Rét “nàng Bân” năm 2026 khó xuất hiện, cảnh báo mùa hè khắc nghiệt

Theo quan niệm dân gian, rét “nàng Bân” thường xuất hiện vào tháng 3 âm lịch, thời điểm giao mùa từ xuân sang hè ở miền Bắc. Đây là hiện tượng đặc trưng khi không khí lạnh bất ngờ quay trở lại sau những ngày nắng ấm, thậm chí oi nóng.

Ảnh minh họa

Mùa đông ấm bất thường, hiếm gặp trong nhiều thập kỷ

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, miền Bắc vừa trải qua một mùa đông được đánh giá là bất thường, thậm chí là mùa đông ấm thứ hai trong lịch sử quan trắc.

Dữ liệu trong 65 năm qua cho thấy nhiệt độ trung bình mùa đông 2025–2026 đạt 18,37 độ C, chỉ thấp hơn mùa đông 2018–2019 (19,3 độ C). Trong suốt mùa đông, toàn khu vực chỉ ghi nhận 3 đợt rét đậm, rét hại diện rộng, song đều có cường độ yếu và thời gian ngắn.

Nhiệt độ thấp nhất phổ biến chỉ từ 8-11 độ C ở đồng bằng; 5-7 độ C tại vùng núi và dưới 4 độ C ở vùng núi cao. Đáng chú ý, không xuất hiện băng giá diện rộng hay tuyết rơi. Thậm chí, ngay giữa mùa đông, khu vực Sông Mã (Sơn La) ghi nhận mức nhiệt lên tới 37,8 độ C vào ngày 5/2 mức nhiệt hiếm thấy.

Khả năng rét “nàng Bân” gần như không đáng kể

Trong bối cảnh nền nhiệt duy trì ở mức cao, các chuyên gia khí tượng cho rằng khả năng xuất hiện rét “nàng Bân” năm nay là rất thấp.

Ông Nguyễn Văn Hưởng cho biết, từ nay đến giữa tháng 4 có thể xuất hiện khoảng 3-4 đợt không khí lạnh, nhưng hầu hết có cường độ yếu, chủ yếu gây mưa chuyển mùa thay vì rét sâu.

“Không khí lạnh yếu nên khả năng gây rét cả ngày lẫn đêm không cao, chủ yếu chỉ gây lạnh về đêm và sáng. Với xu thế nhiệt độ hiện nay, khả năng xảy ra rét nàng Bân là rất thấp”, ông Hưởng nhận định.

Dự báo trong khoảng thời gian từ 21/3 đến 20/4, không khí lạnh hoạt động yếu nhưng có thể kết hợp với rãnh áp thấp, gây ra các đợt mưa dông ở Bắc Bộ. Những hiện tượng nguy hiểm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có thể xảy ra, đặc biệt tại khu vực vùng núi.

Trên phạm vi cả nước, nhiều khu vực cũng có khả năng xuất hiện mưa diện rộng, trong đó vùng núi Bắc Bộ có thể là nơi tập trung lượng mưa lớn hơn.

Trong 10 ngày cuối tháng 3, thời tiết miền Bắc chủ yếu có mưa vài nơi, sáng sớm xuất hiện sương mù; từ sau ngày 23/3, trưa chiều trời hửng nắng. Một số thời điểm tại trung du và miền núi có thể xuất hiện mưa rào và dông rải rác.

Nắng nóng gia tăng, mùa hè tiềm ẩn cực đoan

Không chỉ rét giảm, xu hướng nắng nóng cũng đang gia tăng rõ rệt. Từ nay đến hết tháng 3, nắng nóng tiếp tục xảy ra tại miền Đông Nam Bộ. Sang tháng 4, nắng nóng có xu hướng mở rộng sang miền Tây Nam Bộ và một số khu vực Tây Nguyên. Khu vực Tây Bắc Bộ và phía Tây Bắc Trung Bộ cũng có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ từ cuối tháng 3.

Đáng lưu ý, nhiệt độ trung bình tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-1,5 độ C. Đây là dấu hiệu cho thấy mùa hè năm nay có thể diễn biến khắc nghiệt hơn, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.

Trước những biến động khó lường của thời tiết, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần thường xuyên cập nhật các bản tin dự báo ngắn hạn (1-3 ngày) để chủ động phòng tránh các hiện tượng nguy hiểm như dông lốc, sét hay mưa đá.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần tăng cường các biện pháp cảnh báo sớm, đảm bảo an toàn cho sản xuất và sinh hoạt.

Việc rét “nàng Bân” dần vắng bóng không chỉ phản ánh sự thay đổi của một hiện tượng thời tiết dân gian, mà còn cho thấy xu hướng khí hậu đang biến đổi rõ rệt, với mùa đông ấm lên và mùa hè ngày càng khắc nghiệt hơn.

Theo VOV