Cát nguyên liệu khan hiếm - doanh nghiệp xây dựng và người dân gặp khó

Việc cát nguyên liệu khan hiếm và có giá từ 450.000 - 500.000 đồng/m3 như hiện nay đang khiến các doanh nghiệp xây dựng và hộ gia đình xây nhà gặp khó do giá cát tăng cao.

Giá cát tăng cao, việc thi công dự án Trường THCS xã Hậu Lộc của doanh nghiệp gặp khó.

Doanh nghiệp gặp khó

Công ty CP Đầu tư xây dựng thương mại Tiếp Nam Giang là đơn vị hiện đang thi công “Dự án xây mới và sửa chữa, nâng cấp Trường THCS xã Hậu Lộc”. Ông Triệu Văn Cảnh, giám đốc công ty, cho biết: Đảm nhận thi công trong điều kiện các loại vật liệu xây dựng (VLXD) như đá, gạch, cát... tăng cao từ đầu năm 2025 đến nay, khiến doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Hiện tại, cát xây có giá 450.000 đồng/m3, cát trát là 500.000 đồng/m3, tăng 200% so với năm 2024. Giá vật liệu cao như vậy nhưng không phải là dễ mua mà “đặt lịch” mới mua được. Do giá các loại VLXD tăng nên đội giá công trình tăng từ 15 - 20% so với hợp đồng đã ký. Tuy nhiên, do đây là hợp đồng trọn gói nên công ty chấp nhận bù lỗ, đồng thời tìm cách khắc phục, đảm bảo tiến độ thi công cũng như chất lượng công trình. Thời điểm này, tiến độ thi công đảm bảo theo yêu cầu của chủ đầu tư. Đơn vị đang phấn đấu đến tháng 10/2025, công trình sẽ hoàn thành, bàn giao cho chủ đầu tư như hợp đồng đã ký.

Theo ông Cảnh, ngoài thực hiện dự án xây dựng và sửa chữa nâng cấp trường học, doanh nghiệp của ông còn thực hiện 2 dự án giao thông khác. Tuy nhiên, do các loại nguyên liệu phục vụ cho các công trình giao thông như đất đắp đường, đá bây, đá 1, 2, cát... khan hiếm, tăng cao và rất khó mua nên tạm thời đang phải dừng thi công. Vì vậy, ông Cảnh mong muốn cơ quan chức năng vào cuộc và có biện pháp tháo gỡ kịp thời, đảm bảo nguồn VLXD cũng như giá cả hợp lý, ổn định. Có như vậy, không chỉ doanh nghiệp của ông mà các doanh nghiệp xây dựng khác mới có thể triển khai thi công công trình đúng tiến độ.

Cũng trong tình trạng “đứng ngồi không yên” do giá VLXD tăng cao, ông Đào Huy Diễn, Giám đốc Nhà máy bê tông Liên danh Việt Nhật, xã Triệu Sơn (thuộc Tổng Công ty Đầu tư Hà Thanh) cho biết: Doanh nghiệp ông là đơn vị chuyên sản xuất các loại VLXD như bê tông thương phẩm, bê tông nhựa Asphalt, cống thoát nước, gạch không nung Việt Nhật, gạch Terrazzo Việt Nhật... Để làm ra các sản phẩm này, nguyên liệu đầu vào chủ yếu là cát, đá, xi măng... Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, giá các loại nguyên liệu tăng khoảng 30 - 40%, điều này đã đội giá thành, khiến việc tiêu thụ sản phẩm khó khăn, ảnh hưởng đến việc làm, thu nhập của người lao động.

Người dân xây nhà lao đao

Anh Lê Văn Dũng, ở xã Hoằng Giang, cho biết: “Tháng 2/2025, gia đình tôi khởi công xây dựng công trình nhà ở cũng là thời điểm giá các loại VLXD gạch, cát, đá... tăng cao, đặc biệt là cát rất khan hiếm và khó mua. Để mua được 1 xe cát, khối lượng 15m3, tôi phải “đặt lịch” trước đó hơn nửa tháng. Mặc dù giá cát phải mua có giá 450.000 đồng/m3 (đối với cát xây) và 500.000 đồng/m3 (đối với cát trát), cao hơn 100.000 đồng/m3 so với thời điểm cuối năm 2024 nhưng không phải lúc nào cũng có sẵn. Để công trình không bị gián đoạn do thiếu cát, đồng thời đảm bảo thời gian về nhà mới trong tháng 6 âm lịch này, tôi chuyển sang lấy cát ở Nghệ An, với giá chỉ 400.000 đồng/m3, tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại giá cát mua từ Nghệ An cũng bằng giá cát ở Thanh Hóa".

Do giá cát tăng, ngôi nhà của ông Lê Văn Dũng, ở xã Hoằng Giang buộc phải tăng thêm chi phí xây dựng.

Theo ông Dũng, do giá cát và các VLXD tăng cao đã đội chi phí xây dựng ngôi nhà mới tăng thêm khoảng 200 triệu đồng. Khoản tiền này nằm ngoài dự kiến nên ông đang tính toán sẽ huy động từ nhiều nguồn để bù đắp, kể cả vay từ ngân hàng.

Thuận lợi hơn gia đình ông Dũng, anh Hoàng Văn Việt, ở phường Nguyệt Viên, chia sẻ: “Tuy giá cát tăng cao và rất khó mua. Song, nhờ có người thân làm đại lý chuyên cung cấp VLXD nên trong quá trình xây ngôi nhà mới, nguồn cát phục vụ không bị đứt quãng. Tuy nhiên, do giá vật liệu tăng, nên kinh phí ngôi nhà dự kiến ban đầu là 1,5 tỷ đồng giờ tăng lên gần 1,7 tỷ đồng”.

Việc giá cát tăng cao và chưa có dấu hiệu “hạ nhiệt” được cho là trên địa bàn tỉnh nhiều mỏ cát đang tạm thời dừng hoạt động vì nhiều lý do khiến nguồn cung giảm mạnh. Điều này dẫn đến tình trạng găm hàng, thao túng giá. Vì vậy, để giải quyết tận gốc vấn đề, Sở Xây dựng đã tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương được giao thẩm định dự án, báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án nâng công suất mỏ, thẩm định hồ sơ cấp phép khai thác phải rút ngắn thời gian thẩm định trên 50%.

Bài và ảnh: Minh Lý