Đã bán đất nhiều năm, vẫn nhận thông báo nợ thuế

Đã hoàn tất thủ tục chuyển nhượng nhà, đất từ nhiều năm trước nhưng gần đây, khi tra cứu trên ứng dụng thuế điện tử (eTax Mobile), một số người dân bất ngờ phát hiện mình vẫn còn nợ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Tình trạng này cho thấy những bất cập trong quá trình cập nhật thông tin người nộp thuế, đồng thời đặt ra yêu cầu đẩy nhanh liên thông, làm sạch dữ liệu đất đai và dữ liệu thuế.

Cán bộ, công chức Thuế cơ sở 3 hướng dẫn người dân kê khai, thực hiện các nghĩa vụ thuế.

Còn nhiều vướng mắc ở khâu cập nhật thông tin

Năm 2021, anh L.V.Đ. bán một mảnh đất tại xã Hoằng Ngọc, huyện Hoằng Hóa (cũ), nay thuộc xã Hoằng Thanh. Sau khi hoàn tất các thủ tục chuyển nhượng, anh không còn liên quan đến mảnh đất này. Tuy nhiên, mới đây, khi truy cập eTax Mobile để tra cứu nghĩa vụ thuế, anh bất ngờ phát hiện còn một khoản thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hơn 1 triệu đồng được ghi nhận đối với chính mảnh đất đã bán.

Tương tự, bà Lương Thị Lan ở phường Hạc Thành mới đây khi thực hiện tra soát nghĩa vụ tài chính cũng được thông báo còn nợ hơn 1 triệu đồng tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với một mảnh đất tại xã Thanh Thủy, thị xã Nghi Sơn (cũ), nay thuộc phường Ngọc Sơn. Trong khi đó, mảnh đất này đã được bà chuyển nhượng và hoàn tất hồ sơ sang tên từ nhiều năm trước.

Bà Lan chia sẻ: “Tôi nghĩ trước khi hoàn thành thủ tục chuyển nhượng thì các nghĩa vụ thuế phải được thực hiện đầy đủ. Vì vậy, tôi không hiểu tại sao sau nhiều năm, thông tin về khoản thuế vẫn còn đứng tên mình”.

Không chỉ hai trường hợp trên, thời gian qua, một số người dân cũng phản ánh tình trạng tương tự khi tra cứu nghĩa vụ thuế trên ứng dụng eTax Mobile. Có trường hợp số tiền chỉ vài chục nghìn đồng, nhưng cũng có trường hợp lên tới vài triệu đồng.

Mặc dù số tiền không lớn, song nếu người dân không biết để thực hiện nghĩa vụ đúng thời hạn, khoản nợ có thể phát sinh các nghĩa vụ liên quan theo quy định. Đáng chú ý, tình trạng chưa hoàn tất nghĩa vụ tài chính về đất đai cũng có thể gây khó khăn khi người dân thực hiện các giao dịch tiếp theo như chuyển nhượng, thế chấp, cho thuê hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Liên thông dữ liệu để hạn chế sai lệch

Lý giải về tình trạng trên, đại diện Thuế cơ sở 1 cho biết, trong quá trình thực hiện các giao dịch nhà, đất trước đây, hồ sơ chuyển nhượng được người dân thực hiện tại cơ quan đăng ký đất đai. Trong khi đó, việc kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp được thực hiện theo một quy trình riêng, trong đó tờ khai phải được chuyển đến UBND cấp xã, phường xác nhận trước khi chuyển cơ quan thuế.

Do quy trình được thực hiện qua nhiều khâu nên một số trường hợp chưa hoàn tất việc kê khai, cập nhật thông tin thuế sử dụng đất phi nông nghiệp sau khi chuyển nhượng. Khi chưa có hồ sơ làm căn cứ, cơ quan thuế không có cơ sở để điều chỉnh thông tin người nộp thuế trong danh sách quản lý hằng năm.

