Nhịp học mới ở trường nội trú vùng biên

Sau ngày khai giảng, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sơn Thủy được khánh thành, đưa vào sử dụng, mở ra điều kiện học tập, sinh hoạt tốt hơn cho học sinh vùng biên. Trong ngôi trường mới, thầy và trò đang từng bước ổn định nền nếp dạy và học, đồng thời thích nghi với những yêu cầu mới trong tổ chức, quản lý học sinh nội trú.

Thầy Cao Minh Toàn trong giờ lên lớp cùng các em học sinh.

Từ điểm lẻ về trường chính

Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sơn Thủy, tiếng nói cười của học sinh đã trở nên quen thuộc trong những dãy phòng học, phòng ở, khu sinh hoạt mới. Với nhiều em nhỏ từng gắn bó với những điểm trường lẻ giữa núi rừng, việc được chuyển về học tập tập trung không chỉ là thay đổi nơi học mà còn mở ra một môi trường học tập, sinh hoạt hoàn toàn mới.

Thao Văn Khua, học sinh lớp 4, trước đây học tại điểm trường lẻ bản Mùa Xuân. Năm học này, em được chuyển về điểm trường chính. Ngôi trường mới rộng rãi, phòng học và khu nội trú được đầu tư đồng bộ khiến Khua rất phấn khởi. “Em rất vui vì trường rất đẹp, phòng học rộng và có nhiều chỗ để vui chơi”, Khua chia sẻ. Với phụ huynh em Khua, anh Thao Văn Di, điều khiến anh yên tâm hơn là con được học tập, ăn ở trong điều kiện tốt hơn trước. “Con được học trong môi trường khang trang, ăn uống, ngủ nghỉ đều được bảo đảm nên tôi rất yên tâm”, anh Di nói.

Đằng sau sự thay đổi ấy là quá trình sắp xếp, dồn dịch học sinh từ các điểm trường lẻ về điểm trường chính, từng bước tạo điều kiện để học sinh vùng khó được tiếp cận môi trường giáo dục đồng bộ hơn. Thầy giáo Cao Minh Toàn, sinh năm 1980, quê ở xã Trung Hạ, đã có 12 năm gắn bó với các điểm lẻ vùng cao. Thầy từng công tác tại điểm trường Mùa Xuân rồi Xía Nọi, nơi giáo viên phải dạy ghép 2 - 3 trình độ. Những năm ấy, điều kiện học tập và sinh hoạt của cả thầy và trò đều thiếu thốn. Giáo viên ở trong những căn nhà tạm, mùa mưa dột nát, mùa đông gió lùa. Việc dạy học ở các điểm bản xa không chỉ đòi hỏi chuyên môn mà còn cần sự kiên trì để bám trường, bám lớp.

Bước sang năm học 2026-2027, toàn bộ 248 học sinh từ lớp 4 đến lớp 9 được tổ chức học tập, sinh hoạt nội trú. 414 học sinh các khối lớp còn lại được bố trí bán trú, phù hợp với tâm lý, khả năng của học sinh và nguyện vọng của phụ huynh. Do đặc thù là xã biên giới, địa bàn rộng, giao thông còn khó khăn, nhiều bản cách xa trung tâm xã, cá biệt có bản cách trường chính hơn 20km, nên nhà trường vẫn duy trì các điểm lẻ tiểu học tại bản Mùa Xuân cho 65 học sinh lớp 1 đến lớp 3. Sĩ số các lớp được bố trí theo đúng quy định, đồng thời khắc phục tình trạng lớp ghép nhiều trình độ như trước đây. Các điểm lẻ đều tổ chức bán trú, tạo thuận lợi cho học sinh đến trường, giảm áp lực đưa đón đối với phụ huynh.

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sơn Thủy được xây dựng, cải tạo và mở rộng trên diện tích hơn 25.000m2, quy mô 30 lớp, đáp ứng khoảng 750 học sinh. Năm học 2026-2027, nhà trường có 662 học sinh với 23 lớp và 68 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Thầy Phạm Văn Thành, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sơn Thủy, cho biết: Việc đưa học sinh từ các điểm trường lẻ về học tập tập trung giúp nhà trường có điều kiện tổ chức dạy học, chăm sóc và quản lý học sinh tốt hơn. Tuy nhiên, đây cũng là mô hình mới, đòi hỏi nhà trường phải nhanh chóng ổn định nền nếp, nhất là với những học sinh lần đầu sống xa gia đình. Vì vậy, cùng với chuẩn bị cơ sở vật chất, nhà trường phân công cụ thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, tăng cường quản lý, chăm lo đời sống và đổi mới phương pháp dạy học, từng bước giúp học sinh thích nghi với môi trường mới.

Theo thầy Thành, khi được học tập trung, học sinh có điều kiện giao tiếp, sinh hoạt cùng bạn bè nhiều hơn; đồng thời được rèn luyện nền nếp, kỹ năng tự phục vụ và ý thức trong học tập. “Các em thay đổi khá rõ. Từ việc ăn, ở, vệ sinh cá nhân đến sắp xếp đồ dùng, phòng ở, các em đều được hướng dẫn để dần hình thành thói quen tự lập”, thầy Thành cho biết.

Nhịp học bắt đầu từ những điều nhỏ

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sơn Thủy không chỉ đặt ra yêu cầu về cơ sở vật chất mà còn kéo theo nhiều công việc mới đối với đội ngũ giáo viên. Hiện, giáo viên nhà trường được bố trí ở phòng công vụ, mỗi phòng 3 người. Do chưa có nhà bếp riêng, việc ăn uống của các thầy cô vẫn phải tổ chức tạm. Sau giờ lên lớp, giáo viên tiếp tục hỗ trợ quản lý học sinh nội trú, theo dõi bữa ăn, giấc ngủ trưa và nền nếp sinh hoạt. Giáo viên chủ nhiệm sẽ ở lại cùng học sinh vào buổi trưa, trong khi ban giám hiệu cũng trực tiếp tham gia quản lý, chăm lo đời sống bán trú, nội trú của các em.

Đặc biệt, với những học sinh lần đầu sống xa gia đình, việc ổn định tâm lý được nhà trường đặt lên hàng đầu. Các thầy cô thường xuyên trò chuyện, động viên, giúp các em làm quen với môi trường mới. Nhà trường cũng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao; phát động phong trào giữ gìn phòng ở sạch đẹp, gọn gàng và tổ chức chấm điểm hằng tuần. Những khoảng thời gian cuối buổi chiều được tận dụng để giáo viên cùng học sinh trồng hoa, cây cảnh, chăm sóc khuôn viên trường.

Cùng với chăm lo đời sống, nhà trường chú trọng bảo đảm sức khỏe cho học sinh nội trú. Bếp ăn được tổ chức theo từng khâu, từ tiếp nhận, kiểm tra thực phẩm đến chế biến, lưu mẫu thức ăn theo quy định. Học sinh được bố trí bàn ăn phù hợp với lứa tuổi, tạo không khí gần gũi, thân thiện trong các bữa ăn.

Trong lớp học, yêu cầu đổi mới cũng được đặt ra rõ hơn. Nhà trường tập trung đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; tổ chức dạy học phân hóa phù hợp với năng lực từng em, kết hợp giữa học cá nhân và làm việc nhóm. Với những giáo viên đã nhiều năm đứng lớp ở các điểm trường lẻ như thầy Cao Minh Toàn, sự thay đổi môi trường mới tốt hơn; các em có khả năng tiếp cận thuận lợi hơn hôm nay chính là động lực để thầy tiếp tục gắn bó với nghề.

Bài và ảnh: Đình Giang