BOJ phát tín hiệu tiếp tục tăng lãi suất

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) Ryozo Himino cho biết cơ quan này nhiều khả năng sẽ tiếp tục nâng lãi suất để tiến dần về trạng thái chính sách trung lập. Tuy nhiên, xung đột leo thang tại Trung Đông và đà tăng mạnh của giá dầu đang làm gia tăng rủi ro đối với nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhật Bản Ryozo Himino phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Reuters tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 28 tháng 6 năm 2023. Ảnh: REUTERS

Phát biểu ngày 2/3, Phó Thống đốc Ryozo Himino cho rằng tác động từ các đợt tăng lãi suất trước đó lên nền kinh tế Nhật Bản đến nay vẫn ở mức hạn chế. Lạm phát cơ bản đang tăng dần, song ông nhấn mạnh còn quá sớm để khẳng định mục tiêu 2% đã đạt được một cách bền vững.

Theo ông Himino, khoảng cách giữa lạm phát cơ bản và mục tiêu 2% của BOJ hiện vẫn hơi âm nhưng có khả năng thu hẹp về mức 0 trong thời gian tới. Điều này cho thấy chính sách tiền tệ hiện vẫn mang tính hỗ trợ, song có thể dần chuyển sang trạng thái trung lập thông qua các đợt tăng lãi suất vừa phải.

Tuy nhiên, ông không đề cập cụ thể thời điểm và tốc độ điều chỉnh lãi suất tiếp theo, nhấn mạnh quyết định sẽ dựa trên đánh giá toàn diện dữ liệu kinh tế và diễn biến thị trường.

BOJ đã chấm dứt chính sách kích thích quy mô lớn kéo dài suốt một thập kỷ vào năm 2024 và nâng lãi suất nhiều lần, gần nhất là tháng 12, trong bối cảnh Nhật Bản đạt tiến triển ổn định hướng tới mục tiêu lạm phát 2%. Trước khi khủng hoảng Trung Đông bùng phát, thị trường từng đặt cược khả năng lãi suất sẽ được nâng từ 0,75% lên 1% ngay trong tháng 3 hoặc 4.

Lá cờ Nhật Bản tung bay trên nóc trụ sở Ngân hàng Nhật Bản tại Tokyo, Nhật Bản, ngày 19 tháng 12 năm 2025. Ảnh: REUTERS

Tuy nhiên, diễn biến mới tại Trung Đông đã làm gia tăng bất định. Giá dầu tăng khoảng 7% lên mức cao nhất nhiều tháng khi xung đột giữa Iran và Israel leo thang, làm dấy lên lo ngại gián đoạn nguồn cung từ khu vực sản xuất năng lượng chủ chốt. Nhật Bản nhập khẩu hơn 90% dầu thô từ Trung Đông, khiến nền kinh tế đặc biệt nhạy cảm với biến động giá năng lượng.

Các hãng vận tải biển Nhật Bản đã tạm dừng hoạt động quanh eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu. Dù Nhật Bản có lượng dự trữ tương đương khoảng ba tháng, việc giá dầu duy trì ở mức cao hoặc xảy ra gián đoạn kéo dài có thể đẩy chi phí sinh hoạt tăng mạnh, gây thêm áp lực lên tiêu dùng vốn đã yếu.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết bà đã chỉ đạo nội các đánh giá tác động kinh tế tiềm tàng từ các diễn biến cuối tuần và khẳng định chính phủ sẽ linh hoạt triển khai các biện pháp cần thiết để giảm thiểu ảnh hưởng tới đời sống người dân và hoạt động kinh tế.

Theo ước tính của Morgan Stanley MUFG Securities, nếu giá dầu tăng thêm 10%, GDP thực của Nhật Bản có thể giảm khoảng 0,1 điểm phần trăm. Nomura Research Institute cũng cảnh báo trong kịch bản gián đoạn kéo dài tại eo Hormuz, GDP có thể giảm 0,18 điểm phần trăm trong khi lạm phát tăng thêm 0,31 điểm.

Kinh tế Nhật Bản chỉ tăng trưởng 0,2% tính theo năm trong quý IV năm ngoái, khi chi phí sinh hoạt cao đè nặng lên tiêu dùng. Dù nhiều nhà phân tích kỳ vọng tăng trưởng sẽ cải thiện nhờ giá thực phẩm hạ nhiệt và trợ cấp nhiên liệu, cú sốc dầu mỏ mới có thể làm thay đổi quỹ đạo phục hồi. Trong bối cảnh đó, lộ trình bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ đang đứng trước phép thử lớn từ những biến động địa chính trị ngoài tầm kiểm soát.

Bích Hồng

Nguồn: CNA