Tăng cường năng lực ứng phó thiên tai trước diễn biến ngày càng phức tạp

Trước diễn biến ngày càng bất thường, khó lường của thiên tai, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả. Với phương châm “chủ động phòng ngừa, dự báo, cảnh báo, chỉ đạo ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương, hiệu quả, bảo vệ tính mạng Nhân dân là trên hết, trước hết”, công tác phòng, chống thiên tai (PCTT), tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự được xác định là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên.

Xã Hà Trung chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần theo phương châm “4 tại chỗ”.

Chủ động từ cơ sở

Ngay từ đầu mùa mưa bão, các địa phương trong tỉnh đã triển khai các chỉ đạo về PCTT và tìm kiếm cứu nạn; đồng thời rà soát, cập nhật kế hoạch, phương án ứng phó sát với thực tế.

Tại xã Hà Trung, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự được kiện toàn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, duy trì chế độ trực chỉ huy trong mùa mưa bão và chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư, hậu cần theo phương châm “4 tại chỗ”.

Trao đổi về công tác chuẩn bị ứng phó với mùa mưa bão, ông Nguyễn Thành Đô, Phó Chủ tịch UBND xã Hà Trung, cho biết: Kể từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn bộ vật tư, trang thiết bị phòng, chống lụt bão theo phương châm “4 tại chỗ” đã được bàn giao cho Ban Chỉ huy Quân sự xã quản lý. Công tác lưu trữ, sắp xếp và bảo quản hiện được đơn vị thực hiện rất nghiêm ngặt, khoa học; bảo đảm luôn trong trạng thái sẵn sàng huy động, cơ động ứng phó kịp thời và hiệu quả trước mọi tình huống thiên tai.

Trong mùa mưa bão năm 2026, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã, tạo lực lượng nòng cốt trong chỉ đạo, điều hành ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai ngay từ cơ sở.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan đã rà soát, bổ sung, hoàn thiện phương án huy động lực lượng với khoảng 129.077 người sẵn sàng tham gia công tác PCTT và tìm kiếm cứu nạn. Cùng với đó, 166 xã, phường đã thành lập, củng cố Đội Xung kích PCTT cấp xã với 28.813 người, trực tiếp bám địa bàn, hỗ trợ người dân tại các khu vực có nguy cơ cao.

Cùng với lực lượng, công tác chuẩn bị vật tư phục vụ ứng phó thiên tai được các địa phương chú trọng. Toàn tỉnh đã chuẩn bị 10.684m3 đá hộc, 7.121m3 đá dăm, sỏi, 7.637m3 cát, 68.575m3 đất, 18.688 rọ thép, 286.083 bao tải cùng nhiều vật tư khác, phục vụ hộ đê và xử lý sự cố công trình PCTT.

Các lực lượng quân sự, công an, sở, ngành và đơn vị liên quan cũng chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn. Trong đó có 589 nhà bạt cứu sinh, 19.168 phao áo, 13.664 phao tròn cứu sinh, 2.302 máy phát điện, 30 flycam, 399 phao bè; 545 tàu, thuyền, ca nô, xuồng, mô tô nước; 3.928 ô tô chở người, 1.860 ô tô tải và 897 máy ủi, máy xúc.

Sẵn sàng sơ tán, bảo vệ công trình trọng yếu

Các địa phương cũng đã tập trung rà soát, xây dựng phương án sơ tán dân tại những khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt và các loại hình thiên tai khác. Năm 2026, toàn tỉnh có 111.356 hộ với 426.062 nhân khẩu sinh sống tại các khu vực nguy hiểm, có nguy cơ phải sơ tán khi xảy ra thiên tai. Trên cơ sở rà soát, các xã, phường đã xây dựng phương án di dời và bố trí địa điểm sơ tán, nhằm bảo đảm an toàn cho người dân.

Đối với hệ thống đê điều, hồ đập, công tác kiểm tra, đánh giá hiện trạng được triển khai trước mùa lũ. Các địa phương xây dựng 47 phương án bảo vệ trọng điểm, xung yếu về đê điều và xác định 58 hồ chứa không bảo đảm an toàn. Phương án bảo vệ các trọng điểm được cụ thể hóa bằng bản đồ, sơ đồ; vật tư được chuẩn bị tại chỗ để thuận lợi khi xử lý sự cố.

Bên cạnh đó, các địa phương tổ chức nạo vét kênh tiêu, khơi thông dòng chảy, xử lý các điểm ách tắc, phát quang mái đê, chân đê, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra, tuần tra và ứng phó khi có sự cố.

Để nâng cao khả năng ứng phó trong những tháng cuối năm 2026 và các năm tiếp theo, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tiếp tục xác định PCTT và tìm kiếm cứu nạn là nhiệm vụ quan trọng; huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả.

Đặc biệt, các địa phương cần thực hiện nghiêm phương châm “4 tại chỗ”, lấy phòng ngừa làm chính; không chủ quan, lơ là nhưng cũng không hoang mang, lúng túng; khẩn trương bổ sung vật tư dự trữ, bảo đảm đủ số lượng, chất lượng, chủng loại, nhất là vật tư phục vụ xử lý các trọng điểm xung yếu về đê điều.

Chủ động từ sớm, từ xa, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và phương án ứng phó sẽ góp phần hạn chế thiệt hại do thiên tai. Khi chính quyền và Nhân dân cùng nâng cao ý thức, trách nhiệm, chủ động phòng ngừa và sẵn sàng ứng phó, mục tiêu bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân sẽ được thực hiện hiệu quả hơn, góp phần giảm thiểu tổn thất trước diễn biến ngày càng phức tạp, khó lường của thiên tai.

Bài và ảnh: Tuấn Anh