Chi phí đầu vào tăng - người chăn nuôi chịu “sức ép kép”

Trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi liên tục biến động theo chiều hướng tăng, trong khi giá lợn hơi không ổn định cùng tình hình dịch bệnh phức tạp, người chăn nuôi đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Đứng trước “sức ép kép” này, nhiều trang trại, gia trại phải hoạt động cầm chừng, giảm số lượng đàn, thậm chí bỏ trống chuồng.

Giá thức ăn chăn nuôi tăng, giá lợn hơi giảm cùng áp lực về dịch bệnh, nhiều hộ dân xã Vĩnh Lộc e dè khi tái đàn.

Từ ngày 1/10, nhiều doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi tiếp tục điều chỉnh tăng giá bán từ 300 đến 400 đồng/kg; đây là lần tăng giá thứ 7 trong năm 2026. Mỗi đợt điều chỉnh giá thức ăn đều tác động trực tiếp đến giá thành sản xuất lại tạo thêm gánh nặng về vốn và chi phí duy trì đàn vật nuôi, nhất là với những hộ chăn nuôi quy mô nhỏ. Bên cạnh đó, người chăn nuôi còn phải “cõng” thêm hàng loạt chi phí khác như: vắc-xin, thuê nhân công, vật tư phòng dịch... Đây là các khoản chi phí khó có thể cắt giảm nếu muốn duy trì tốc độ sinh trưởng và bảo đảm sức khỏe đàn lợn.

Đáng lo ngại hơn, chi phí đầu vào tăng nhưng giá lợn hơi lại không duy trì được sự ổn định, nhất là thời điểm từ cuối tháng 10 đã “chạm đáy” thấp nhất trong 2 năm qua, khoảng 43.000 đồng/kg. Đến nay, tuy có dấu hiệu tăng nhẹ từ 3.000 - 5.000 đồng/kg, nhưng vẫn ở mức thấp, gây áp lực không nhỏ đối với các hộ chăn nuôi.

Theo anh Lê Văn Tâm, người chăn nuôi lợn thôn Vĩnh Hòa 1, xã Vĩnh Lộc, khác với lần giá lợn hơi giảm mạnh năm 2023, năm nay còn phải “cõng” thêm khó khăn do giá thức ăn chăn nuôi tăng cao. Mỗi con lợn từ bắt đầu nuôi đến khi xuất chuồng với cân nặng khoảng 100kg sẽ ăn hết khoảng 250 - 320kg thức ăn với giá khoảng 3,5 triệu đồng; cùng với tiền giống khoảng 1 đến 1,5 triệu đồng và các chi phí khác như tiêm vắc-xin, thuốc phòng bệnh... thì tổng chi phí khi xuất chuồng khoảng 5 triệu đồng. "Với giá bán lợn hơi như hiện nay không ổn định, người chăn nuôi không có lãi, thậm chí lỗ; chưa kể còn phải đối mặt với nhiều rủi ro từ dịch bệnh”. Anh Tâm chia sẻ.

Đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, sức ép càng lớn do chưa có điều kiện ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Không ít hộ phải đi vay để đầu tư mua con giống, thức ăn, xây dựng chuồng trại... Khi giá bán không bảo đảm bù đắp chi phí, áp lực trả nợ tiếp tục ảnh hưởng đến khả năng duy trì sản xuất. Anh Lê Văn Hoàn, người chăn nuôi xã Thọ Xuân cho biết: “Chúng tôi chủ yếu mua thức ăn qua đại lý với giá bán lẻ, không có lợi thế về chi phí sản xuất, khi lợn xuất chuồng giá lại hoàn toàn phụ thuộc vào thương lái, rất khó chủ động trong sản xuất. Gia đình tôi không dám bỏ chuồng nên đã chủ động giảm đàn để hạn chế ảnh hưởng bởi thị trường”.

Khảo sát tại các đại lý thức ăn chăn nuôi trên địa bàn toàn tỉnh cho thấy, so với thời điểm bắt đầu tăng từ tháng 9/2020 đến nay, giá các loại thức ăn chăn nuôi tăng từ 30 - 40%. Anh Nguyễn Văn Tuân, thôn Vĩnh Phúc 2, xã Vĩnh Lộc cho biết: “Theo thông báo từ các nhà cung cấp, giá sản phẩm tăng chủ yếu do chi phí nguyên liệu đầu vào tăng. Tuy nhiên, chúng tôi không thể tăng giá bán quá cao vì còn phải “giữ chân” khách hàng. Người chăn nuôi gặp khó về đầu ra của sản phẩm nên cũng cân nhắc kỹ mỗi khi mua hàng; có những hộ trước đây thường lấy hàng theo lô lớn nay cũng chuyển sang mua từng đợt nhỏ để giảm áp lực vốn; hoạt động kinh doanh của chúng tôi cũng vì thế mà khó khăn hơn”.

Những tháng cuối năm, giá lợn hơi được kỳ vọng có thể phục hồi khi nhu cầu tiêu thụ tăng trong giai đoạn chuẩn bị Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, mức độ phục hồi trong năm nay còn phụ thuộc vào lượng con nuôi tồn trong chuồng và sức mua thực tế; nếu giá thấp kéo dài có thể khiến một số hộ thu hẹp quy mô hoặc tạm ngừng chăn nuôi, qua đó ảnh hưởng đến nguồn cung trong những tháng đầu năm 2027. Cùng với đó, diễn biến dịch tả lợn châu Phi phức tạp cũng tác động đến người chăn nuôi.

Theo ông Lương Xuân Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y, người chăn nuôi nên theo dõi sát diễn biến giá của thị trường; tránh tâm lý bán tháo khi giá giảm hoặc tái đàn, tăng đàn ồ ạt khi giá tăng. Bên cạnh đó, tiếp tục thực hiện các giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học để bảo vệ đàn lợn; tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương để phối trộn thức ăn; xây dựng khẩu phần ăn theo từng giai đoạn sinh trưởng... để hạn chế thất thoát thức ăn. Đồng thời, chủ động tìm kiếm đầu ra, thực hiện liên kết với các doanh nghiệp, HTX để bao tiêu sản phẩm, tránh phụ thuộc quá nhiều vào thương lái. Đi đôi với đó, các đơn vị sản xuất, cơ sở kinh doanh thức ăn chăn nuôi cần thực hiện công khai niêm yết giá và cam kết bảo đảm chất lượng sản phẩm để giữ chữ “tín” đối với khách hàng mua thức ăn chăn nuôi.

Bài và ảnh: Lê Ngọc