Xâm chiếm hành lang bảo vệ kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt

Hiện nay, hành lang bảo vệ kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt đi qua các huyện Thường Xuân và Ngọc Lặc đang bị các hộ dân xâm chiếm trồng cây, xây dựng công trình trái phép cần có biện pháp xử lý nghiêm, dứt điểm các vi phạm.

Hộ dân ở xã Kiên Thọ (Ngọc Lặc) xây dựng tường rào xâm chiếm hành lang kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt.

Vi phạm do không có mốc giới hành lang công trình

Theo tìm hiểu tại xã Kiên Thọ (Ngọc Lặc), địa phương có khoảng 3,4km kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt đi qua địa bàn. Từ năm 2004, dự án hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cho các hộ dân bị ảnh hưởng, song đến nay, các mốc ranh giới hành lang bảo vệ công trình kênh chính không còn. Trong khi đó, đất hai bên hệ thống kênh chính đi qua địa bàn xã Kiên Thọ chủ yếu là đất nông nghiệp và đất vườn thừa của người dân địa phương. Qua quá trình sản xuất, các hộ dân đã xâm lấn và để bảo vệ phần đất đó, các hộ đã tự ý cắm cọc, xây dựng tường rào, công trình nhà ở... trên phạm vi hành lang bảo vệ công trình. Thậm chí một số hộ dân đã nhận tiền bồi thường giải phóng mặt bằng nhưng chưa di dời nhà ở và cây cối, hoa màu trả lại mặt bằng cho các đơn vị quản lý. Ông Trương Khắc Nghĩa ở thôn Thọ Liên, xã Kiên Thọ, cho biết: “Do không xác định được ranh giới phạm vi hành lang bảo vệ công trình kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt nên gia đình đã xâm chiếm xây tường rào dài 60m, rộng 8m với diện tích 240m2 trong phạm vi hành lang bảo vệ công trình”.

Qua kiểm tra của UBND xã Kiên Thọ phát hiện 9 trường hợp vi phạm hành lang bảo vệ công trình kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt. Theo tìm hiểu của phóng viên, không chỉ riêng xã Kiên Thọ (Ngọc Lặc), tình trạng vi phạm tương tự còn xảy ra ở các địa phương khác, như xã Lương Sơn (Thường Xuân). Theo Phó Chủ tịch UBND xã Lương Sơn Lương Xuân Thiêm, trên địa bàn còn 14 hộ xâm chiếm hành lang công trình kênh chính, đập Dốc Cáy và đập Bản Trác thuộc hệ thống thủy lợi Cửa Đạt để trồng keo và hoa màu. Lý do được các hộ vi phạm đưa ra là, thấy đất hành lang hai bên công trình kênh chính bỏ không nên dọn dẹp trồng keo mà không có đơn vị quản lý nào nhắc nhở. Do cây keo còn non chưa đến kỳ thu hoạch nên một số hộ chưa chặt giải phóng mặt bằng hành lang bảo vệ công trình kênh chính.

Sớm xử lý dứt điểm, ngăn chặn vi phạm mới

Kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt dài 16,276km, lưu lượng thiết kế đầu kênh 36,4m3/s qua địa bàn các huyện Thường Xuân và Ngọc Lặc dẫn nước tưới ổn định cho 86.862ha đất canh tác (trong đó, Nam sông Chu là 54.031ha và Bắc sông Chu - Nam sông Mã là 32.831ha). Sau khi hoàn thành đưa vào hoạt động, năm 2019, UBND tỉnh đã bàn giao công trình đầu mối thủy lợi Cửa Đạt và kênh chính về Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) quản lý. Sau khi tiếp nhận công trình, bộ đã giao cho Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 3 thực hiện nhiệm vụ quản lý, khai thác công trình đầu mối và kênh chính Cửa Đạt để cung ứng sản phẩm, dịch vụ thủy lợi phục vụ sản xuất, dân sinh.

Hộ dân ở xã Kiên Thọ (Ngọc Lặc) xây dựng tường rào sát công trình hành kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt.

Theo ông Hoàng Ngọc Cảnh, tổ trưởng tổ kế hoạch - kỹ thuật công trình hồ chứa nước Cửa Đạt, Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 3, từ khi nhận bàn giao quản lý đến nay đơn vị đã phối hợp với các xã, giải quyết được nhiều các trường hợp vi phạm hành lang công trình, đặc biệt là dọc kênh chính Cửa Đạt. Tuy nhiên, hiện nay trên dọc tuyến kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt còn tồn tại 23 trường hợp xâm lấn hành lang bảo vệ công trình. Trong đó, 14 trường hợp vi phạm thuộc xã Lương Sơn (Thường Xuân) và 9 trường hợp tại xã Kiên Thọ (Ngọc Lặc). Phần lớn các trường hợp vi phạm này đã tồn tại từ những năm 2012 đến năm 2018. Ngoài ra, năm 2021 phát sinh vi phạm tại Km 15+023/T phía tả kênh chính, hộ dân của xã Kiên Thọ đã lấn chiếm hành lang xây dựng nhà tạm và lợp mái tôn.

Với tình trạng nêu trên, Phó Chủ tịch UBND xã Kiên Thọ Bùi Văn Hải cho biết: Để xử lý dứt điểm các trường hợp lấn chiếm hành lang bảo vệ kênh chính, Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 3 kiểm tra, sớm xác minh và cắm lại mốc giới hành lang bảo vệ công trình. Trên cơ sở đó địa phương làm căn cứ làm việc với các hộ dân để vận động tháo dỡ các công trình, cây cối... trả lại diện tích đất đã lấn chiếm sử dụng. Cùng với đó, đơn vị quản lý kênh chính tăng cường phối hợp với địa phương kiểm tra, giám sát, rà soát các hoạt động trong hành lang, phạm vi bảo vệ. Qua đó, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh, xử lý các vi phạm phát sinh lấn chiếm hành lang bảo vệ kênh chính.

Để đảm bảo an ninh, an toàn cho công trình, đơn vị quản lý, vận hành kênh chính hệ thống thủy lợi Cửa Đạt và các huyện Thường Xuân, Ngọc Lặc sớm giải quyết dứt điểm các trường hợp vi phạm hành lang bảo vệ công trình, nhằm phát huy hiệu quả đầu tư.

Bài và ảnh: Hải Đăng