Ba nước Baltic thống nhất xây dựng “Schengen quân sự” nhằm tăng cường khả năng cơ động lực lượng

Estonia, Latvia và Litva đã nhất trí thành lập Khu vực Cơ động Quân sự Baltic, còn được gọi không chính thức là “Schengen quân sự”, nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong thời bình và tạo điều kiện cho lực lượng quân sự di chuyển thuận lợi hơn giữa ba quốc gia cũng như với các đồng minh NATO.

Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cùng những người đồng cấp Latvia Andris Sprūds và Litva Robertas Kaunas đã ký tuyên bố chung về ý định thành lập khu vực cơ động quân sự khu vực Baltic tại Tallinn ngày 30/1. Ảnh: ERR

Các bộ trưởng quốc phòng ba nước nhấn mạnh cơ chế này được áp dụng trong thời bình, tập trung loại bỏ những quy định hành chính phức tạp đang làm chậm quá trình di chuyển binh sĩ và trang thiết bị quân sự qua biên giới. Mục tiêu là rút ngắn thời gian triển khai lực lượng, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp và sẵn sàng ứng phó trước các tình huống an ninh.

Các Bộ trưởng Quốc phòng Baltic Andris Sprūds, Hanno Pevkur và Robertas Kaunas tại Tallinn ngày 30/1/2026. Ảnh: ERR

Theo Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur, “Schengen quân sự” nhằm bảo đảm lực lượng quân sự không phải đối mặt với các thủ tục giấy tờ kéo dài khi di chuyển giữa các quốc gia châu Âu. Ông cho biết ngay cả các cuộc diễn tập hiện nay cũng đòi hỏi nhiều thủ tục phức tạp, trong khi sự khác biệt về tiêu chuẩn hành chính giữa các nước NATO có thể khiến một số quy trình bị trì hoãn tới nhiều tháng.

Làm rõ cơ chế vận hành thực tế, Bộ trưởng Quốc phòng Litva Robertas Kaunas cho biết, sáng kiến này không chỉ liên quan đến thủ tục hành chính mà còn bảo đảm khả năng hỗ trợ lẫn nhau giữa các nước Baltic. Theo đó, xe tăng của Litva có thể nhanh chóng cơ động sang Latvia, pháo binh Estonia có thể hỗ trợ Litva, hay lực lượng Latvia có thể tăng cường cho Estonia khi cần thiết. Ông nhấn mạnh trong các tình huống khẩn cấp, yếu tố thời gian mang ý nghĩa quyết định, trong khi các rào cản thủ tục và biên giới có thể làm suy giảm năng lực phòng thủ và răn đe.

Các Bộ trưởng Quốc phòng Baltic Andris Sprūds, Hanno Pevkur và Robertas Kaunas tại Tallinn ngày 30/1/2026 ký tuyên bố bày tỏ ý định thành lập khu vực cơ động quân sự khu vực Baltic. Ảnh: ERR

Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Sprūds cho biết, Khu vực Cơ động Quân sự Baltic bao trùm các lĩnh vực trên bộ, trên biển, trên không và không gian mạng. Cơ chế này không chỉ tăng cường khả năng cơ động cho lực lượng của ba nước mà còn tạo thuận lợi cho việc triển khai lực lượng đồng minh, song song với các biện pháp bảo đảm an ninh khu vực. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hình thành một cơ chế cơ động quân sự trên phạm vi toàn châu Âu, cho phép lực lượng và trang thiết bị được triển khai nhanh chóng tới sườn phía đông của NATO khi cần thiết.

Trước đó, Ủy ban châu Âu từng đánh giá rằng hệ thống hạ tầng như đường bộ, cầu, đường sắt, cùng các quy định hành chính khác nhau giữa các quốc gia, đang là những yếu tố cản trở khả năng cơ động nhanh của lực lượng quân sự qua biên giới. Một số nước thậm chí yêu cầu phải thông báo trước hàng chục ngày đối với việc vận chuyển trang thiết bị quân sự qua lãnh thổ.

Giới chức Baltic cho rằng việc hình thành Khu vực Cơ động Quân sự Baltic là bước đi cần thiết nhằm tăng cường phối hợp khu vực, nâng cao khả năng phản ứng và hỗ trợ lẫn nhau trong bối cảnh môi trường an ninh châu Âu ngày càng phức tạp.

Vân Bình

Nguồn: ERR