Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Tổng thống Trump cân nhắc tuyên bố “tình trạng khẩn cấp quốc gia”

Theo các báo cáo từ Washington post và ABC News, các đồng minh thân cận của Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy một sắc lệnh hành pháp mang tính bước ngoặt, cho phép Nhà Trắng can thiệp trực tiếp vào quy trình bầu cử thông qua các quyền hạn khẩn cấp.

Tổng thống Donald Trump tại buổi nói chuyện với các binh sĩ và gia đình của họ ở Fort Bragg, Bắc Carolina, hôm thứ Sáu, ngày 13 tháng 2 năm 2026. Ảnh: AP

Theo tiết lộ của The Washington Post, văn bản dài 17 trang này do luật sư Peter Ticktin, một đồng minh lâu năm của ông Trump, khởi xướng. Dự thảo cáo buộc Trung Quốc đã can thiệp vào cuộc bầu cử năm 2020, từ đó lập luận rằng tổng thống có quyền kích hoạt cơ chế khẩn cấp để “bảo vệ an ninh quốc gia”, bao gồm cả việc áp đặt các thay đổi sâu rộng đối với cách thức tổ chức bầu cử.

Song song với kế hoạch sắc lệnh, ông Trump đang thúc đẩy “Đạo luật cứu nước Mỹ”, dự luật yêu cầu bằng chứng quốc tịch khi đăng ký bỏ phiếu, bắt buộc xuất trình giấy tờ tùy thân có ảnh và hạn chế bỏ phiếu qua thư. Dự luật này khó có khả năng vượt qua Thượng viện nếu vấp phải sự phản đối của đảng Dân chủ. Vì vậy, khả năng hành động đơn phương bằng sắc lệnh hành pháp được xem là phương án dự phòng.

Bối cảnh chính trị càng làm cho kế hoạch trở nên đặc biệt chú ý. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy tỷ lệ ủng hộ tổng thống dưới 40%, trong khi đảng Cộng hòa chỉ nắm lợi thế mong manh tại Hạ viện và đối mặt rủi ro tại Thượng viện. Trong các phát biểu gần đây, ông Trump tuyên bố phe Dân chủ chỉ có thể chiến thắng bằng gian lận, một thông điệp được nhiều nhà phân tích xem là dấu hiệu cho thấy ông có thể không chấp nhận kết quả bất lợi.

Một cử tri đang điền phiếu bầu của mình tại Midlothian, Virginia, vào năm 2024.Ảnh: The Washington Post

Kế hoạch này đang vấp phải sự phản đối quyết liệt từ nhiều phía:

Về phía Đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ Mark Warner khẳng định “không hề có tình trạng khẩn cấp quốc gia nào liên quan đến Trung Quốc” và gọi đây là âm mưu can thiệp vào ý chí của cử tri.

Các tổ chức dân sự thì cảnh báo đây là hành vi chiếm đoạt quyền lực vi hiến, vi phạm Điều I, Khoản 4 của Hiến pháp Mỹ (quy định quyền tổ chức bầu cử thuộc về các bang).

Các chuyên gia pháp lý tại Cato Institute dự báo sắc lệnh này sẽ bị các tòa án liên bang bác bỏ ngay lập tức, tương tự như các sắc lệnh bầu cử trước đó vào tháng 3/2025.

Hiện tại, Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về thời điểm ký ban hành sắc lệnh này. Giới quan sát nhận định, nếu kế hoạch tuyên bố tình trạng khẩn cấp được xúc tiến, đây sẽ là bước đi gây tranh cãi mạnh mẽ, có thể châm ngòi cho các thách thức pháp lý và làm gia tăng chia rẽ chính trị tại Mỹ.

Nhật Lệ

Nguồn: The Washington post, Yahoo news