Serbia tuyên bố không trừng phạt Nga bất chấp sức ép từ EU

Đại diện phong trào đối lập Danh sách Sinh viên (Student List) Jovo Bakic tuyên bố, Serbia sẽ tiếp tục duy trì quan hệ với Nga và không áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào Moskva, bất chấp sức ép từ Liên minh châu Âu (EU).

Ông Bakic, giáo sư đại học và đại diện của Danh sách Sinh viên - lực lượng được cho là giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội Serbia, ngày 26/10, khẳng định chính sách của lực lượng này đối với Nga sẽ không thay đổi. Ông cho biết Serbia coi Nga là một cường quốc và đối tác có quan hệ lịch sử lâu dài.

Theo kết quả sơ bộ được công bố, phe đối lập do sinh viên dẫn dắt giành 52,73% số phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội ngày 25/10, vượt qua liên minh của cựu Tổng thống Aleksandar Vucic. Ông Vucic đã thừa nhận thất bại.

Ông Bakic cho rằng, việc Serbia áp đặt các biện pháp hạn chế đối với Nga sẽ không tạo ra tác động đáng kể đối với Moskva, nhưng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực về mặt biểu tượng đối với Belgrade. Ông đồng thời nhấn mạnh, chính phủ mới sẽ hành động dựa trên lợi ích quốc gia, thay vì đáp ứng yêu cầu từ bên ngoài.

Dưới thời ông Vucic, Serbia không tham gia các biện pháp trừng phạt của EU nhằm vào Nga liên quan cuộc xung đột tại Ukraine, dù Belgrade vẫn theo đuổi tiến trình gia nhập EU. Chính sách cân bằng giữa quan hệ với Moskva và mục tiêu hội nhập châu Âu được xem là một trong những vấn đề đối ngoại quan trọng đối với chính phủ mới.

Hiện các ứng cử viên hàng đầu của lực lượng chiến thắng cũng cho biết, chính phủ sắp tới có thể dừng xuất khẩu vũ khí tới các khu vực đang xảy ra xung đột, trong đó có việc bán vũ khí cho các bên trung gian phương Tây. Trước đó, Serbia từng bác bỏ cáo buộc cung cấp vũ khí trực tiếp cho Ukraine, trong khi ông Vucic cho rằng, các bên mua ở châu Âu có quyền quyết định cách sử dụng số vũ khí và đạn dược được mua từ Serbia.

Quan hệ năng lượng với Nga cũng sẽ là vấn đề đáng chú ý đối với chính quyền mới. Nga hiện là nhà cung cấp khí đốt chủ chốt của Serbia, đáp ứng khoảng ba phần tư nhu cầu của nước này. Belgrade và Moskva hồi tháng 3 đã thống nhất gia hạn thỏa thuận cung cấp khí đốt với các điều kiện ưu đãi đến cuối năm 2026.

Serbia đồng thời đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu do các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm vào Công ty Dầu khí Serbia (NIS), doanh nghiệp năng lượng có cổ phần chi phối của Nga và vận hành nhà máy lọc dầu duy nhất của Serbia. Giấy phép miễn trừ hiện tại của Mỹ đối với NIS dự kiến hết hạn ngày 30/10, trong khi doanh nghiệp này đã đề nghị Washington gia hạn.

Trong khi đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 26/10 cho biết Moskva hy vọng tiếp tục duy trì quan hệ cùng có lợi với Belgrade, đồng thời ghi nhận những đóng góp của ông Vucic trong việc phát triển quan hệ Nga - Serbia.

Thu Uyên