24 bang Mỹ kiện chính quyền Trump nhằm chặn chính sách thuế quan toàn cầu mới

Một liên minh gồm 24 bang của Mỹ đã đệ đơn kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm ngăn chặn chính sách áp thuế nhập khẩu toàn cầu mới, đánh dấu thách thức pháp lý đầu tiên đối với quyết định thuế quan mới được ban hành sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.

24 bang Mỹ kiện chính quyền Trump nhằm chặn chính sách thuế quan toàn cầu mới. Ảnh:Thedailyrecord

Theo đơn kiện nộp ngày 5/3 tại Tòa án Thương mại Quốc tế ở New York, các bang do đảng Dân chủ lãnh đạo - trong đó có New York, California và Oregon - cho rằng mức thuế 10% đối với hàng hóa nhập khẩu mà ông Trump công bố sau phán quyết của Tòa án Tối cao vào ngày 20/2 là “bất hợp pháp”.

Các bang lập luận rằng chính quyền Trump đã viện dẫn sai cơ sở pháp lý khi áp dụng thuế quan theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Quy định này cho phép Tổng thống áp thuế tối đa 15% trong thời hạn 150 ngày nhằm xử lý các vấn đề nghiêm trọng về cán cân thanh toán. Tuy nhiên, theo đơn kiện, điều khoản này được thiết kế để đối phó với những khủng hoảng tiền tệ ngắn hạn, chứ không phải để giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại thông thường khi một nền kinh tế lớn như Mỹ nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu.

Tổng chưởng lý bang Oregon, ông Dan Rayfield, cho rằng chính sách mới là nỗ lực “lách luật” nhằm tránh phải làm việc với Quốc hội - cơ quan được Hiến pháp Mỹ trao quyền kiểm soát thuế quan. Ông nhận định các mức thuế này đang gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp và người dân Mỹ.

Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định sẽ bảo vệ quyết định của Tổng thống trước tòa. Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết, Tổng thống Trump đang sử dụng thẩm quyền do Quốc hội trao để giải quyết các vấn đề về thanh toán quốc tế và thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng của Mỹ. Thuế quan đã trở thành trụ cột trong chính sách kinh tế đối ngoại nhiệm kỳ hai của ông Trump. Trước đó, ngày 20/2, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã bác bỏ phần lớn các mức thuế mà ông áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế, cho rằng luật này không trao cho Tổng thống quyền áp thuế rộng như vậy.

Song song với vụ kiện mới, hệ thống tòa án Mỹ hiện đang xem xét khoảng 2.000 vụ kiện của doanh nghiệp đòi hoàn lại hơn 130 tỷ USD tiền thuế đã nộp theo chính sách trước đây. Gần đây, tòa án đã yêu cầu cơ quan hải quan Mỹ bắt đầu xử lý các khoản hoàn thuế liên quan. Theo quy định hiện hành, khi hàng hóa được đưa vào Mỹ, nhà nhập khẩu sẽ tạm nộp một khoản thuế ước tính. Khoảng 314 ngày sau, cơ quan hải quan sẽ xác nhận mức thuế cuối cùng và điều chỉnh nếu có chênh lệch. Trong trường hợp lần này, việc loại bỏ các mức thuế bị coi là trái luật sẽ dẫn tới việc hoàn tiền cho doanh nghiệp.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với CNBC hôm 4/3 rằng mức thuế quan toàn cầu 15% vừa được Tổng thống Trump công bố nhiều khả năng sẽ được triển khai trong tuần này, tăng từ mức hiện tại là 10%.

Lê Hà.

Nguồn: Reuters.