Để điều chỉnh thông tin tăng, giảm người nộp thuế, cơ quan thuế cần có căn cứ từ hồ sơ kê khai của người mua hoặc người bán. Vì vậy, trong trường hợp người dân đã hoàn thành thủ tục chuyển nhượng nhưng chưa thực hiện hoặc chưa hoàn tất thủ tục kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thông tin trên hệ thống thuế có thể chưa được cập nhật kịp thời.

Đối với những trường hợp phát hiện thông tin trên eTax Mobile không phù hợp với thực tế sử dụng đất, người dân có thể liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn, đối chiếu. Cơ quan thuế sẽ kiểm tra thời điểm phát sinh nghĩa vụ, hồ sơ liên quan và thực hiện điều chỉnh nếu thông tin chưa chính xác.

Mặc dù đã đóng thuế đầy đủ nhưng do vướng mắc khâu cập nhập thông tin dẫn đến nhiều người dân vẫn nhận được thông báo nợ thuế.

Theo quy định, sau khi được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, người sử dụng đất thực hiện kê khai thuế sử dụng đất phi nông nghiệp lần đầu. Từ năm thứ hai, việc nộp thuế được thực hiện định kỳ hằng năm theo quy định. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít người dân cho rằng sau khi hoàn tất thủ tục chuyển nhượng, sang tên giấy chứng nhận thì nghĩa vụ liên quan đến thửa đất cũng đã được giải quyết đầy đủ. Vì vậy, họ không tiếp tục kiểm tra thông tin thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Điều này có thể dẫn đến trường hợp đất đã qua một hoặc nhiều lần chuyển nhượng nhưng thông tin người nộp thuế trên hệ thống chưa được cập nhật tương ứng.

Từ thực tế trên cho thấy, việc cập nhật, đồng bộ dữ liệu giữa cơ quan quản lý đất đai và cơ quan thuế có vai trò quan trọng trong quản lý nghĩa vụ tài chính về đất đai. Khi thông tin về chủ sử dụng đất được cập nhật kịp thời sau mỗi giao dịch, việc xác định người có nghĩa vụ nộp thuế sẽ thuận lợi, hạn chế tình trạng thông báo thuế gửi đến người đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Hiện Thanh Hóa đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh làm sạch dữ liệu đất đai, tăng cường kết nối, liên thông cơ sở dữ liệu đất đai giữa các ngành. Đây là một trong những nội dung quan trọng nhằm từng bước điện tử hóa thông tin, xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai của tổ chức, cá nhân chính xác, minh bạch hơn.

Khi dữ liệu đất đai được cập nhật đầy đủ và kết nối với cơ sở dữ liệu thuế, cơ quan quản lý có thể nhanh chóng xác định biến động về chủ sử dụng đất, qua đó cập nhật nghĩa vụ thuế tương ứng. Về lâu dài, việc liên thông dữ liệu cũng tạo điều kiện để người dân thực hiện các thủ tục đất đai thuận tiện hơn, giảm việc phải kê khai, cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống.

Từ năm 2025, Thuế tỉnh Thanh Hóa triển khai thu, nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp qua eTax Mobile và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt; biên lai giấy từng bước được thay thế bằng biên lai điện tử. Việc số hóa quá trình kê khai, thông báo và nộp thuế không chỉ tạo thuận lợi cho người dân mà còn giúp cơ quan thuế nâng cao khả năng theo dõi, đối chiếu và quản lý nghĩa vụ thuế.

Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hằng năm mang lại nguồn thu cho ngân sách địa phương. Tuy số thu không lớn so với nhiều khoản thu khác, đây vẫn là một sắc thuế gắn trực tiếp với công tác quản lý đất đai và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Bởi vậy, cùng với việc đẩy mạnh số hóa khâu thu, nộp thuế, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu và liên thông dữ liệu đất đai - thuế là yêu cầu quan trọng. Khi thông tin được cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời, nguyên tắc người đang sử dụng, quản lý thửa đất thực hiện nghĩa vụ tài chính sẽ được bảo đảm tốt hơn; đồng thời hạn chế những trường hợp người dân đã chuyển nhượng nhà, đất nhiều năm nhưng vẫn nhận thông báo về khoản thuế của tài sản đã không còn thuộc quyền sử dụng của mình.

Khánh Phương