Bầu cử Israel khó xoay chuyển chính sách cứng rắn với Iran và Palestine

Cuộc bầu cử tại Israel có thể dẫn đến thay đổi lãnh đạo, nhưng khó làm thay đổi các ưu tiên chiến lược của nước này, trong đó Iran tiếp tục là đối thủ chính, sức mạnh quân sự vẫn là công cụ chủ đạo và triển vọng thành lập Nhà nước Palestine còn xa vời. Đây là nhận định của các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia khu vực trước thềm cuộc bầu cử tại Israel.

Cuộc bầu cử sẽ là cuộc cạnh tranh giữa đảng Likud cánh hữu của đương kim Thủ tướng Benjamin Netanyahu cùng các đồng minh theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan và phe đối lập do đảng Yashar của cựu lãnh đạo quân đội Gadi Eisenkot dẫn dắt.

Từ Tehran đến Riyadh, cuộc bầu cử ngày 27/10 được nhìn nhận không phải là bước ngoặt tiềm năng, mà là phép thử cho thấy Trung Đông có đang bước vào giai đoạn đối đầu kéo dài hay không, trong đó các cuộc xung đột có thể lúc leo thang, lúc dịu xuống nhưng những mâu thuẫn cốt lõi vẫn chưa được giải quyết.

Theo các chuyên gia, những giả định chiến lược làm nền tảng cho chính sách của Israel đã trở nên cứng rắn hơn sau các cuộc tấn công ngày 7/10/2023 của phong trào Hamas nhằm vào các cộng đồng ở miền Nam Israel, cũng như các cuộc xung đột tại Gaza, Liban và Iran. Thậm chí, Israel có thể siết chặt hơn chính sách an ninh. Nếu giành chiến thắng với sự hậu thuẫn của các đối tác liên minh cực hữu, Thủ tướng Benjamin Netanyahu có thể được tiếp thêm động lực để đẩy mạnh chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, tăng cường kiểm soát Bờ Tây bị chiếm đóng và tiếp tục đẩy các nỗ lực ngoại giao xuống vị trí thứ yếu.

Một chính phủ mới do phe đối lập lãnh đạo có thể tìm cách cải thiện hình ảnh quốc tế của Israel thông qua việc kiềm chế một số hành vi bạo lực của người định cư hoặc giảm mức độ phô trương trong hoạt động mở rộng khu định cư. Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, những điều chỉnh này khó làm thay đổi bản chất chính sách.

Một số nhà hoạch định chính sách khu vực đặt câu hỏi liệu cuộc đối đầu với Iran có trở thành yếu tố chi phối cấu trúc an ninh Trung Đông, bất kể kết quả bầu cử tại Israel ra sao. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng ca ngợi ông Netanyahu là một “thủ tướng chiến binh vĩ đại”. Điều này làm gia tăng nhận định rằng nếu tiếp tục nắm quyền, nhà lãnh đạo Israel sẽ tìm cách đẩy mạnh chiến dịch nhằm vào Tehran. Ông Netanyahu cũng đã thể hiện tham vọng vượt ra ngoài mục tiêu kiềm chế Iran, hướng tới lật đổ giới lãnh đạo giáo sĩ của nước này.

Hôm 18/10, ông Netanyahu tuyên bố Israel cần ưu tiên “ngăn chặn và tấn công hơn là kiềm chế và phòng thủ”, trong đó có các cuộc tấn công phủ đầu nhằm ngăn chặn những mối đe dọa mới nổi. Ông cũng nhấn mạnh mục tiêu đưa Israel trở thành cường quốc khu vực và tối đa hóa khả năng tự chủ trong lĩnh vực vũ khí.

Thúy Hà