tích lịch sử Thái miếu Nhà Hậu Lê

Thái miếu Nhà Hậu Lê được xây dựng cách đây hàng trăm năm về trước. Do nhiều hạng mục công trình xuống cấp và nhu cầu mở rộng không gian khu di tích, năm 2007, UBND tỉnh phê duyệt Dự án Bảo tồn, tôn tạo Khu di tích lịch sử Thái miếu Nhà Hậu Lê. Tuy nhiên, do nhiều vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) khiến dự án chậm tiến độ nhiều năm. Tháng 8/2026, với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, các ngành liên quan và chính quyền phường Hạc Thành đã vào cuộc đồng bộ thực hiện hoàn thành công tác GPMB để giao cho đơn vị thi công tiếp tục triển khai dự án.

Đơn vị thi công đang đẩy nhanh tiến độ thực hiện các hạng mục khuôn viên cây xanh (khu B) của dự án.

Dự án Bảo tồn, tôn tạo Khu di tích lịch sử Thái miếu Nhà Hậu Lê được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 2870/QĐ-UBND ngày 26/3/2007, với tổng vốn đầu tư ban đầu hơn 41 tỷ đồng. Dự án được chia làm 2 giai đoạn, giai đoạn 1 gồm: hạng mục bảo quản, tu bổ tiền điện và nghi môn. Thiết kế kỹ thuật và dự toán thi công được UBND tỉnh phê duyệt do Công ty Tu bổ di tích và Thiết bị văn hóa Trung ương - đơn vị trúng thầu, thi công từ ngày 21/12/2007 (thời gian 360 ngày). Giai đoạn 2 gồm: Xây dựng khuôn viên cây xanh (khu B) phía trước khu di tích, dự kiến hoàn thành trong năm 2021. Tuy nhiên, việc triển khai giai đoạn 2 ảnh hưởng đến nhiều hộ dân, công tác GPMB gặp nhiều vướng mắc trong việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường, bố trí quỹ đất tái định cư nên chưa hoàn thành theo kế hoạch đề ra.

Năm 2016, dự án được chuyển sang hình thức đối tác công tư, đồng thời điều chỉnh quy mô, tăng tổng mức đầu tư lên 293 tỷ đồng. Tuy nhiên, những vướng mắc trong GPMB vẫn chưa được tháo gỡ. Tháng 6/2026, UBND tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt các cơ quan, đơn vị có liên quan giải quyết triệt để những khó khăn, vướng mắc, nhanh chóng bố trí tái định cư và hỗ trợ bồi thường để GPMB tiếp tục triển khai dự án. Với phương châm “gần dân, sát dân, lắng nghe, chia sẻ và kịp thời giải quyết những mong muốn chính đáng, hợp pháp của người dân”, những vướng mắc trong công tác GPMB đã từng bước được tháo gỡ. Đến cuối tháng 8/2026, 153 hộ dân trong diện giải tỏa đã đồng ý nhận bồi thường GPMB, bàn giao 11,35ha đất cho đơn vị thi công.

Bà Đào Thị Dung, một trong những hộ dân thuộc diện di dời để thực hiện dự án, cho biết: “Dự án chậm nhiều năm khiến cho chúng tôi nằm trong quy hoạch cũng gặp khó khăn trong cuộc sống. Gia đình tôi hoàn toàn ủng hộ chủ trương của tỉnh về thu hồi đất thực hiện Dự án Bảo tồn, tôn tạo Khu di tích lịch sử Thái miếu Nhà Hậu Lê. Chúng tôi rất mong công trình sớm triển khai để di tích có một không gian rộng rãi, bề thế hơn, phục vụ nhu cầu tín ngưỡng tâm linh của Nhân dân trong tỉnh”.

Sau khi nhận mặt bằng sạch, nhà đầu tư đã lựa chọn các đơn vị thi công, triển khai các gói thầu, thực hiện các hạng mục công trình. Đến nay, mặt bằng đã được san lấp, đang tiếp tục các bước đầu tư xây dựng. Đại diện đơn vị thi công thuộc Công ty TNHH BT Nam Thành Phố, cho biết: “Chúng tôi đang chuẩn bị vật tư và nhân lực để ép cọc, lót bê tông móng, lắp dựng cốt thép và ván khuôn để đóng móng trong những ngày tới. Mọi công đoạn đều gấp rút thực hiện đảm bảo chất lượng, phấn đấu hoàn thành trước thời gian đề ra”.

Cùng với việc triển khai dự án, UBND phường Hạc Thành đã phối hợp với các đơn vị liên quan sớm thực hiện việc hạ ngầm toàn bộ đường dây và di dời trạm biến áp đang nằm trên vỉa hè khu vực di tích, bảo đảm mỹ quan cho không gian di tích.

Thái miếu Nhà Hậu Lê là nơi lưu thờ bài vị của 27 vua, hoàng thái hậu cùng các vương công Nhà Hậu Lê. Nơi đây còn thờ hai bậc khai quốc công thần là Nguyễn Trãi và Lê Lai. Năm 1995, Thái miếu Nhà Hậu Lê được công nhận là Di tích lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Mục tiêu của dự án là bảo tồn, tôn tạo Di tích Thái miếu Nhà Hậu Lê nhằm bảo tồn giá trị di sản văn hóa, hoàn thiện không gian kiến trúc khu di tích. Qua đó, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, giáo dục truyền thống yêu nước cho Nhân dân. Đồng thời, đảm bảo mỹ quan đô thị, tạo không gian, kiến trúc khu vực phía trước khu di tích, đáp ứng nhu cầu tham quan, tín ngưỡng của Nhân dân.

Để dự án được triển khai đúng tiến độ, đảm bảo đúng thiết kế, UBND tỉnh giao cho Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp Thanh Hóa tiếp tục đôn đốc nhà đầu tư là liên danh Công ty CP Tập đoàn Xây dựng Miền Trung và Công ty CP Xây dựng phát triển Hòa Bình đẩy nhanh tiến độ thực hiện khu B thuộc dự án, với mục tiêu hoàn thành trong năm 2027.

Bài và ảnh: Lê Nụ